Tháng 4/2026, HĐND tỉnh Lai Châu đã ban hành quy định chính sách hỗ trợ học sinh dân tộc nội trú, học sinh bán trú, học viên bán trú năm cuối cấp trung học phổ thông và cơ sở giáo dục để ôn thi, thi tốt nghiệp. Đây là một quyết sách đậm tính nhân văn, thể hiện sự quan tâm thiết thực của cấp ủy, chính quyền tỉnh Lai Châu đối với thế hệ trẻ vùng cao trong thời điểm quan trọng nhất của học sinh.
Những hỗ trợ thiết thực
Nghị quyết số 05/2026/NQ-HĐND được HĐND tỉnh Lai Châu thông qua ngày 22/4/2026 và có hiệu lực từ ngày 15/5/2026, áp dụng từ năm học 2025 - 2026. Đối tượng thụ hưởng là học sinh dân tộc nội trú, học sinh bán trú và học viên bán trú năm cuối cấp trung học phổ thông đang được tổ chức ăn, ở tập trung để ôn thi và thi tốt nghiệp. Mỗi học sinh được hỗ trợ tiền ăn 936.000 đồng/tháng, đủ để đảm bảo các em có bữa cơm no trong suốt thời gian ôn thi. Mỗi học sinh còn được hỗ trợ 15kg gạo tẻ thường mỗi tháng theo giá thị trường. Trong trường hợp cơ sở giáo dục không thể bố trí chỗ ở cho học sinh, mỗi em sẽ được hỗ trợ 360.000 đồng/tháng để tự thuê trọ. Quy định này cho thấy sự linh hoạt và sát thực tế của các nhà làm chính sách khi không phải trường nào cũng đủ cơ sở vật chất để đáp ứng nhu cầu ở tập trung cho toàn bộ học sinh cuối cấp.
Năm học 2025-2026, Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học phổ thông tỉnh Lai Châu có 137 học sinh lớp 12 tại 4 lớp, 100% học sinh ăn ở nội trú. Giai đoạn ôn thi tốt nghiệp là thời điểm quan trọng, đòi hỏi học sinh phải tập trung cao độ. Nghị quyết ra đời đã tạo điểm tựa vững vàng để các em học sinh cuối cấp tập trung ôn thi, giành kết quả cao nhất.
Cô giáo Vàng Thị Cúc, Phó Hiệu trưởng Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học phổ thông tỉnh Lai Châu chia sẻ: Việc ban hành, triển khai nghị quyết hỗ trợ học sinh cuối cấp ôn thi tốt nghiệp đã giúp nhà trường tổ chức việc ôn thi tốt nghiệp hiệu quả. Từ nghị quyết này, nhà trường sẽ tổ chức hoạt động hỗ trợ học sinh sát với thực tế, đặc biệt đối với học sinh khối 12. Các em sẽ được hưởng chế độ hỗ trợ kinh phí về ăn ở, đi lại và sinh hoạt, giúp các em giảm bớt được khó khăn về kinh tế, tập trung và tạo động lực cho việc học tập đạt kết quả cao”.
Em Tẩn Huyền Trang, học sinh Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học phổ thông tỉnh Lai Châu tỉnh Lai Châu nói: Biết tin nghị quyết hỗ trợ học sinh cuối cấp được thông qua chúng em cảm thấy rất vui và phấn khởi. Việc được hỗ trợ tiền ăn ở giúp giảm gánh nặng chi phí của gia đình và tiếp tục an tâm học tập tại trường, bố mẹ cũng không phải lo lắng nhiều, chúng em có thể tập trung ôn thi tốt nhất, sẵn sàng cho kỳ thi tốt nghiệp, kỳ thi quan trọng nhất trong chặng đường 12 năm học.
Nghị quyết còn có chính sách hỗ trợ cụ thể cho cơ sở giáo dục. Mỗi cơ sở được hỗ trợ 15 kWh điện và 3m3 nước/tháng tính theo đầu học sinh để phục vụ việc học tập, sinh hoạt. Kinh phí nấu ăn cho học sinh được tính theo định mức: cứ 45 học sinh thì được hưởng một mức hỗ trợ 4.738.500 đồng/tháng; số dư từ 20 học sinh trở lên cũng được tính thêm một định mức. Kinh phí quản lý học sinh được hỗ trợ 2.050.000 đồng/tháng cho mỗi định mức 45 học sinh. Những khoản hỗ trợ này giúp các trường chủ động hơn trong việc tổ chức ăn, ở và quản lý học sinh trong suốt thời gian ôn thi. Nguồn kinh phí thực hiện được lấy từ ngân sách địa phương theo phân cấp ngân sách hiện hành và các nguồn kinh phí hợp pháp khác theo quy định của pháp luật. Điều này thể hiện sự chủ động của tỉnh Lai Châu trong việc dành nguồn lực cho giáo dục, ngay cả trong bối cảnh vẫn là một tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn về ngân sách.
Từng bước thu hẹp khoảng cách chất lượng giáo dục
Ngay sau khi nghị quyết được thông qua, UBND tỉnh Lai Châu đã ban hành công văn chỉ đạo triển khai thực hiện, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành và địa phương. Sở Giáo dục và Đào tạo cùng UBND các xã, phường chủ động phối hợp với các tổ chức đoàn thể, đơn vị truyền thông để tuyên truyền rộng rãi trong nhân dân. Các cơ sở giáo dục phổ biến đầy đủ nội dung chính sách đến toàn thể giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh.
Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Lai Châu Hoàng Thu Phương cho biết, chính sách sẽ giải quyết đồng bộ những khó khăn trong công tác ôn thi tốt nghiệp. Đối với học sinh dân tộc nội trú, học sinh và học viên bán trú năm cuối cấp, chính sách này sẽ góp phần giảm bớt gánh nặng khi chi phí sinh hoạt, tạo điều kiện để các em có thêm nguồn lực để yên tâm học tập và ôn thi. Việc này cũng giúp nâng cao chất lượng cho kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông, từng bước thu hẹp khoảng cách chất lượng giáo dục giữa các vùng, góp phần phát triển nguồn nhân lực tại chỗ cho địa phương.
Những năm qua, tỉ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông của học sinh tỉnh Lai Châu đã có cải thiện đáng kể, nhưng vẫn còn khoảng cách nhất định so với mặt bằng chung cả nước. Một nguyên nhân là điều kiện ôn thi của học sinh vùng cao còn nhiều thiếu thốn. Các em phải lo ăn, ở, ôn thi nên hiệu quả học tập không thể bằng những học sinh được đảm bảo đầy đủ điều kiện sinh hoạt. Nghị quyết số 05 ra đời đúng lúc, đúng chỗ và trúng đối tượng, giúp các em yên tâm ôn luyện, tập trung tư duy học tập thay vì lo lắng về những bữa cơm hàng ngày.
Lai Châu là tỉnh miền núi biên giới Tây Bắc của Tổ quốc, nơi sinh sống của đồng bào nhiều dân tộc thiểu số như Thái, Mông, Dao, Lự, Khơ Mú... Với địa hình núi non hiểm trở, hàng nghìn học sinh phải vượt qua nhiều khó khăn để đến trường. Với học sinh dân tộc nội trú và bán trú, trường học không chỉ là nơi tiếp thu tri thức mà còn là mái nhà thứ hai, nơi các em ăn, ngủ và trưởng thành.
Năm cuối cấp trung học phổ thông là giai đoạn bản lề với học sinh cùng áp lực học tập và ôn thi. Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông giúp các em có tấm bằng tốt nghiệp, mở ra cánh cửa tương lai vào đại học, cao đẳng hay học nghề. Với những học sinh vùng cao, kỳ thi còn có thêm kỳ vọng của gia đình, bản làng, cộng đồng dân tộc vốn ít có cơ hội tiếp cận giáo dục bậc cao.
Thực tế cho thấy, sau khi kết thúc năm học chính thức, nhiều học sinh ở vùng sâu, vùng xa phải phải trở về nhà vì gia đình không đủ điều kiện để các em ở lại trường ôn thi. Không có chỗ ở, bữa ăn đảm bảo, những khó khăn đã tạo nên rào cản vô hình khiến chất lượng ôn thi của học sinh vùng cao thấp hơn đáng kể so với học sinh thành thị. Do đó, tỉnh Lai Châu đã ban hành một nghị quyết đầy tâm huyết, nhằm xóa đi khoảng cách trong giáo dục./.
