Ống vinh-vút, nhạc cụ độc đáo của người Hrê

Ống vinh-vút, nhạc cụ độc đáo của người Hrê
Cùng với nhiều loại nhạc cụ khác, ống vinh-vút là nhạc cụ rất đặc trưng của người Hrê. Đó là một nhạc cụ đơn giản trong cách làm, độc đáo trong cách chơi, âm thanh trầm bổng rất hay và đặc biệt, thể hiện được tài nghệ khéo léo và tâm hồn nghệ sĩ của người phụ nữ dân tộc Hrê. Ống vinh-vút của người Hrê ở huyện Ba Tơ (tỉnh Quảng Ngãi) được làm từ lồ ô, gồm có hai ống, một ống dài khoảng 1,2m và một ống dài khoảng 1m. Người Hrê chọn cây lồ ô làm ống vinh-vút vì loại cây này có đốt dài và mỏng, lúc vỗ sẽ phát ra âm thanh rất to, vang. Hiện nay, bà con người Hrê các xã Ba Nam, Ba Vinh, Ba Tô (huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi) ... vẫn còn sử dụng loại nhạc cụ này.
 
Phụ nữ Hrê vỗ ống vinh-vút trong dịp lễ tết.
Phụ nữ Hrê vỗ ống vinh-vút trong dịp lễ tết.

Bà Phạm Thị Huyền ở xã Ba Vinh (huyện Ba Tơ, Quảng Ngãi) là một trong số ít những nghệ nhân biết cách làm và chơi loại nhạc cụ này. Theo nghệ nhân Phạm Thị Huyền, ngày xưa ống vinh-vút rất được bà con người Hrê ở đây ưa chuộng, trong các dịp lễ hội, cúng bái đều được bà con mang ra vỗ, nhất là trong dịp Tết. Vỗ ống vinh-vút phải có 3 hoặc 4 người, trong đó 1 hoặc 2 người giữ ống, 1 người vỗ và 1 người chặn hơi. Người vỗ và người chặn hơi phải có sự kết hợp hài hòa, như vậy âm thanh của "bản nhạc" vinh-vút mới hay. Bà con người Hrê ở huyện Ba Tơ có rất nhiều điệu vỗ ống vinh-vút như điệu “vái-mang”, điệu “pý-mang”, điệu “ching-htùm”…

Nghệ nhân Phạm Thị Huyền, cho biết: “Ống vinh-vút của người Hrê ra đời lâu lắm, từ thời cha ông đã có. Bà con ở đây rất yêu thích vỗ ống  vinh-vút, trong các dịp như đâm trâu, đám cưới... Bây giờ bà con vẫn thích vỗ ống vinh-vút trong dịp tết đến, ngày hội đại đoàn kết của khu dân cư. Bà con cùng nhau vỗ ống vinh-vút, nhảy sạp rất vui”.

Tuy nhiên, vinh-vút của người Hrê ở Ba Tơ cũng đang đứng trước sự mai một, thất truyền. Huyện Ba Tơ đã có nhiều nỗ lực trong việc khơi dậy và bảo tồn loại nhạc cụ truyền thống của đồng bào Hrê. Trong đó, huyện chú trọng công tác tuyên truyền, vận động bà con giữ gìn bản sắc văn hóa, các loại nhạc cụ truyền thống; khuyến khích các nghệ nhân tìm tòi, phục chế và sử dụng những loại nhạc cụ có nguy cơ mai một, thất truyền như ống vinh-vút. đồng thời, tổ chức giao lưu văn hóa, văn nghệ nhằm khơi dậy tinh thần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc.

Không riêng gì ống vinh-vút, mà còn có không ít loại hình văn hóa dân gian của đồng bào người Hrê đang đứng trước nguy cơ mai một. Nếu không có sự tìm tòi, phát hiện, khơi dậy, tích cực bảo tồn thì rất dễ rơi vào lãng quên. Do đó cần có sự chung tay gìn giữ, phát huy và bảo tồn của cộng đồng, để các loại hình văn hóa dân gian mãi được lưu truyền.
Thị Thoang (báo điện tử Quảng Nam) (Báo ĐIện tử Quảng Nam)

Có thể bạn quan tâm

Hơn 700 tư liệu, hiện vật tái hiện 195 năm lịch sử Thái Nguyên

Hơn 700 tư liệu, hiện vật tái hiện 195 năm lịch sử Thái Nguyên

Ngày 30/10, tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc triển lãm với chủ đề: “Thái Nguyên 195 năm - Thành tựu, hội nhập và phát triển”. Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh Thái Nguyên (4/11/1831- 4/11/2026) và khai mạc Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.

Lễ hội đền Công đồng Bắc Lệ năm 2026

Lễ hội đền Công đồng Bắc Lệ năm 2026

Từ 27-29/10/2026, tại xã Tân Thành, tỉnh Lạng Sơn đã diễn ra Lễ hội đền công đồng Bắc Lệ với  nghi lễ, hoạt động đặc sắc, độc đáo thu hút đông đảo nhân dân địa phương và du khách về dự, tìm hiểu những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc gắn với tục thờ Mẫu của người Việt.

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Sáng 22/10, Lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 với chủ đề “Đền Đôi Cô Cam Đường - Kết nối cội nguồn, dựng xây quê hương” do phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tổ chức đã chính thức được khai hội thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Lễ hội là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân địa phương, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy giá trị di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và quảng bá hình ảnh phường Cam Đường đến với du khách trong và ngoài tỉnh.

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gắn với lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật múa dân gian của người Cống ở Điện Biên vừa lưu giữ những giá trị văn hóa đặc trưng, vừa phản ánh đời sống của một dân tộc rất ít người. Việc nghệ thuật múa của người Cống được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể mở thêm cơ hội bảo tồn, trao truyền các điệu múa truyền thống, nhất là cho thế hệ trẻ.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Hằng năm, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông nhằm tổng kết một năm lao động, sản xuất, bày tỏ lòng tri ân với Mẫu Thượng Ngàn, các đấng thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Năm 2026, ngày Đinh Mão (11/9 âm lịch), tức ngày 20/10 dương lịch là ngày chính lễ với nhiều nghi thức truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Tày Khao.

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Lự năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Lự”, UBND xã Khun Há (Lai Châu) tổ chức tái hiện lễ hội Sú Khon Khoài, với điểm nhấn là nghi thức cúng hồn trâu.

Khai mạc Lễ hội Mường Lò năm 2026

Khai mạc Lễ hội Mường Lò năm 2026

Tối 16/10, tại tỉnh Lào Cai, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” được khai mạc, với điểm nhấn là màn biểu diễn đại Xòe có sự góp mặt của 2.026 người.

Để bản sắc trở thành sức hút của điểm đến

Để bản sắc trở thành sức hút của điểm đến

Từ những sản phẩm dệt lanh qua đôi bàn tay phụ nữ dân tộc Mông, xã Lùng Tám (tỉnh Tuyên Quang) đang tìm hướng kết nối nghề truyền thống với hoạt động trải nghiệm, giới thiệu văn hóa và tiêu thụ sản phẩm.

Đồi Cổ Thạch: Dấu tích xưa giữa miền biển bình yên

Đồi Cổ Thạch: Dấu tích xưa giữa miền biển bình yên

Nằm ở thôn Phú Hạnh, xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk, đồi Cổ Thạch thu hút du khách bởi cảnh quan núi biển giao hòa, con đường đá được người dân truyền lại là có từ hàng trăm năm trước cùng rừng duối lâu năm.

Về 'Ta lêu' nghe tâm tình người H’rê

Về 'Ta lêu' nghe tâm tình người H’rê

Giữa núi rừng Ba Vì, tỉnh Quảng Ngãi, một quán cà phê mang tên “Ta lêu” đang mở ra không gian giao lưu văn hóa độc đáo, nơi những làn điệu dân ca H’rê đến gần hơn với giới trẻ và du khách.

Văn hóa là sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới

Văn hóa là sức mạnh mềm quốc gia trong kỷ nguyên mới

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định phát triển nguồn lực con người và phát triển văn hóa được đặt trong nhóm nhiệm vụ trọng tâm, nhằm biến văn hóa thành nền tảng tỉnh thần, sức mạnh nội sinh và động lực to lớn cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.