Theo khảo sát của tổ chức ChildFund Việt Nam thực hiện năm 2016 cho thấy, chỉ có 3,9% trẻ em nam và 9,7% trẻ em nữ có tiếng nói trong các quyết định liên quan tới mình. Đây cũng được xác định là một trong những yếu tố cản trở quá trình tham gia của trẻ em và thanh - thiếu niên trong các quyết định có ảnh hưởng tới cuộc sống của các em.
Để phần nào hỗ trợ giải quyết thực trạng này, dự án đã tạo cơ hội cho hơn 300 trẻ em và thanh - thiếu niên dân tộc miền núi ở các địa bàn khó khăn trong độ tuổi từ 8 đến 24 tham gia hoạt động làm phim. Qua đó, dự án giúp các bạn nhỏ bày tỏ những suy nghĩ của chính mình về các vấn đề trong cuộc sống hằng ngày với những góc nhìn đa dạng.
Các em được tập huấn về cách xây dựng kịch bản, cách sử dụng máy quay, các kiến thức cơ bản về bố cục ánh sáng và khuôn hình, xây dựng kịch bản, quay phim, diễn xuất và đạo diễn rồi tự lựa chọn đề tài và xây dựng bộ phim.
Ngoài ra, các em cũng được trang bị các kiến thức về sự tham gia và kỹ năng ra quyết định. Mỗi thành viên trong nhóm giữ vai trò và trách nhiệm cụ thể dựa trên điểm mạnh và sở thích của mình. Đây là cơ hội tốt để trẻ em, đặc biệt là trẻ em miền núi, tăng cường tiếng nói và sự tham gia của mình bằng quá trình tiếp cận với thiết bị công nghệ hiện đại. Thông qua những thước phim, chính quyền địa phương và các phụ huynh cũng sẽ hiểu sâu hơn về thế giới nội tâm của trẻ em, đồng thời có cách nhìn nhận tiến bộ hơn về sự tham gia và tiếng nói của các em.
“Tham gia hoạt động làm phim, em cảm thấy rất vui vì được giao lưu với các bạn, được học kỹ năng làm phim, được làm việc nhóm với các bạn và ra quyết định trong quá trình làm phim”, em Phan Mạnh Khôi, 14 tuổi, dân tộc Nùng tại xã Hồng Định, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng tâm sự.
Thông qua những thước phim, chính quyền địa phương và các bậc phụ huynh cũng sẽ hiểu sâu hơn về thế giới nội tâm của trẻ em và nhìn nhận về sự tham gia và tiếng nói của các em. Ông Quách Đình Hạnh, Trưởng phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình (Trưởng Ban tổ chức liên hoan phim) cho biết: “Tôi rất bất ngờ vì nỗ lực tuyệt vời của các em. Với việc tiếp cận thiết bị công nghệ hiện đại, các em đã biết lựa chọn và khai thác những đề tài gần gũi về gia đình và cộng đồng, thể hiện một cách cô đọng, súc tích và chân thực với nhiều khuôn hình đẹp. Những bộ phim thực sự rất xúc động. Tôi mong muốn dự án mở rộng thêm để nhiều trẻ được tham gia hơn nữa.”
“Tham gia hoạt động làm phim của Dự án Kết nối tiềm năng lãnh đạo, trẻ em đã chứng tỏ được rằng các em có thể làm được và rằng tiếng nói của các em cần được lắng nghe”, ông Mai Thế Long, Quản lý Vùng của ChildFund tại Hòa Bình chia sẻ.
12 bộ phim ngắn xuất sắc nhất trong tổng số 22 bộ phim với độ dài từ 3-5 phút đã được trình chiếu tại liên hoan phim. Cũng tại liên hoan phim, các em nhỏ đã được tham gia các hoạt động giao lưu, trao đổi, chia sẻ ý tưởng của quá trình thực hiện làm phim, các quan điểm cá nhân trong cuộc sống của các em với sự tham gia của lãnh đạo chính quyền, đại diện phụ huynh và các thầy cô giáo tại địa phương…
Ban tổ chức đã trao 15 giải, trong đó có một giải do khán giả bình chọn và 14 giải Ban giám khảo chấm theo tiêu chí chuyên môn. Cụ thể, sáu giải chính và tám giải phụ như quay, kịch bản, kỹ thuật xử lý hình ảnh, nhạc nền, đến đoàn làm phim có tuổi đời nhỏ nhất…
Phim “Điểm tựa cho con” của các em xã Hồng Định, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng đoạt giải phim xuất sắc nhất.
Phim “Giá như” của các em xã Kim Truy, huyện Kim Bôi, tỉnh Hòa Bình đoạt giải phim có diễn viên chính xuất sắc nhất.
Phim “Một hắn khác” của trẻ em xã Lãng Ngâm, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn, đoạt giải phim có đạo diễn xuất sắc nhất.
Phóng sự thể hiện có giá trị báo chí tốt nhất là “Nhà tiêu hợp vệ sinh” (Thượng Tiến - Kim Bôi - Hòa Bình).
Phóng sự mang tính thời sự nhất là “Con dốc trường em” (Nà Pặc - Ngân Sơn - Bắc Kạn).
Phim “Một ngày của Như” (Cuối Hạ - Kim Bôi - Hòa Bình) đạt giải phim phản ánh vấn đề của trẻ em rõ ràng nhất.
Dự án “Kết nối tiềm năng lãnh đạo” của ChildFund Việt Nam nhằm tăng cường sự tham gia, tiếng nói, tính tự đại diện của trẻ em và thanh thiếu niên để các em có cái nhìn tích cực vào tương lai và truyền cảm hứng cho các trẻ em khác trong cộng đồng. Hoạt động đang được triển khai tích cực tại 12 xã ở các huyện Kim Bôi (tỉnh Hòa Bình), huyện Ngân Sơn (tỉnh Bắc Kạn) và huyện Quảng Uyên (tỉnh Cao Bằng).
Vũ Lý
