Trang phục truyền thống của dân tộc Jrai và Bahnar

Trang phục truyền thống của dân tộc Jrai và Bahnar
Mạnh mẽ, nổi bật...

Đó là điều có thể nhận thấy ngay khi nhìn vào những bộ trang phục truyền thống Jrai. Về áo nữ Jrai, có thể dễ dàng phân biệt bởi phần cổ và ngực có hoa văn nhỏ được chạy theo chiều ngang từ 2 đến 3 hàng, hoa văn cũng được thể hiện ở phần gấu tay áo và gấu áo với chiều cao khoảng 5-6 cm. Màu sắc gồm có 5 màu: đen, đỏ, vàng, xanh, trắng. Về cách mặc, phụ nữ Jrai mặc áo tay dài xỏ tay bình thường.
 
Trang phục truyền thống của đàn ông Jrai và phụ nữ Bahnar. Ảnh: K.N.B
Trang phục truyền thống của đàn ông Jrai và phụ nữ Bahnar. Ảnh: K.N.B


Trong khi đó, váy của phụ nữ Jrai thường dài đến bàn chân, khổ rộng hơn 1 mét và dài khoảng 1,4 mét, có đường viền hoa văn chạy vòng quanh gấu váy, đặc biệt là những tua chỉ có đính hạt cây Tơr peng (một loại cây mọc bên suối hoặc bên bờ ruộng, gần giống cây sậy, hạt hình bầu dục, ngả màu đen bóng khi đã già) theo chiều dài của một bên mép vải, khi mặc phần trang trí này nằm ở một bên hông của người mặc.

Về áo nam, dễ nhận biết ở loại trang phục này là màu sắc sặc sỡ, hoa văn chạy dọc thân áo, có dây buộc vào nhau thay cho cúc áo trước ngực, có tua rua và hoa văn bản lớn ở gấu áo; gấu áo phía trước và phía sau bằng nhau, tay ngắn. Loại này thường thấy ở huyện Chư Pah và TP. Pleiku. Ở khu vực huyện Krông Pa, Ia Pa, áo nam thường là tay dài, trước ngực thường có miếng đắp màu đỏ và xẻ cổ, được các nghệ nhân khéo léo kết vải thay cho dãy cúc sát nhau, gấu áo phía trước ngắn hơn gấu áo phía sau và có tua rua. Áo nam Jrai có kích thước dài rộng hơn so với người mặc.

Về khố nam Jrai, chiều dài của khố dài khoảng hơn 6 mét, chiều rộng khoảng 30 cm, 2 đầu khố có tua rua và trang trí hoa văn rất đẹp, hoa văn bản to chủ yếu là màu đỏ, đen chạy suốt theo chiều dài của khố.

...Và duyên dáng
 
Ảnh: K.N.B
Ảnh: K.N.B

Áo nữ của dân tộc Bahnar cũng rất được chăm chút về hoa văn, chủ yếu được thể hiện theo chiều ngang từ phần dưới ngực cho đến hết chiều dài của áo với chiều cao khoảng 12-15 cm. Màu sắc chủ đạo là màu chàm phối cùng các màu trắng, đỏ, vàng. Phụ nữ Bahnar mặc áo dài tay nhưng ống tay áo thường buông thõng từ vai xuống trông rất duyên dáng, làm nên một trong những đặc điểm dễ nhận biết của trang phục truyền thống của phụ nữ dân tộc Bahnar.

Không dài như váy của các cô gái Jrai, váy của phụ nữ Bahnar thường ngắn trên mắt cá chân khoảng 15 cm. Váy là một tấm vải dệt từ sợi bông có màu đen hoặc xanh chàm, có miếng đắp dệt hoa văn nằm ở phần mông và 2 miếng vải nhỏ bên hông được trang trí bằng hoa văn rất duyên dáng và lạ mắt, tạo sự khác biệt so với tất cả các loại váy của các dân tộc Tây Nguyên. Đây cũng là một trong những sự khác biệt đầy ấn tượng khi khách phương xa tình cờ bắt gặp phụ nữ Bahnar trong trang phục truyền thống.

Trong khi trang phục truyền thống của phụ nữ Bahnar có vẻ cầu kỳ và được chăm chút hơn trang phục của phụ nữ Jrai, thì trang phục nam của dân tộc này lại giản dị hơn so với nam Jrai. Áo nam Bahnar đa số là loại áo cộc tay, có màu đen hoặc màu chàm, không có khuy, cổ xẻ hình trái tim để lộ ngực. Phổ biến có 2 loại áo, một là áo trơn không có hoa văn, chỉ có một vài sợi chỉ đỏ viền xung quanh cổ áo, gấu áo, thêm đường sọc trắng dọc hai bên hông áo; hoặc có trang trí đường hoa văn dọc hai bên hông áo và gấu áo. Thường thì kích cỡ của áo nam Bahnar ôm sát người, phía trước hay hở bụng.

Về khố người Bahnar, kích cỡ của khố dài khoảng hơn 4 mét, chiều rộng khoảng 20 cm. Khác với khố của nam Jrai, 2 đầu khố của người Bahnar không có tua rua, trong trang trí hoa văn chỉ có hoa nhỏ chạy suốt hai bên và ở giữa theo chiều dài của khố.

Có thể thấy, với tính chất thực dụng, trang phục là một sản phẩm, nhưng dưới góc độ thẩm mỹ, nó là một tác phẩm nghệ thuật thể hiện lối sống, sinh hoạt cũng như những giá trị văn hóa riêng biệt được hình thành qua các thời kỳ lịch sử phát triển lâu đời của mỗi dân tộc trên vùng đất Tây Nguyên.
Báo Điện tử Gia Lai

Có thể bạn quan tâm

Đồng bào Khmer dâng y tắm mưa cầu siêu cho các anh hùng liệt sĩ

Đồng bào Khmer dâng y tắm mưa cầu siêu cho các anh hùng liệt sĩ

Sáng 26/7, tại chùa Khmer thuộc Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, đồng bào dân tộc Khmer đã tổ chức lễ dâng y tắm mưa kết hợp cầu siêu tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Đây là hoạt động ý nghĩa hướng tới Ngày Thương binh Liệt sĩ 27/7, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và tôn vinh nét đẹp văn hóa tâm linh đặc sắc của đồng bào dân tộc Khmer.

Giữ lửa bản sắc văn hóa Thái nơi biên viễn xứ Thanh

Giữ lửa bản sắc văn hóa Thái nơi biên viễn xứ Thanh

Giữa nhịp sống hiện đại, những điệu xòe, tiếng cồng chiêng và lời dân ca Thái vẫn hiện diện trong đời sống của đồng bào ở xã Mường Lát (Thanh Hóa). Từ sự tâm huyết của các nghệ nhân đến những chính sách hỗ trợ của địa phương, các giá trị văn hóa truyền thống đang được gìn giữ, trao truyền và từng bước trở thành nguồn lực cho phát triển cộng đồng.

Bảo tồn nghề dệt truyền thống gắn với tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số

Bảo tồn nghề dệt truyền thống gắn với tạo sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số

Không chỉ lưu giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, xưởng dệt Hoa Ban ở Bản Lác (xã Mai Hạ, tỉnh Phú Thọ) còn tạo việc làm cho phụ nữ yếu thế và người khuyết tật. Mô hình là điểm sáng trong bảo tồn văn hóa gắn với phát triển sinh kế theo Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Lễ Sơmă Kơcham gìn giữ bản sắc văn hóa người Bahnar

Lễ Sơmă Kơcham gìn giữ bản sắc văn hóa người Bahnar

Khi nương rẫy bắt đầu xanh tốt, đồng bào Bahnar tại xã Kông Chro, tỉnh Gia Lai lại rộn ràng tổ chức lễ Sơmă Kơcham, nghi lễ truyền thống nhằm cầu bình an, sức khỏe, mùa màng bội thu, củng cố tình đoàn kết trong cộng đồng.

Nét đẹp hiếu kính trong nghi lễ 'tôi chòng' của người Tày

Nét đẹp hiếu kính trong nghi lễ 'tôi chòng' của người Tày

Nghi lễ thay bàn thờ gia tiên, còn gọi là “tôi chòng”, của đồng bào dân tộc Tày vừa được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, giới thiệu tới công chúng nét đẹp tín ngưỡng gắn với đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.

Người thầy nặng lòng với nghệ thuật Xòe Thái

Người thầy nặng lòng với nghệ thuật Xòe Thái

Nhiều năm gắn bó với nghệ thuật múa, Thạc sĩ Hà Trung, Phó Trưởng khoa Văn hóa Nghệ thuật, Trường Cao đẳng Lào Cai luôn dành tâm huyết nghiên cứu, giảng dạy và truyền dạy nghệ thuật Xòe Thái. Với anh, mỗi điệu xòe là một hình thức biểu diễn nghệ thuật, chứa đựng những giá trị văn hóa được cộng đồng người Thái lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Gìn giữ nghề dệt truyền thống của người Lự

Gìn giữ nghề dệt truyền thống của người Lự

Giữa nhịp sống phát triển của xã hội hiện nay, nhiều nghề truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số đang dần bị mai một. Thế nhưng tại xã Khun Há tỉnh Lai Châu, những người phụ nữ dân tộc Lự vẫn miệt mài bên khung cửi, gìn giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống, đồng thời từng bước đưa thổ cẩm trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng.

Nhà sàn người Thái ở thung lũng Bình Chuẩn

Nhà sàn người Thái ở thung lũng Bình Chuẩn

Ẩn mình giữa thung lũng heo hút, biệt lập của xã Bình Chuẩn (tỉnh Nghệ An), nơi bốn bề được bao bọc bởi những dãy núi điệp trùng và cách trở bởi hai con dốc Bù Lìu, Pù Huột quanh co hiểm trở, những ngôi nhà sàn cổ của đồng bào Thái vẫn giữ được dáng vẻ nguyên sơ, lặng lẽ và tồn tại bền bỉ qua bao thế hệ. Không chỉ là nơi cư ngụ của người dân, những ngôi nhà cổ ở các bản Xiềng, Đình, Quăn, Mét… còn là “bảo tàng sống” lưu giữ đậm nét văn hóa truyền thống, phản ánh tinh hoa kiến trúc và đời sống tinh thần đặc sắc của người Thái nơi miền sơn cước xứ Nghệ.

Cảnh sát biển lan tỏa nghĩa tình quân dân vùng đồng bào dân tộc, tôn giáo

Cảnh sát biển lan tỏa nghĩa tình quân dân vùng đồng bào dân tộc, tôn giáo

Đoàn Đặc nhiệm phòng chống tội phạm (PCTP) ma túy số 2, BTL Cảnh sát biển Việt Nam đã chủ trì phối hợp với Bệnh viện Quân y 4, Đội Cảnh sát giao thông đường bộ cao tốc số 4, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng các nhà hảo tâm tổ chức Chương trình công tác dân vận “Cảnh sát biển với đồng bào dân tộc, tôn giáo” với nhiều hoạt động thiết thực.

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng ‘thế trận lòng dân’ vững chắc

Phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, xây dựng ‘thế trận lòng dân’ vững chắc

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định sức mạnh của cách mạng bắt nguồn từ nhân dân, từ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Người nhiều lần nhấn mạnh: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong” và “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết – Thành công, thành công, đại thành công”.

Gia đình chị H Lum dân tộc Mnông ở thôn Bon R Bút, xã Quang Sơn, Lâm Đồng, vay vốn ưu đãi trồng cà phê, dệt vải thổ cẩm cho hiệu quả tốt.

Nỗ lực giảm nghèo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi hướng tới mục tiêu thịnh vượng

Dù đã đạt được những con số ấn tượng về giảm nghèo và tăng trưởng thu nhập, song thực tế triển khai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) vẫn đang đối mặt với những "điểm nghẽn" về cơ chế, nguồn lực và tính bền vững. Để chuẩn bị cho giai đoạn mới, việc nhìn thẳng vào những hạn chế là yêu cầu cấp thiết để khơi thông nguồn lực cho vùng lõi nghèo của cả nước.

Trải nghiệm nghề truyền thống chạm bạc ở Cao Bồ

Trải nghiệm nghề truyền thống chạm bạc ở Cao Bồ

Từ lâu, bạc không chỉ là vật trang sức đối với người Dao ở xã Cao Bồ (Tuyên Quang) mà còn mang ý nghĩa văn hóa, tâm linh sâu sắc. Những vòng cổ, vòng tay, khuyên tai… không đơn thuần để làm đẹp, mà còn gắn với các nghi lễ, phong tục, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống cộng đồng.

Đồng bào dân tộc Thái giữ lửa văn hóa từ trò chơi dân gian “tó mặng”

Đồng bào dân tộc Thái giữ lửa văn hóa từ trò chơi dân gian “tó mặng”

Giữa không gian núi rừng miền Tây Nghệ An, khi mùa vụ tạm khép lại, tiếng cười nói lại rộn ràng trên những bãi đất trống. Ở đó, trò chơi dân gian Tó mặng - bắn hạt mặng bằng ngón tay, ngón chân trúng đến điểm đích không chỉ mang đến niềm vui mà còn là sợi dây kết nối cộng đồng, lưu giữ bản sắc văn hóa của đồng bào Thái qua bao thế hệ.

Lễ cúng hồn trâu của người Lự gìn giữ nét văn hóa nông nghiệp

Lễ cúng hồn trâu của người Lự gìn giữ nét văn hóa nông nghiệp

Tại xã Nậm Tăm (tỉnh Lai Châu), nơi cộng đồng người Lự với hơn 1.000 nhân khẩu sinh sống, đời sống văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ đậm nét qua nhiều phong tục, tín ngưỡng và lễ hội đặc sắc. Nổi bật trong đó là Lễ Sú Khon Khoài (cúng hồn trâu) – một nghi lễ nông nghiệp mang ý nghĩa tri ân và cầu mùa, thường được tổ chức sau mùa vụ.

80 năm công tác dân tộc: Nền tảng vững bền khối đại đoàn kết

80 năm công tác dân tộc: Nền tảng vững bền khối đại đoàn kết

​Ngày 24/4, nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Cơ quan quản lý Nhà nước về công tác Dân tộc (3/5/1946 - 3/5/2026), thành phố Hà Nội đã trang trọng tổ chức kỷ niệm, nhìn lại chặng đường hình thành, phát triển và những đóng góp của ngành đối với sự phát triển chung của Thủ đô.

Đặc sắc lễ hội té nước tại bản Pa Xa Lào

Đặc sắc lễ hội té nước tại bản Pa Xa Lào

Lễ Khăm bản hay còn gọi là Hội té nước tại bản Pa Xa Lào, xã Thanh Yên (tỉnh Điện Biên) là một trong những lễ hội truyền thống đặc sắc của đồng bào dân tộc Lào. Đây không chỉ là dịp để người dân cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, mà còn là thời khắc thiêng liêng để gắn kết cộng đồng, gìn giữ bản sắc văn hóa lâu đời.

Đồng bào 54 dân tộc báo công dâng Bác, lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết

Đồng bào 54 dân tộc báo công dâng Bác, lan tỏa sức mạnh đại đoàn kết

Sáng 18/4, tại Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, đoàn đại biểu gồm già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người có uy tín tiêu biểu đại diện cho 54 dân tộc anh em đã trang nghiêm tổ chức lễ báo công dâng Bác. Hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện chào mừng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4).