Giữa đại ngàn Bù Gia Mập, thành phố Đồng Nai, Trung tâm Tuyên truyền Du lịch và Cứu hộ bảo tồn Vườn quốc gia Bù Gia Mập đang trở thành nơi chăm sóc, phục hồi và tái thả nhiều cá thể động vật hoang dã về môi trường tự nhiên. Mỗi cá thể được cứu hộ thành công không chỉ là một sinh mạng được bảo vệ mà còn góp phần duy trì quần thể, bảo tồn nguồn gen và phục hồi hệ sinh thái rừng.
Tại các khu chuồng bán hoang dã của Trung tâm, nhiều loài động vật hoang dã đang được chăm sóc, theo dõi sức khỏe và phục hồi khả năng thích nghi với môi trường tự nhiên. Mỗi cá thể được đưa về đây có một hoàn cảnh khác nhau, có con bị thương do mắc bẫy, có con được lực lượng chức năng thu giữ từ các vụ nuôi nhốt trái phép, cũng có những cá thể đã sống lâu trong môi trường nuôi nhốt nên mất dần bản năng sinh tồn.
Theo những người làm công tác cứu hộ, chữa trị thương tích chỉ là bước đầu. Để một cá thể đủ điều kiện trở lại rừng, quá trình chăm sóc còn phải giúp chúng phục hồi thể trạng, tập luyện khả năng kiếm ăn, vận động và thích nghi với môi trường tự nhiên.
Ông Hoàng Anh Tuân, Phó Giám đốc Vườn quốc gia Bù Gia Mập, thành phố Đồng Nai cho biết công tác cứu hộ động vật hoang dã, nhất là các loài nguy cấp, quý, hiếm, có ý nghĩa quan trọng đối với công tác bảo tồn tại Vườn quốc gia.
Hai cá thể rái cá được chăm sóc, phục hồi tại Trung tâm Tuyên truyền Du lịch và Cứu hộ bảo tồn Vườn quốc gia Bù Gia Mập, thành phố Đồng Nai.
"Mỗi cá thể động vật hoang dã được cứu hộ thành công không chỉ là cứu mạng một sinh vật mà còn góp phần duy trì các quần thể ngoài tự nhiên, bảo tồn nguồn gen quý, đồng thời góp phần cân bằng hệ sinh thái", ông Tuân chia sẻ.
Sau khi được chăm sóc và phục hồi, những cá thể đủ điều kiện sẽ được Trung tâm phối hợp với các cơ quan chức năng đánh giá, lựa chọn địa điểm phù hợp và tổ chức tái thả về môi trường tự nhiên.
Cùng với hoạt động cứu hộ, thời gian qua, nhận thức của người dân về bảo vệ động vật hoang dã ngày càng được nâng lên. Nhiều trường hợp người dân phát hiện động vật hoang dã đi lạc, bị thương hoặc xuất hiện tại khu dân cư đã chủ động thông báo cho chính quyền địa phương, lực lượng chức năng để được tiếp nhận, chăm sóc và tái thả.
Ông Trần Văn Trưởng, Phó Giám đốc Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Vườn quốc gia Bù Gia Mập cho biết công tác cứu hộ thời gian gần đây nhận được nhiều tín hiệu tích cực. Người dân ngày càng hiểu rõ hơn ý nghĩa của công tác cứu hộ, bảo tồn động vật hoang dã và chủ động bàn giao các cá thể cho cơ quan chức năng thay vì tự ý nuôi giữ.
Tại các khu chuồng bán hoang dã của Trung tâm, nhiều loài động vật hoang dã đang được chăm sóc, theo dõi sức khỏe và phục hồi khả năng thích nghi với môi trường tự nhiên.
Theo ông Trần Văn Trưởng, trong năm 2026, Trung tâm đã thực hiện 60 đợt tiếp nhận, với hơn 70 cá thể động vật hoang dã; đồng thời tổ chức 7 đợt tái thả, đưa hơn 20 cá thể trở về tự nhiên. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, Trung tâm đã tiếp nhận 88 cá thể động vật hoang dã để cứu hộ, chăm sóc.
Đằng sau những kết quả đó là sự kiên trì của đội ngũ cán bộ, nhân viên làm công tác cứu hộ. Công việc đòi hỏi không chỉ kiến thức về đặc tính sinh học của từng loài mà còn sự theo dõi thường xuyên, tỉ mỉ trong quá trình chăm sóc, từ chế độ dinh dưỡng, điều trị bệnh, phục hồi thể trạng đến đánh giá khả năng thích nghi trước khi tái thả.
Công tác cứu hộ cũng nhận được sự đồng hành của nhiều tình nguyện viên, thanh niên, học sinh và các gia đình từ nhiều địa phương. Theo ông Trần Văn Trưởng, sự tham gia này không chỉ hỗ trợ nhân lực cho Trung tâm mà còn góp phần lan tỏa thông điệp bảo vệ động vật hoang dã đến cộng đồng, nhất là thế hệ trẻ.
Nhân viên Trung tâm Tuyên truyền Du lịch và Cứu hộ bảo tồn Vườn quốc gia Bù Gia Mập chăm sóc cho một cá thể cầy gấu ăn.
"Chúng tôi rất vui mừng khi có các tình nguyện viên, thanh niên, học sinh và các gia đình trên khắp đất nước đến ủng hộ công tác cứu hộ động vật hoang dã. Các bạn không những giúp sức mà còn góp phần lan tỏa ý nghĩa của công tác cứu hộ, bảo tồn động vật hoang dã đến các thế hệ trẻ và thế hệ tương lai", ông Trưởng nói.
Từ khi thành lập đến nay, Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Vườn quốc gia Bù Gia Mập đã cứu hộ, chăm sóc và tái thả hàng nghìn cá thể động vật hoang dã về môi trường tự nhiên. Mỗi lần tái thả thành công là thêm một cơ hội để các cá thể tiếp tục sinh tồn, sinh sản và góp phần duy trì sự đa dạng sinh học của hệ sinh thái rừng.
Tuy nhiên, không phải cá thể nào được tiếp nhận cũng có thể nhanh chóng trở về tự nhiên. Những cá thể bị thương nặng, suy kiệt hoặc đã trải qua thời gian dài nuôi nhốt thường cần nhiều thời gian để phục hồi. Một số trường hợp mất khả năng thích nghi với môi trường hoang dã phải tiếp tục được chăm sóc lâu dài.
Toàn cảnh Trung tâm Tuyên truyền Du lịch và Cứu hộ bảo tồn Vườn quốc gia Bù Gia Mập nhìn từ trên cao.
Trong hành trình đó, những người làm công tác cứu hộ vẫn kiên trì với công việc của mình. Bởi với họ, cứu hộ một cá thể động vật hoang dã không chỉ là bảo vệ một sinh mạng mà còn góp phần giữ lại một mắt xích trong hệ sinh thái, bảo tồn những giá trị tự nhiên quý giá cho các thế hệ mai sau.
Từ những khu chuồng bán hoang dã giữa đại ngàn Bù Gia Mập, hành trình trở về rừng của mỗi cá thể có thể bắt đầu bằng một quá trình chăm sóc kéo dài nhiều tháng, thậm chí lâu hơn. Nhưng khi một cá thể đủ sức khỏe được trở lại môi trường tự nhiên, đó cũng là lúc những nỗ lực của người làm công tác cứu hộ được đền đáp, góp phần đưa sự sống trở lại với rừng xanh./.
