Cà Mau là tỉnh có thế mạnh trong lĩnh vực phát triển nông nghiệp với các ngành hàng chủ lực đem lại nguồn thu lớn cho nhà nông như tôm, cua, lúa, cá. Xác định trong nhiều năm tới nông nghiệp vẫn là lĩnh vực chủ lực của nền kinh tế, tỉnh Cà Mau đã có định hướng cũng như chiến lược dài hạn để tập trung phát triển mạnh kinh tế tập thể, gắn với liên kết, tiêu thụ sản phẩm nông sản, nhằm đem lại hiệu quả cao nhất.
Mở rộng liên kết
Theo ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, từ đầu năm 2026 đến nay, các ngành hàng chủ lực lĩnh vực nông nghiệp của tỉnh có sự tăng trưởng khá cao. Như tổng sản lượng thuỷ sản đạt trên 613.000 tấn, tăng gần 7% so với cùng kỳ; sản lượng tôm trên 281.000 tấn, tăng gần 15,%; sản lượng cua hơn 21.340 tấn, tăng trên 10%; sản lượng lúa đã thu hoạch ước đạt trên 1,15 triệu tấn... Cùng với kết quả sản xuất, nhiều mô hình hiệu quả như tôm quảng canh cải tiến năng suất cao, tôm sinh thái, tôm đạt chứng nhận quốc tế, mô hình nuôi tôm sạch, tôm sinh thái, lúa chất lượng cao phát thải thấp tiếp tục được tỉnh quan tâm, đầu tư, mở rộng cả về diện tích cũng như quy mô sản xuất.
Đặc biệt, thực hiện việc phát triển kinh tế tập thể, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Đến nay, toàn tỉnh đã phát triển, xây dựng được 420 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, trong đó 330 hợp tác xã hoạt động ổn định; tổng số thành viên đạt 16.302 người.
Bên cạnh đó, toàn tỉnh có 5 Liên hiệp Hợp tác xã với 41 hợp tác xã thành viên và 1.273 tổ hợp tác đang hoạt động trong các lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và diêm nghiệp với 22.877 thành viên. Mạng lưới hợp tác xã và tổ hợp tác ngày càng được củng cố, trở thành lực lượng quan trọng trong tổ chức sản xuất, hỗ trợ liên kết và nâng cao thu nhập cho người dân.
Đối với các ngành hàng chủ lực tôm, cua và lúa gạo, hiện toàn tỉnh có 300 hợp tác xã đang hoạt động, chiếm 71,43% tổng số hợp tác xã nông nghiệp của tỉnh, với tổng vốn điều lệ hơn 249 tỷ đồng và trên 14.000 thành viên tham gia; trong đó, có 157 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực trồng trọt và 143 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực thủy sản. Đây là lực lượng nòng cốt trong việc tổ chức sản xuất tập trung, áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tham gia các chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm, góp phần thúc đẩy phát triển bền vững các ngành hàng chủ lực của tỉnh.
Một trong những địa phương có mô hình thực hiện gắn kết phát triển kinh tế tập thể với liên kết chuỗi tiêu thụ nông sản nâng cao giá trị ở Cà Mau trong thời gian qua phải kể đến xã Biển Bạch với việc phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền trong thực hiện việc chỉ đạo, hỗ trợ hợp tác xã tham gia thực hiện liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp tại địa phương.
Theo ông Nguyễn Thanh Hải, Chủ tịch UBND xã Biển Bạch (Cà Mau), xác định đẩy mạnh phát triển kinh tế tập thể gắn với liên kết trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp là xu hướng tất yếu của nền sản xuất hàng hóa hiện đại, Biển Bạch đã tập trung chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể, xem đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm thực hiện phát triển kinh tế địa phương.
Đến nay, trên địa bàn xã đã có hơn 2 công ty, 7 hợp tác xã tham gia liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm lúa (chủ yếu trên đất lúa-tôm) với tổng diện tích sản xuất lúa tham gia liên kết: 50 ha với sản lượng 235 tấn, góp phần ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập cho người dân trong mô hình, nhờ vậy, gần 2.000 ha lúa chủ yếu là các giống ST24, ST25 và một bụi, tất cả diện tích lúa đều được doanh nghiệp bao tiêu.
Bên cạnh đó, xã cũng liên kết Công ty cổ phần xã hội chuỗi tôm rừng Minh Phú (Tập đoàn Thủy sản Minh phú) xây dựng vùng nuôi đạt chứng nhận quốc tế như ASC, BAP... đem lại lợi nhuận cao hơn, tạo được công ăn việc làm, nâng cao thu nhập, chất lượng đời sống người dân ngày càng nâng lên và ổn định.
Đặc biệt, việc kết nối thị trường và liên kết sản xuất tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực như tỉnh Cà Mau đã tổ chức các cuộc hội nghị, hội thảo kết nối sản xuất và tiêu thụ ngành hàng lúa gạo với sự tham gia của các đại biểu là các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hợp tác xã và nhà khoa học. Qua đó, đã ký kết thành công các biên bản ghi nhớ hợp tác giữa 5 doanh nghiệp và 5 hợp tác xã với quy mô liên kết, bao tiêu đầu tư vùng nguyên liệu khoảng gần 30.000 ha. Đây là bước tiến quan trọng trong việc hình thành các chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ quy mô lớn, góp phần ổn định đầu ra, nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm lúa gạo và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh Cà Mau.
Nâng cao giá trị
Các trà lúa tại vùng tôm lúa trên địa bàn tỉnh Cà Mau đến ngày thu hoạch. Ảnh tư liệu: Chanh Đa/TTXVN
Nhằm tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế hợp tác gắn với chuỗi liên kết nâng cao giá trị, mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau cũng đã ban hành Kế hoạch phát triển hợp tác liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp giai đoạn 2026 - 2030 giúp nâng cao giá trị gia tăng, mở rộng thị trường tiêu thụ, thúc đẩy sản xuất nông nghiệp bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.
Theo đó, trong giai đoạn 5 năm tới, tỉnh sẽ tập trung phát triển các hình thức hợp tác, liên kết giữa nông dân, tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp theo chuỗi giá trị; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất và tiêu thụ nông sản; hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn gắn với chế biến, truy xuất nguồn gốc và phát triển thương hiệu sản phẩm nông nghiệp.
Cụ thể, Cà Mau phấn đấu đến năm 2030, lĩnh vực thủy sản xây dựng mới từ 8-10 chuỗi liên kết đối với ngành hàng tôm, cua, nâng tổng số chuỗi liên kết lên 58 - 60 chuỗi; tỷ lệ giá trị sản lượng thủy sản được tiêu thụ thông qua hình thức hợp tác, liên kết đạt tối thiểu 25%. Đối với lĩnh vực trồng trọt, phấn đấu đạt 54.680 ha tham gia liên kết sản xuất; lĩnh vực lâm nghiệp đạt 650 ha liên kết tiêu thụ gỗ; lĩnh vực diêm nghiệp đạt 320 ha muối trải bạt được tiêu thụ theo hình thức liên kết; lĩnh vực chăn nuôi phát triển 16 trại chăn nuôi heo tập trung gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm.
Để thực hiện các mục tiêu này, hiện tỉnh Cà Mau đã bắt tay vào việc triển khai đồng bộ nhiều nhóm nhiệm vụ, giải pháp như tăng cường tuyên truyền về lợi ích của liên kết sản xuất; hỗ trợ thành lập mới và nâng cao năng lực hoạt động của hợp tác xã; đào tạo, tập huấn về chuyển đổi số, kỹ thuật sản xuất, quản lý vùng trồng; tổ chức các hoạt động kết nối cung - cầu, xúc tiến thương mại và ký kết hợp đồng liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, lãnh đạo tỉnh cũng chỉ đạo cho ngành nông nghiệp, các đơn vị, ngành liên quan chú trọng phát triển các mô hình liên kết mới, xây dựng vùng nguyên liệu chất lượng cao, mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, cấp mã số vùng trồng, hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và đẩy mạnh ứng dụng thương mại điện tử trong tiêu thụ nông sản.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử trong chỉ đạo phát triển kinh tế tập thể gắn với ngành hàng nông nghiệp chủ lực của tỉnh đã yêu cầu ngành nông nghiệp và các địa phương trong thời gian tới tiếp tục nâng cao năng lực, trách nhiệm để có những đột phá trong triển khai thực hiện, nhất là với ngành hàng chủ lực của tỉnh trong đó có các sản phẩm tôm, cua lúa.
Ngoài ra, cần nhân rộng các mô hình sản xuất có hiệu quả; tiếp tục củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của hợp tác xã theo hướng thực chất, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị; đẩy mạnh vận động, mời gọi doanh nghiệp tham gia liên kết chuỗi ngành hàng để nâng cao giá trị nông sản phẩm, nâng cao giá trị nông sản, tăng thêm lợi nhuận cho người nông dân./.
