Sau tròn một năm thực hiện hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ mới đang nổi lên như một điểm sáng về thu hút đầu tư khi dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tăng trưởng đột biến, vượt kế hoạch cả năm chỉ sau 6 tháng. Tuy nhiên, phía sau những con số ấn tượng đó vẫn còn nhiều điểm nghẽn lớn về quỹ đất sạch, giải phóng mặt bằng và hạ tầng công nghiệp, đặt ra yêu cầu cải cách quyết liệt hơn để duy trì đà tăng trưởng trong giai đoạn tới.
Vượt kế hoạch năm chỉ sau nửa chặng đường
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục nhiều biến động, kết quả thu hút đầu tư của Phú Thọ đang cho thấy tín hiệu rất tích cực sau quá trình hợp nhất địa giới hành chính và tái cấu trúc không gian phát triển kinh tế.
Theo số liệu từ UBND tỉnh, 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh thu hút khoảng 1,77 tỷ USD vốn FDI, tăng tới 4,86 lần so với cùng kỳ năm trước; đồng thời, đạt 110,2% kế hoạch cả năm 2026. Đây là mức tăng trưởng đặc biệt ấn tượng, đưa Phú Thọ trở thành một trong những địa phương có tốc độ thu hút đầu tư nước ngoài cao nhất khu vực trung du và miền núi phía Bắc.
Song song với đó, tổng vốn đầu tư trong nước đạt hơn 18,7 nghìn tỷ đồng. Toàn tỉnh có khoảng 2.800 doanh nghiệp thành lập mới, tổng vốn đăng ký gần 30 nghìn tỷ đồng, tăng 29,1% so với cùng kỳ; đồng thời, có thêm 665 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, phản ánh niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với môi trường đầu tư địa phương tiếp tục được củng cố.
Nhiều dự án quy mô lớn đã được khởi công, nổi bật là hạ tầng Khu công nghiệp Phúc Yên cùng các dự án sản xuất công nghiệp công nghệ cao, tạo thêm động lực tăng trưởng mới cho tỉnh sau hợp nhất.
Không chỉ thu hút đầu tư theo phương thức truyền thống, tỉnh còn chủ động tổ chức nhiều hội nghị xúc tiến đầu tư trong và ngoài nước, đồng thời công bố 175 dự án trọng điểm kêu gọi đầu tư giai đoạn 2026-2030. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển mới, đưa Phú Thọ từng bước trở thành cực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Bắc.
Giới chuyên gia nhận định, kết quả trên phản ánh rõ lợi thế ngày càng gia tăng của Phú Thọ trong làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, nhất là khi nhiều tập đoàn quốc tế tiếp tục mở rộng đầu tư vào Việt Nam.
Tháo gỡ điểm nghẽn đất đai, tăng tốc cải cách để giữ sức hút đầu tư
Dù đạt kết quả tích cực, lãnh đạo tỉnh Phú Thọ cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều khó khăn lớn vẫn đang cản trở khả năng duy trì đà tăng trưởng đầu tư trong giai đoạn tới.
Theo đánh giá của UBND tỉnh, giải phóng mặt bằng hiện là điểm nghẽn lớn nhất ảnh hưởng trực tiếp tới tiến độ triển khai các dự án quy mô lớn và khả năng tiếp nhận làn sóng FDI mới.
Từ đầu năm đến nay, gần như các khu công nghiệp trên địa bàn chưa thể bàn giao thêm diện tích đất sạch cho nhà đầu tư, ngoại trừ Khu công nghiệp Phúc Yên mới bàn giao được 18,63 ha. Trong khi đó, toàn tỉnh hiện còn hơn 3.027 ha đất chưa được giải phóng mặt bằng phục vụ phát triển công nghiệp.
Đáng chú ý, hiện có 12 khu công nghiệp chưa hoàn thiện khu tái định cư và 3 khu công nghiệp chưa hoàn thiện nghĩa trang di dời mồ mả, khiến nhiều dự án chậm tiến độ kéo dài. Không ít địa phương vẫn gặp khó khăn trong vận động người dân bàn giao mặt bằng do chưa đạt đồng thuận về giá bồi thường và vị trí tái định cư.
Bên cạnh đó, một bộ phận doanh nghiệp vẫn chịu áp lực lớn do chi phí đầu vào tăng cao, sức mua thị trường phục hồi chậm, khiến số doanh nghiệp giải thể hoặc tạm ngừng hoạt động tiếp tục tăng. Nếu không xử lý nhanh các điểm nghẽn về đất đai và thủ tục hành chính, Phú Thọ có nguy cơ bỏ lỡ cơ hội đón dòng vốn đầu tư mới đang dịch chuyển mạnh về miền Bắc.
Nhận diện rõ những tồn tại này, tỉnh Phú Thọ đang triển khai đồng loạt nhiều giải pháp mạnh trong những tháng cuối năm. Một trong những điểm mới đáng chú ý là thí điểm cơ chế cải cách hành chính “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 50%”, qua đó rút ngắn đáng kể thời gian xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Tỉnh đặt mục tiêu năm 2026 nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về các chỉ số điều hành công như: PAPI, PAR Index và SIPAS; đồng thời, thực hiện 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện theo hình thức trực tuyến toàn trình, đẩy mạnh số hóa hồ sơ và giảm tối đa chi phí thủ tục cho doanh nghiệp.
Song song với cải cách hành chính, tỉnh tiếp tục tập trung tháo gỡ vướng mắc về đất đai, đẩy nhanh tiến độ hạ tầng công nghiệp, triển khai thêm nhiều khu công nghiệp mới theo định hướng xanh và công nghệ cao như Lập Thạch I, Lập Thạch II, Bình Xuyên - Yên Lạc, Thanh Ba, Tam Nông, Hạ Hòa…
Trong chiến lược dài hạn, Phú Thọ định hướng thu hút dòng vốn FDI thế hệ mới, tập trung vào các ngành công nghệ cao như: điện tử, viễn thông, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp phần mềm, logistics và hạ tầng khu công nghiệp thông minh. Tỉnh cũng mở rộng hợp tác với các tổ chức xúc tiến đầu tư quốc tế như Japan External Trade Organization, Korea Trade-Investment Promotion Agency, Japan International Cooperation Agency và American Chamber of Commerce in Vietnam nhằm quảng bá sâu hơn môi trường đầu tư tới các tập đoàn toàn cầu.
Nhìn tổng thể, kết quả thu hút đầu tư 6 tháng đầu năm cho thấy, Phú Thọ đang tận dụng khá tốt dư địa phát triển sau hợp nhất, từng bước hình thành không gian kinh tế quy mô lớn hơn và hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư.
Tuy nhiên, trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các địa phương nhằm thu hút dòng vốn quốc tế, cơ hội chỉ thực sự trở thành động lực tăng trưởng bền vững nếu tỉnh tiếp tục giữ được tinh thần cải cách mạnh mẽ, giải quyết hiệu quả các nút thắt về đất đai, thủ tục hành chính và hạ tầng kỹ thuật.
Nếu duy trì được nhịp độ hiện nay, năm 2026 sẽ trở thành dấu mốc quan trọng, khẳng định bước chuyển thực chất đầu tiên của tỉnh Phú Thọ mới sau cuộc hợp nhất hành chính quy mô lớn mang tính lịch sử của đất nước./.
