Tối 19/12, Ủy ban nhân dân xã Tân Hưng (tỉnh Đồng Nai) tổ chức Lễ hội mừng lúa mới (Lễ Cran la pră pva) và giao lưu văn hóa cồng chiêng của người S’tiêng. Lễ hội thu hút đông đảo người dân trong xã Tân Hưng và các xã lân cận đến dự.
Tái hiện nghi thức lễ cúng lúa mới.
Trong hệ thống các nghi lễ và lễ hội của người S’tiêng, Lễ Cran la pră pva (lễ mừng lúa mới) là lễ hội lớn, được coi là Tết cổ truyền của người S’tiêng. Ngoài việc dâng lễ cúng tế thần linh, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, lễ hội còn là dịp để bà con gặp nhau chia sẻ kinh nghiệm làm ăn, nuôi dạy con...
Trong dịp này, những ai có hiềm khích, hiểu lầm nhau cũng xóa bỏ. Mọi người đoàn kết cùng làm nên một cộng đồng buôn, sóc người S’tiêng ngày càng giàu mạnh.
Nghi thức lễ cúng lúa mới.
Ban tế lễ dưới sự chủ trì của chủ tế và già làng. Trong Lễ hội, phần nghi lễ được đồng bào S’tiêng tổ chức tại hai nơi. Đầu tiên, Lễ cúng rước hồn lúa diễn ra tại kho lúa trên nhà của già làng. Sau đó, Lễ mừng cơm mới diễn ra tại sân chính Lễ hội - nơi cây nêu đã được dựng lên, lễ vật được dân làng tất bật chuẩn bị, bày biện tươm tất, sẵn sàng đón rước các thần.
Cao trào của lễ cúng mừng lúa mới là khi những động tác múa của chủ tế kết hợp với dâng lễ vật, miệng hát cúng khấn nguyện. Những người phụ nữ trong Ban tế lễ múa tạo thành một vòng tròn, lúc chuyển động nhanh, chân nhún mạnh, khi đưa chân về phía trước, khi cúi gập người, toàn thân xoay nửa vòng qua lại…
Một tiết mục văn nghệ tại lễ hội mừng lúa mới.
Khi nghi thức cúng vừa dứt, chủ tế và già làng nhận lấy một ống lồ ô nước đã chuẩn bị té lên cây nêu lớn, tắm mát cho những bông lúa tượng trưng cho hồn lúa, sau đó ba hồi trống được đánh rộn vang báo hiệu vào hội. Đội cồng chiêng đứng lên bắt đầu tấu bản mừng khách vòng quanh sân lễ. Già làng và chủ tế tiến về phía rượu cần cầm ống hút rượu cần mời các thần linh, mời đại biểu, bà con nhân dân.
Đội văn nghệ và dân làng nối đuôi nhau múa theo nhịp cồng chiêng tiến vào sân lễ, cùng giao lưu múa hát, quây quần bên nhau, ăn cơm lam, thịt nướng, say trong men rượu cần, trong tiếng trống, tiếng cồng chiêng vang vọng, cùng chia sẻ niềm vui.
Giã gạo tại lễ mừng lúa mới.
Già làng Điểu Ho chia sẻ, thông qua lễ hội, đồng bào S’tiêng muốn truyền tải những tâm tư, tình cảm, nguyện vọng và cầu mong cho cộng đồng các dân tộc xã Tân Hưng nói riêng, đại gia đình các dân tộc Việt Nam luôn no đủ, mạnh giàu cùng nhau bảo tồn nét đẹp văn hóa cổ truyền độc đáo của cộng đồng mình trên nền văn hóa các dân tộc Việt Nam thống nhất. Già mong muốn, các lễ hội sẽ được tổ chức thường xuyên trong thời gian tới để người dân, đặc biệt thế hệ sau biết và gìn giữ nét đẹp văn hóa dân tộc mình.
Bí thư Đảng ủy xã Tân Hưng Mạc Đình Huấn nhấn mạnh, thông qua lễ hội, địa phương mong muốn các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào được gìn giữ và lan tỏa mạnh mẽ hơn. Lễ hội không chỉ là sinh hoạt văn hóa mà còn là dịp giáo dục truyền thống, giúp bà con, nhất là thế hệ trẻ, hiểu rõ nguồn cội, tự hào về bản sắc dân tộc mình, từ đó, nâng cao ý thức tự bảo tồn, phát huy trong bối cảnh phát triển hiện nay.
Khách tham quan gian hàng thổ cẩm tại lễ hội.
Lễ hội được tổ chức nhằm từng bước hình thành tư duy mới trong khai thác giá trị văn hóa, coi văn hóa không chỉ là di sản cần bảo tồn mà còn là nguồn lực cho phát triển kinh tế. Đây là dịp để tăng cường giao lưu, gắn kết giữa các dân tộc anh em trên địa bàn, đồng thời giới thiệu, quảng bá hình ảnh, nét đẹp văn hóa của xã Tân Hưng đến bạn bè trong và ngoài địa phương, từng bước gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng.
