Linh hoạt điều chỉnh giá bán lẻ điện: Yếu tố thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Điện lực Tân Uyên (Lai Châu) thay máy biến áp phục vụ chống quá tải. Ảnh: Nguyễn Oanh - TTXVN
Điện lực Tân Uyên (Lai Châu) thay máy biến áp phục vụ chống quá tải. Ảnh: Nguyễn Oanh - TTXVN

Theo kế hoạch trong quý III/2023, Bộ Công Thương sẽ trình Chính phủ dự thảo Quyết định Quy định về cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân thay thế Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg ngày 30/6/2017 của Thủ tướng Chính phủ. Một trong những nội dung đáng chú ý được dự luận quan tâm là Dự thảo đề xuất giảm thời gian điều chỉnh giá điện. Để hiểu rõ hơn tác động của dự thảo quyết định mới thay thế Quyết định số 24, phóng viên TTXVN đã có cuộc trao đổi với Tiến sỹ Nguyễn Bích Lâm, chuyên gia kinh tế, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê xung quanh nội dung này.

Linh hoạt điều chỉnh giá bán lẻ điện: Yếu tố thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ảnh 1Điện lực Tân Uyên (Lai Châu) thay máy biến áp phục vụ chống quá tải. Ảnh: Nguyễn Oanh - TTXVN

* Thưa ông, trong quý III/2023, Bộ Công Thương sẽ trình Chính phủ ban hành Quyết định quy định về cơ chế điều chỉnh mức giá bán lẻ điện bình quân với đề xuất thời gian điều chỉnh giá điện 3 tháng/lần kể từ lần điều chỉnh gần nhất thay cho quyết định cũ là 6 tháng/lần. Xin ông cho biết ý kiến về nội dung này?

- Trong bối cảnh giá nguyên nhiên liệu đầu vào của sản xuất nhiệt điện trên thị trường thế giới biến động nhanh và thay đổi thất thường sẽ tác động rất mạnh đến giá thành sản xuất điện trong nước. Chẳng hạn, giá than dùng cho sản xuất điện năm 2022 tăng 264% và giá xăng dầu tăng 143% so với năm 2021.

Tuy vậy, trong 6 tháng đầu năm 2023 giá than giảm 19,79%; xăng dầu giảm 12,05%; khí hoá lỏng giảm 17,31% so với cùng kỳ năm trước.

Hiện nay, tỷ trọng nhiệt điện than, khí và dầu chiếm 43,5% tổng sản lượng điện của nền kinh tế, điện sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch chiếm tỷ trọng lớn, nên biến động giá nguyên nhiên liệu đầu vào dùng cho sản xuất điện sẽ quyết định giá bán lẻ điện bình quân cho sản xuất và tiêu dùng.

Cuối tháng 3 năm nay, Bộ Công Thương công bố giá thành sản xuất kinh doanh điện năm 2022 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tăng 9,27% so với năm 2021. Do không điều chỉnh giá điện nên năm 2022, EVN lỗ trên 26.400 tỷ đồng. Nếu giá bán lẻ điện bình quân không được điều chỉnh kịp thời ở mức phù hợp, khi đó ngành điện chịu khoản lỗ rất lớn, ảnh hưởng đến bảo toàn vốn Nhà nước tại EVN, đến khả năng cung cấp đủ điện cho nền kinh tế, ảnh hưởng đến an ninh năng lượng quốc gia đặt trong bối cảnh biến đổi khí hậu đưa đến hiện tượng El Nino và nhu cầu sử dụng điện của nền kinh tế ngày càng cao.

Vì vậy, việc Bộ Công Thương đề xuất thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân (giá bán lẻ điện) từ 6 tháng xuống 3 tháng kể từ lần điều chỉnh gần nhất là cần thiết, phù hợp với thực tế giá nguyên liệu đầu vào của nhiệt điện liên tục biến động.

Theo tôi, giá bán lẻ điện được điều chỉnh linh hoạt, xoá bỏ bất cập giá thành sản xuất cao hơn giá bán điện, giúp doanh nghiệp và hộ gia đình điều chỉnh kế hoạch sử dụng điện. Bên cạnh đó, việc giảm thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện sẽ truyền đi tín hiệu giá điện cũng sẽ điều chỉnh theo cơ chế thị trường có lên, có xuống để doanh nghiệp và người dân không tâm tư, giảm thiểu lạm phát kỳ vọng khi giá điện biến động.

* Thưa ông, dự thảo đề xuất biên độ và thẩm quyền điều chỉnh giá bán lẻ điện có phù hợp, có tính khả thi đối với thực trạng hiện nay của nền kinh tế?

- Theo dự thảo quyết định của Thủ tướng Chính phủ thay thế Quyết định số 24/2017/QĐ-TTg, ngày 30/6/2017, Thủ tướng Chính phủ sẽ trao quyền cho EVN điều chỉnh giá bán điện đối với biên độ giảm giá bán lẻ điện từ 1% trở lên, tăng giá bán lẻ điện từ 3% đến dưới 5% và trong khung giá; Thủ tướng Chính phủ giao cho Bộ Công Thương quyết định điều chỉnh tăng giá bán lẻ điện với biên độ từ 5% đến dưới 10%. Trong cả hai trường hợp này, sau khi thực hiện điều chỉnh, EVN có trách nhiệm báo cáo Bộ Công Thương, Bộ Tài chính và Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Trường hợp giá bán lẻ điện cần điều chỉnh tăng từ 10% trở lên hoặc điều chỉnh ngoài khung giá quy định hoặc ảnh hưởng đến tình hình kinh tế vĩ mô sẽ do Thủ tướng Chính phủ xem xét quyết định.

Việc phân cấp, phân quyền điều chỉnh giá điện theo các biên độ điều chỉnh khác nhau cho EVN, Bộ Công Thương và Thủ tướng Chính phủ; gắn trách nhiệm của Bộ Tài chính, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp hoàn toàn phù hợp với quy định tại khoản 5 điều 8 của Luật Giá.

Đồng thời, có tính đến mức độ tác động của việc điều chỉnh giá bán lẻ điện theo các biên độ khác nhau đến ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Phân quyền như vậy sẽ tạo sự chủ động cho ngành điện trong xây dựng, thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh và đầu tư. Vì vậy, dự thảo đề xuất biên độ và thẩm quyền điều chỉnh giá bán lẻ điện hoàn toàn phù hợp và có tính khả thi đối với thực trạng hiện nay của nền kinh tế.

* Thưa ông, việc giảm thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện và quy định điều chỉnh có tăng có giảm có ý nghĩa như thế nào đối với ngành điện và các thực thể sử dụng điện trong nền kinh tế?

- Việc giảm thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện xuống còn 3 tháng và quy định điều chỉnh giá có tăng có giảm sẽ dần xoá bỏ tình trạng giá bán lẻ điện thấp hơn giá thành sản xuất, đảm bảo có lãi trong hoạt động sản xuất kinh doanh điện.

Cùng với đó, tạo nguồn tài chính để ngành điện mở rộng và tăng năng lực cung ứng điện cho nền kinh tế, đưa giá điện tiến tới giá thị trường, phản ánh đúng quy luật cung cầu sẽ là động lực để EVN, khu vực ngoài nhà nước và khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tham gia đầu tư vào sản xuất, kinh doanh điện. Điều này đặc biệt quan trọng và cần thiết trong xu thế tất yếu của chuyển đổi sang sản xuất năng lượng tái tạo.

Giá bán lẻ điện được điều chỉnh nhanh hơn, linh hoạt hơn là bước đầu thực hiện Nghị quyết số 55-NQ/TW ngày 11/02/2020 của Bộ Chính trị về định hướng Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia của Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Đó là áp dụng giá thị trường đối với mọi loại hình năng lượng; khuyến khích và tạo mọi điều kiện thuận lợi để các thành phần kinh tế, đặc biệt là kinh tế tư nhân tham gia phát triển năng lượng; kiên quyết loại bỏ mọi biểu hiện bao cấp, độc quyền, cạnh tranh không bình đẳng, thiếu minh bạch trong ngành năng lượng.

Khi thị trường điện nước ta phát triển theo mô hình thị trường điện cạnh tranh, ngành điện sẽ đáp ứng được nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng cao của đất nước, bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia; đồng thời, tạo nền tảng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.

* Thưa ông, phải chăng với điều chỉnh giá điện nhanh hơn, linh hoạt hơn là sự khởi đầu để hướng tới thị trường điện minh bạch, cạnh tranh, thúc đẩy phát triển kinh tế nhanh và bền vững?

- Điện là mặt hàng chiến lược quan trọng, khi nguồn cung thiếu và giá điện không hợp lý ảnh hưởng rất lớn tới ổn định vĩ mô, cản trở quá trình phát triển đất nước.

Trong những năm qua, chuyển dịch cơ cấu kinh tế diễn ra nhanh, tuy vậy chính sách về giá điện chậm thay đổi, không khuyến khích doanh nghiệp thay đổi công nghệ giảm chi phí sử dụng và tiết kiệm điện. Chính sách giá điện không đồng hành với mục tiêu chuyển dịch cơ cấu kinh tế, có ngành là kinh tế mũi nhọn phải chịu giá điện cao để bù đắp cho các ngành khác như thép, xi măng. Vì vậy, cần xem xét chính sách giá điện cho các ngành kinh tế và tiêu dùng của dân cư.

Khi hoạt động sản xuất kinh doanh điện hướng tới thị trường điện minh bạch, cạnh tranh, mọi rào cản sẽ được xóa bỏ để đảm bảo giá điện minh bạch do thị trường quyết định, các doanh nghiệp ngành điện bảo đảm thu hồi đủ chi phí, có lợi nhuận và tự chủ tài chính; thu hút đầu tư từ các thành phần kinh tế cho phát triển điện. Thực hiện chủ trương ưu tiên phát triển năng lượng nhanh và bền vững, đi trước một bước, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái.

Vừa qua, tình trạng thiếu điện do các đợt nắng nóng và ngành điện không chủ động, chuẩn bị cung ứng đủ điện đã gây thêm khó khăn cho doanh nghiệp, kìm hãm tăng trưởng. Hạn chế đầu tư vào cơ sở hạ tầng ngành điện trong thời gian qua là minh chứng về việc chúng ta đang tự huỷ hoại tiềm năng tăng trưởng của đất nước.

Phát triển năng lượng tái tạo là xu hướng tất yếu, không thể đảo ngược. Thực hiện thị trường điện minh bạch, cạnh tranh sẽ là động lực thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài và vốn đầu tư từ mọi thành phần kinh tế cho sản xuất điện, đảm bảo cung ứng đủ điện đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế nhanh và bền vững.

* Xin cảm ơn ông!

Thuý Hiền (Thực hiện)

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Nỗ lực nâng cao chất lượng, phục vụ nhân dân

Nỗ lực nâng cao chất lượng, phục vụ nhân dân

Vượt qua những thách thức ban đầu khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các địa phương cấp xã, tỉnh Khánh Hòa đã chủ động kiện toàn bộ máy, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và cải cách thủ tục hành chính.

Bền bỉ tạo dựng những mùa no ấm nơi biên viễn

Bền bỉ tạo dựng những mùa no ấm nơi biên viễn

Trên những triền đồi biên giới phía Tây Quảng Trị, bước chân của những người lính “quân hàm xanh” không chỉ in dấu trên đường tuần tra mà còn hòa cùng nhịp lao động của bà con dân bản.

Gấp rút hoàn thiện trường lớp, cải thiện điều kiện dạy học tại địa bàn khó khăn

Gấp rút hoàn thiện trường lớp, cải thiện điều kiện dạy học tại địa bàn khó khăn

Những ngày đầu tháng 8, trên nhiều công trình trường học ở Nghệ An, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Từ miền núi đến đồng bằng, hàng trăm phòng học, nhà đa năng, thư viện, bếp ăn bán trú và các công trình phụ trợ đang được hoàn thiện trước thềm năm học 2026 - 2027. Việc huy động đồng bộ nguồn vốn ngân sách, Chương trình mục tiêu quốc gia và xã hội hóa đã góp phần từng bước tháo gỡ khó khăn về cơ sở vật chất, tạo nền tảng nâng cao chất lượng giáo dục của địa phương.

Lào Cai kiên quyết sơ tán người và tài sản khỏi khu vực nguy hiểm

Lào Cai kiên quyết sơ tán người và tài sản khỏi khu vực nguy hiểm

Trước nguy cơ thiên tai tiếp tục diễn biến phức tạp, ngày 4/8, UBND tỉnh Lào Cai đã ban hành văn bản hỏa tốc yêu cầu các sở, ngành, cơ quan, đơn vị và UBND các xã, phường khẩn trương triển khai các biện pháp chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét và mưa đá. Trong đó, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh yêu cầu sẵn sàng phương án, kiên quyết sơ tán, di dời người và tài sản ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Lâm Đồng cải tạo hồ lắng, giảm nguy cơ ô nhiễm cho hồ Xuân Hương

Lâm Đồng cải tạo hồ lắng, giảm nguy cơ ô nhiễm cho hồ Xuân Hương

Sau nhiều năm bị ô nhiễm do rác và nước thải, hồ lắng số 2 có chức năng điều tiết, giảm ô nhiễm cho hồ Xuân Hương - trung tâm Đà Lạt, Lâm Đồng, đã được đơn vị thi công triển khai nạo vét, dọn dẹp, cải tạo. Dự án có kinh phí gần 48 tỷ đồng do UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt, nhằm mục tiêu giảm nguy cơ ô nhiễm cho thắng cảnh hồ Xuân Hương, tạo cảnh quan sạch đẹp cho khu vực trung tâm đô thị Đà Lạt.

Chính quyền gần dân, tạo nền móng phát triển

Chính quyền gần dân, tạo nền móng phát triển

Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai ghi nhận những chuyển biến tích cực trong công tác quản lý, điều hành và phục vụ người dân.

Nguy cơ sạt lở tiếp diễn, Lào Cai hỗ trợ di chuyển người, tài sản khỏi khu vực nguy hiểm

Nguy cơ sạt lở tiếp diễn, Lào Cai hỗ trợ di chuyển người, tài sản khỏi khu vực nguy hiểm

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, sau trận mưa lớn diễn ra từ đêm 2/8 đến sáng 3/8, nguy cơ sạt lở tiếp diễn tại các địa phương vẫn còn, nhất là tại các nhà ở sát taluy và các tuyến đường đã phát sinh sạt trượt. Do đó, bên cạnh việc tiếp tục khắc phục hậu quả thiên tai, chính quyền các địa phương đang tiếp tục rà soát, đánh giá an toàn các nhà có nguy cơ; tổ chức di dời người dân và chỉ cho người dân trở về khi có đủ điều kiện an toàn; đồng thời xây dựng phương án xử lý trước mắt và lâu dài.

Đưa pháp luật đến gần người dân bằng AI và truyền thông số

Đưa pháp luật đến gần người dân bằng AI và truyền thông số

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm ngay từ cơ sở, lực lượng Công an tỉnh Quảng Ngãi đã chủ động đổi mới toàn diện hình thức tuyên truyền, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI). Nhờ cách tuyên truyền sinh động, dễ hiểu, các quy định pháp luật vốn khô khan đã trở nên gần gũi, lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng.

Không để thiếu sách giáo khoa trong năm học mới

Không để thiếu sách giáo khoa trong năm học mới

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lạng Sơn Hoàng Quốc Tuấn cho biết, năm học 2026 - 2027 là năm đầu tiên triển khai sử dụng bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trên toàn quốc.

Mưa lớn gây sạt lở, ngập úng cục bộ tại nhiều tuyến đường Lào Cai

Mưa lớn gây sạt lở, ngập úng cục bộ tại nhiều tuyến đường Lào Cai

Trận mưa lớn trên diện rộng từ đêm 2/8 đến sáng 3/8 tại Lào Cai đã gây ngập úng cục bộ nhiều tuyến đường và sạt lở ta luy dương tại một số nhà dân ở phường Lào Cai. Chính quyền địa phương và cơ quan chức năng đã khẩn trương hỗ trợ người dân khắc phục thiệt hại, nhanh chóng ổn định đời sống.

Chủ động khống chế 'điểm nóng' sốt xuất huyết phía Tây tỉnh Gia Lai

Chủ động khống chế 'điểm nóng' sốt xuất huyết phía Tây tỉnh Gia Lai

Dịch sốt xuất huyết ở tỉnh Gia Lai đang bước vào giai đoạn diễn biến phức tạp khi số ca mắc liên tục gia tăng, tập trung chủ yếu tại khu vực phía Tây của tỉnh. Trước nguy cơ dịch lan rộng trong cao điểm mùa mưa, ngành y tế cùng chính quyền địa phương đang tập trung mọi nguồn lực khoanh vùng, xử lý ổ dịch, bảo vệ sức khỏe người dân.

Lào Cai: Hỗ trợ người dân di dời khỏi khu vực sạt lở do mưa lớn

Lào Cai: Hỗ trợ người dân di dời khỏi khu vực sạt lở do mưa lớn

Từ đêm 31/7 đến sáng 1/8/2026, mưa lớn trên địa bàn xã Bát Xát, tỉnh Lào Cai đã gây ngập cục bộ một số tuyến đường, ruộng lúa mới cấy và làm sạt lở taluy dương một số điểm; ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của nhân dân. Ngay sau khi thiên tai xảy ra, chính quyền địa phương đã huy động lực lượng tại chỗ phối hợp với người dân khẩn trương khắc phục hậu quả, bảo đảm an toàn cho người và tài sản.

Tạo động lực từ đầu tư công, thu hút đầu tư

Tạo động lực từ đầu tư công, thu hút đầu tư

Mặc dù tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và hoạt động sản xuất, kinh doanh còn gặp nhiều khó khăn song tỉnh Phú Thọ đang tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Đây được xác định là động lực quan trọng để duy trì đà tăng trưởng kinh tế trong những tháng cuối năm.

Hỗ trợ 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh cho bà con vùng núi

Hỗ trợ 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh cho bà con vùng núi

Ngày 31/7, trong khuôn khổ Lễ hội sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026, UBND xã Trà Linh (thành phố Đà Nẵng) đã tổ chức nghi lễ Cúng thần Sâm và trao tặng giống sâm Ngọc Linh. Tại buổi lễ, địa phương đã trao 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh, với giá trị hơn 1,94 tỷ đồng đến tay người dân.

Động lực cho xây dựng nông thôn mới sau hợp nhất

Động lực cho xây dựng nông thôn mới sau hợp nhất

Sau hợp nhất, Lâm Đồng trở thành địa phương có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước với 124 xã, phường và đặc khu. Không gian phát triển mới mở ra nhiều dư địa tăng trưởng song cũng đặt ra yêu cầu thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, nhất là khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Lạng Sơn sẵn sàng phương án '4 tại chỗ' bảo vệ hồ đập mùa mưa lũ

Lạng Sơn sẵn sàng phương án '4 tại chỗ' bảo vệ hồ đập mùa mưa lũ

Lạng Sơn là tỉnh miền núi, số lượng hồ đập và công trình thủy lợi chiếm số lượng lớn, mưa lũ làm tăng nguy cơ sạt lở, lũ quét ảnh hưởng đến sản xuất và an toàn cho người dân ở xung quanh các hồ đập. Nhằm chủ động trước thiên tai bất thường, địa phương chủ động phương án đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão. Các đơn vị quản lý hồ đập tuân thủ chặt chẽ quy định an toàn, đặc biệt là vào thời gian cao điểm của mùa mưa bão...

Lạng Sơn: Người dân đối mặt với hiểm nguy khi vượt qua sông Bắc Giang bằng bè mảng

Lạng Sơn: Người dân đối mặt với hiểm nguy khi vượt qua sông Bắc Giang bằng bè mảng

Do không có cầu, cầu tràn, nhiều năm nay, toàn bộ 20 hộ dân người Dao ở xóm Song Phụ, thôn Khuổi Luông, xã Quý Hòa (Lạng Sơn) phải đối mặt với hiểm nguy khi phải liều mình vượt qua sông Bắc Giang bằng bè mảng ghép tạm từ những cây luồng để đi chợ bán hàng hóa nông sản và mua sắm đồ dùng thiết yếu phục vụ sinh hoạt. Đặc biệt, xóm có 17 học sinh học tại trường Tiểu học và THCS Vĩnh Yên ngày ngày phải liều mình qua sông đến trường, vào mùa mưa lũ, tiềm ẩn những mối nguy hiểm khó lường.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong thủ tục hành chính ở vùng biên Đồng Nai

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong thủ tục hành chính ở vùng biên Đồng Nai

Ở xã biên giới Đăk Ơ (thành phố Đồng Nai) nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 40%, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đang từng bước đổi mới để phục vụ người dân tốt hơn. Từ việc thành lập các tổ hỗ trợ tận thôn đến áp dụng nguyên tắc “6 rõ” rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ thời gian, rõ kết quả, chính quyền địa phương nỗ lực công khai, minh bạch quy trình thủ tục.