Phát triển bền vững văn hóa dân tộc thiểu số ở vùng Nam bộ

Đoàn chủ tịch chủ trì hội thảo. Ảnh: Thanh Hòa- TTXVN
Đoàn chủ tịch chủ trì hội thảo. Ảnh: Thanh Hòa- TTXVN

Ngày 22/12, tại Trà Vinh, Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ phối hợp với Trường Trung cấp Pali-Khmer tỉnh Trà Vinh tổ chức Hội thảo “Ngôn ngữ và sự phát triển bền vững văn hóa dân tộc thiểu số ở vùng Nam bộ”.

Phát triển bền vững văn hóa dân tộc thiểu số ở vùng Nam bộ ảnh 1Đoàn chủ tịch chủ trì hội thảo. Ảnh: Thanh Hòa- TTXVN

Tại Hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Thanh Sang, Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ cho biết, thời gian qua, Viện đã đóng góp tích cực vào nhiệm vụ bảo tồn và phát huy, phát triển ngôn ngữ các dân tộc thiểu số ở vùng Nam Bộ. Cùng với việc nghiên cứu, giảng dạy về ngôn ngữ dân tộc thiểu số, nhiều cán bộ khoa học của Viện đã tham gia các đề tài, dự án, chương trình, biên soạn tài liệu, sách, giáo trình dạy và học tiếng dân tộc cho một số trường Đại học phía Nam, các tỉnh vùng Nam bộ và Thành phố Hồ Chí Minh.

Đến nay, Viện đã xuất bản gần 100 đầu sách về ngôn ngữ học, trong đó nhiều sách về ngôn ngữ dân tộc thiểu số. Viện và các chuyên gia ngôn ngữ học của Viện đã đào tạo, tham gia đào tạo cho khoảng 1.000 học viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành ngôn ngữ học, trong đó có trên 100 thạc sĩ và tiến sỹ chuyên ngành ngôn ngữ dân tộc thiểu số.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Lê Thanh Sang, thời gian tới, Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ tiếp tục đóng góp vào sự nghiệp bảo tồn, phát huy, phát triển bền vững ngôn ngữ, văn hóa các dân tộc thiểu số vùng Nam bộ, đồng thời giải quyết những vấn đề khoa học xã hội nhân văn, phục vụ sự nghiệp bảo vệ và xây dựng, phát triển bền vững đất nước.

Phát triển bền vững văn hóa dân tộc thiểu số ở vùng Nam bộ ảnh 2Đại biểu dự hội thảo. Ảnh: Thanh Hòa - TTXVN

Nghiên cứu của Tiến sỹ Võ Công Nguyện, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học xã hội cho thấy, vùng Nam bộ, Tây Nam bộ là vùng cư dân hỗn hợp đa tộc người, đa ngôn ngữ. Quan hệ giữa các tộc người ngày càng hòa hợp thông qua quan hệ giao tiếp ngôn ngữ bằng tiếng Việt và các ngôn ngữ của đồng bào dân tộc thiểu số. Mặc dù khả năng nghe, nói, đọc, viết tiếng Việt của các tộc người thiểu số ở vùng Tây Nam bộ khác nhau, nhưng đây là ngôn ngữ giao tiếp phổ biến giữa người Kinh và người Khmer, Hoa, Chăm. Trong khi đó, người Kinh sử dụng các ngôn ngữ của người Khmer, Hoa, Chăm, làm ngôn ngữ giao tiếp tại các cộng đồng đa tộc người vẫn còn hạn chế, đặc biệt là những người đang làm việc trong hệ thống chính trị cấp cơ sở ở vùng này.

Tiến sỹ Võ Công Nguyện cho rằng, cần mở rộng chức năng của tiếng Việt phục vụ sự phát triển cộng đồng các dân tộc thiểu số. Để đảm bảo sự thống nhất trong đa dạng ngôn ngữ giữa tiếng Việt, tiếng phổ thông - ngôn ngữ quốc gia và tiếng mẹ đẻ của các tộc người thiểu số, cần tăng cường hệ thống giáo dục song ngữ trong nhà trường và học tiếng mẹ đẻ tại các các cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng như chùa Khmer, hội quán Hoa, thánh đường Chăm...

Thạc sỹ Lâm So Rone, Trường Trung cấp Pali- Khmer tỉnh Trà Vinh và Tiến sỹ Phú Văn Hẳn, Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ đề xuất một số giải pháp bảo tồn và phát triển ngôn ngữ dân tộc thiểu số như: Luật Dân tộc nên thể thiện đầy đủ nội dung về tiếng nói, chữ viết các dân tộc thiểu số; thống nhất quan điểm, nhận thức chung về lý luận đối với việc bảo tồn, phát huy ngôn ngữ các dân tộc ở nước ta. Theo Thạc sỹ Lâm So Rone, Chính phủ cần ban hành cơ chế, chính sách thực hiện bảo tồn, phát huy tiếng nói, chữ viết các dân tộc thiểu số; mở rộng các chương trình phát thanh, truyền hình bằng ngôn ngữ dân tộc thiểu số trên sóng phát thanh truyền hình quốc gia và địa phương có đông đồng bào dân tộc thiểu số…

Năm 2013, Trường Đại học Trà Vinh được Thủ tướng Chính phủ đồng ý chủ trương đầu tư xây dựng khoa Ngôn ngữ- Văn hóa- Nghệ thuật Khmer Nam bộ, thực hiện nhiệm vụ trọng điểm quốc gia đào tạo nguồn nhân lực ở lĩnh vực này. Thạc sỹ Lâm Quang Vinh, Phó Trưởng khoa Ngôn ngữ- Văn hóa- Nghệ thuật Khmer Nam bộ, Trường Đại học Trà Vinh cho biết, đến nay Khoa đã đào tạo 1.000 cử nhân khoa học các chuyên ngành, hiện công tác tại nhiều địa phương trong khu vực. Thời gian tới, nhà trường tiếp tục nghiên cứu đào tạo, phát triển văn hóa ngôn ngữ, nghệ thuật Khmer và một số dân tộc khác, đóng góp vào nhiệm vụ bảo tồn, phát triển bền vững văn hóa dân tộc thiểu số ở vùng Nam bộ.

Thạc sỹ, Đại đức Kim Chane Tha, Trường Trung cấp Pali-Khmer tỉnh Trà Vinh, cũng giới thiệu nét văn hóa viết kinh trên lá buông (Satra) của người Khmer. Loại cây này có hình dáng (cả thân và lá) khá giống với cây thốt nốt. Kinh lá buông được lưu giữ tại nhiều chùa Phật giáo Nam tông Khmer, rất có giá trị trong văn hóa người Khmer Nam bộ. Văn bản Satra phần lớn mang nội dung giáo dục đạo đức con người, lời răn dạy thực hành tôn giáo Phật, khuyên con người sống tốt, tránh xa điều ác…

Tại Hội thảo, các nhà khoa học đã đóng góp nhiều ý kiến trong nghiên cứu ngôn ngữ dân tộc thiểu số, đề xuất các giải pháp bảo tồn, phát triển ngôn ngữ dân tộc thiểu số...

Thanh Hòa

Thanh Hòa ((TTXVN))

Có thể bạn quan tâm

Bảo tồn, phát huy tinh hoa âm nhạc truyền thống Việt Nam

Bảo tồn, phát huy tinh hoa âm nhạc truyền thống Việt Nam

Tối 30/10, tại Nhà hát Triển lãm và Văn hóa nghệ thuật tỉnh Lâm Đồng (phường Phan Thiết), Cuộc thi Độc tấu và Hòa tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc 2026 (đợt 1) đã chính thức khép lại với nhiều cung bậc cảm xúc, để lại dư âm tốt đẹp trong lòng các nghệ sĩ, nhạc công và khán giả yêu mến nền âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Hơn 700 tư liệu, hiện vật tái hiện 195 năm lịch sử Thái Nguyên

Hơn 700 tư liệu, hiện vật tái hiện 195 năm lịch sử Thái Nguyên

Ngày 30/10, tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc triển lãm với chủ đề: “Thái Nguyên 195 năm - Thành tựu, hội nhập và phát triển”. Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh Thái Nguyên (4/11/1831- 4/11/2026) và khai mạc Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026.

Lễ hội đền Công đồng Bắc Lệ năm 2026

Lễ hội đền Công đồng Bắc Lệ năm 2026

Từ 27-29/10/2026, tại xã Tân Thành, tỉnh Lạng Sơn đã diễn ra Lễ hội đền công đồng Bắc Lệ với  nghi lễ, hoạt động đặc sắc, độc đáo thu hút đông đảo nhân dân địa phương và du khách về dự, tìm hiểu những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc gắn với tục thờ Mẫu của người Việt.

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Khám phá lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường tại Lào Cai

Sáng 22/10, Lễ hội đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 với chủ đề “Đền Đôi Cô Cam Đường - Kết nối cội nguồn, dựng xây quê hương” do phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai tổ chức đã chính thức được khai hội thu hút đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Lễ hội là sự kiện văn hóa có ý nghĩa quan trọng trong đời sống tinh thần của nhân dân địa phương, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, phát huy giá trị di tích, tăng cường sự gắn kết cộng đồng và quảng bá hình ảnh phường Cam Đường đến với du khách trong và ngoài tỉnh.

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gìn giữ nghệ thuật múa dân gian của người Cống

Gắn với lao động sản xuất, tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng, nghệ thuật múa dân gian của người Cống ở Điện Biên vừa lưu giữ những giá trị văn hóa đặc trưng, vừa phản ánh đời sống của một dân tộc rất ít người. Việc nghệ thuật múa của người Cống được đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể mở thêm cơ hội bảo tồn, trao truyền các điệu múa truyền thống, nhất là cho thế hệ trẻ.

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Gìn giữ nét đẹp văn hóa Lễ Cơm mới đền Đông Cuông

Hằng năm, vào ngày Mão tháng Chín âm lịch, chính quyền và nhân dân xã Đông Cuông, tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ hội Cơm mới đền Đông Cuông nhằm tổng kết một năm lao động, sản xuất, bày tỏ lòng tri ân với Mẫu Thượng Ngàn, các đấng thần linh và tổ tiên đã phù hộ cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Năm 2026, ngày Đinh Mão (11/9 âm lịch), tức ngày 20/10 dương lịch là ngày chính lễ với nhiều nghi thức truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa của người Tày Khao.

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Độc đáo lễ cúng hồn trâu của người Lự

Trong khuôn khổ Ngày hội Văn hóa dân tộc Lự năm 2026 với chủ đề “Sắc màu văn hóa dân tộc Lự”, UBND xã Khun Há (Lai Châu) tổ chức tái hiện lễ hội Sú Khon Khoài, với điểm nhấn là nghi thức cúng hồn trâu.

Khai mạc Lễ hội Mường Lò năm 2026

Khai mạc Lễ hội Mường Lò năm 2026

Tối 16/10, tại tỉnh Lào Cai, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” được khai mạc, với điểm nhấn là màn biểu diễn đại Xòe có sự góp mặt của 2.026 người.

Để bản sắc trở thành sức hút của điểm đến

Để bản sắc trở thành sức hút của điểm đến

Từ những sản phẩm dệt lanh qua đôi bàn tay phụ nữ dân tộc Mông, xã Lùng Tám (tỉnh Tuyên Quang) đang tìm hướng kết nối nghề truyền thống với hoạt động trải nghiệm, giới thiệu văn hóa và tiêu thụ sản phẩm.

Đồi Cổ Thạch: Dấu tích xưa giữa miền biển bình yên

Đồi Cổ Thạch: Dấu tích xưa giữa miền biển bình yên

Nằm ở thôn Phú Hạnh, xã Tuy An Đông, tỉnh Đắk Lắk, đồi Cổ Thạch thu hút du khách bởi cảnh quan núi biển giao hòa, con đường đá được người dân truyền lại là có từ hàng trăm năm trước cùng rừng duối lâu năm.

Về 'Ta lêu' nghe tâm tình người H’rê

Về 'Ta lêu' nghe tâm tình người H’rê

Giữa núi rừng Ba Vì, tỉnh Quảng Ngãi, một quán cà phê mang tên “Ta lêu” đang mở ra không gian giao lưu văn hóa độc đáo, nơi những làn điệu dân ca H’rê đến gần hơn với giới trẻ và du khách.