Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Nơi cuối nguồn Tây Nam của tổ quốc, bên dòng sông Hậu hiền hòa bao đời ôm lấy những xóm làng trù phú, có một cộng đồng hình thành từ bao đời nay, gìn giữ và bồi đắp nên một nét đẹp văn hóa đặc sắc với những dấu ấn rất riêng. Đó là đồng bào Chăm Islam An Giang.

Những giá trị ấy đã được tái hiện sống động và chân thực tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội) trong sáng ngày 25/10, thu hút sự quan tâm của đông đảo du khách thập phương.

1792911853614-501529654402372315-g2699144655400431963-6fcc386264a1d5e1795a360049069e12.jpg
Dù qua bao biến động của lịch sử, người Chăm Islam vẫn bền bỉ gìn giữ những giá trị đã được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Từ tiếng nói, chữ viết, trang phục, phong tục, tập quán đến những nguyên tắc giáo lý, tất cả đã hòa quyện vào đời sống thường ngày, trở thành một phần không thể tách rời trong tâm thức và bản sắc của cộng đồng.

Trong dòng chảy văn hóa ấy, có một ngày lễ đặc biệt mà mỗi năm, sau một tháng Ramadan thiêng liêng, người Chăm Islam lại mong đợi với một niềm vui rất riêng, đó chính là Tết Raya Aidil Fitri, diễn ra trong 3 ngày từ ngày 1/10 đến ngày 3/10 theo lịch Hồi giáo.

Để cảm nhận được hết ý nghĩa sâu sắc của Tết Raya, không thể chỉ bắt đầu từ buổi sáng của ngày Tết. Bởi phía sau niềm vui của một ngày Raya là cả một hành trình dài của sự nhịn chay, cầu nguyện, tự rèn luyện và hướng con người đến những điều tốt đẹp hơn.

1792911853175-501529654402372315-g2699144655400431963-f0d0448b69487b08a2333b30a202bb68.jpg
Tết Raya Aidil Fitri,diễn ra trong 3 ngày từ ngày 1/10 đến ngày 3/10 theo lịch Hồi giáo.

Đối với người Chăm Islam, Tháng nhịn chay Ramadan được diễn ra từ ngày 1/9 đến 30/9 theo Hồi lịch và là một tháng thiêng liêng trong đời sống tôn giáo. Trong suốt tháng này, từ khi bình minh bắt đầu cho đến lúc mặt trời lặn, người tín đồ thực hiện việc nhịn ăn, nhịn uống và giữ gìn bản thân theo giáo luật. Vì thế, khi trời còn chưa sáng, trong những căn nhà Chăm đã bắt đầu có những chuyển động rất khẽ. Người mẹ chuẩn bị bữa ăn, người cha gọi các con thức dậy, mọi người quây quần bên nhau dùng bữa Suhoor.

Sau khi bữa ăn đã xong, cũng là lúc mặt trời đã hé rộ, ngày nhịn chay chính thức bắt đầu. Tuy thực hiện nhịn ăn, nhịn uống vào ban ngày nhưng mọi người vẫn duy trì sinh hoạt như thường ngày

1792911853653-501529654402372315-g2699144655400431963-3856a9b64681de83eeafbad813bf9d84.jpg
Phía sau niềm vui của một ngày Raya là cả một hành trình dài của sự nhịn chay, cầu nguyện, tự rèn luyện và hướng con người đến những điều tốt đẹp hơn.

Khi ánh mặt trời khuất xuống phía chân trời, sau một ngày dài nhịn chay, mọi người trở về bên mái nhà của mình và chờ đợi thời khắc Iftar - bữa ăn sau một ngày nhịn chay. Mỗi món ăn, mỗi ly nước và sự hiện diện của những người thân bên cạnh đều trở nên đáng quý.

Ngày nối ngày, rồi tháng Ramadan cũng dần đi đến những ngày cuối cùng. Khi đến ngày thứ 29 của tháng Ramadan những người có chức sắc và uy tín trong làng bắt đầu coi "Trăng non", nếu thấy có trăng non xuất hiện thì ngày mai sẽ là Tết Raya Aidil Fitri, còn nếu chưa thấy Trăng non xuất hiện thì thêm 1 ngày nhịn chay nữa, tức là ngày thứ 30 và sau ngày 30 sẽ bắt đầu là ngày Tết Raya.

1792911859924-501529654402372315-g2699144655400431963-77820a780172e9b6533513daee952a6c.jpg

Sau khi quan sát thấy "Trăng non" xuất hiện, các vị chức sắc và uy tín trong làng bắt đầu thảo luận với nhau về việc xác định ngày Tết Raya Aidil Fitri và thông báo với mọi người trong xóm, làng thông qua việc đánh trống truyền thống.

Buổi tối trước khi chào đón Tết Raya. Mọi người cùng nhau trang hoàng lại nhà cửa, chuẩn bị những bộ trang phục thật đẹp và đặc biệt là những người phụ nữ Chăm khéo léo chuẩn bị món cà ri và những món bánh truyền thống để cùng nhau sum vầy trong ngày Tết Raya.

1792911860713-501529654402372315-g2699144655400431963-4c7d1f9610b8bc14ad5683afa93087ca.jpg
Sau một tháng Ramadan, những căn nhà trở nên tươi vui hơn.

Sau một tháng Ramadan, Tết Raya đến, những bộ trang phục đẹp được mặc lên, những căn nhà trở nên tươi vui hơn, trẻ nhỏ háo hức chờ đợi, còn những người nam thì từng bước chân nối tiếp nhau trên con đường quen thuộc đi đến Thánh đường để thực hiện những nghi thức của ngày Tết Raya, cầu mong bình an cho gia đình, cộng đồng và những người thân yêu.

Tại Thánh đường, không khí ngày Raya trở nên trang nghiêm hơn. Từng hàng người lần lượt xếp hàng ngay ngắn, chuẩn bị cho nghi thức hành lễ.

1792911867296-501529654402372315-g2699144655400431963-9b4293890c3bebaeb61a3ee2de713cb9.jpg
Tết Raya đã đến, những bộ trang phục đẹp được mặc lên, trẻ nhỏ háo hức chờ đợi, còn những người nam thì từng bước chân nối tiếp nhau trên con đường quen thuộc đi đến Thánh đường để thực hiện những nghi thức của ngày Tết.

Sau khi hoàn thành tất cả các nghi lễ tại Thánh đường, mọi người bắt đầu tìm đến nhau không chỉ đề trao một lời chúc mừng ngày Raya, mà còn để trao cho nhau điều có ý nghĩa sâu sắc hơn. Đó là lời "Maaf" lời xin tha thứ và cũng là sự rộng lòng tha thứ cho nhau. Đó có thể chỉ là một cái bắt tay, một cái ôm thâm tình, nhưng phía sau sự giản dị ấy là một giá trị rất đẹp và đặc biệt của ngày Tết Raya.

Sau buổi lễ, những con đường làng Chăm lại trở nên rộn ràng. Mọi người trở về nhà. Những mâm bánh, những món ăn được dọn lên và những câu chuyện đoàn tụ bắt đầu nối dài trong từng mái nhà. Người thân tìm đến nhau, hàng xóm ghé thăm nhau, những người đi xa trở về và những vị khách phương xa cũng được đón tiếp bằng sự chân tình của người Chăm.

1792911867951-501529654402372315-g2699144655400431963-ad028d869a3baeba67bdfece8ff61b82.jpg
Sau buổi lễ, những con đường làng Chăm lại trở nên rộn ràng.

Trong các gia đình, những mâm cơm Raya được dọn ra. Có những món ăn quen thuộc của gia đình, có những chiếc bánh đã được chuẩn bị từ trước, có những lời mời thân tình và những câu chuyện tưởng như rất đời thường.

Một nét độc đáo nữa trong những ngày Tết Raya của đồng bào dân tộc Islam An Giang, đó chính là việc tổ chức đám cưới trong 3 ngày Tết Raya đã góp phần tăng thêm không khí vui tươi, nhộn nhịp và gắn kết cộng đồng Chăm Islam với nhau.

1792911868269-501529654402372315-g2699144655400431963-3019ceb98330f4861bfa84ab5f44bbc4.jpg
Không khí vui tươi, nhộn nhịp trong những ngày Tết Raya.

Bên cạnh hoạt động tái hiện Tết Raya là chương trình nghệ thuật đặc sắc mang tên "Bản tình ca làng Chăm". Các tiết mục dân ca, múa truyền thống, hay các khúc ca nổi tiếng như Về thăm cô gái làng Chăm, Làng Chăm bên dòng sông Hậu, Mùa trăng hay Raya yêu thương… đã đưa khán giả ngược dòng không gian về miền Tây Nam Bộ ngọt ngào.

Bên cạnh đó, không gian trải nghiệm văn hóa càng thêm phần trọn vẹn khi du khách được tận mắt chiêm ngưỡng nét đẹp dệt lụa đêm trăng, chiêm ngưỡng trang phục truyền thống rực rỡ và thưởng thức hương vị ẩm thực đặc trưng không thể trộn lẫn – từ nồi cà ri thơm lừng gia vị đến những chiếc bánh truyền thống đậm đà.

1792911868341-501529654402372315-g2699144655400431963-b1f981135317bf58adf4b479090bee02.jpg
Những cô gái Chăm Islam duyên dáng trong bộ trang phục truyền thống.

Sự kiện tái hiện Tết Raya và chuỗi chương trình "Bản tình ca làng Chăm" tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam không đơn thuần là một hoạt động biểu diễn nghệ thuật, mà còn mang ý nghĩa giáo dục và quảng bá di sản sâu sắc. Qua đó, thế hệ trẻ tiếp tục được nhắc nhở về cội nguồn, tinh thần và trách nhiệm gìn giữ những giá trị văn hóa quý báu mà cha ông trao truyền.

1792911860366-501529654402372315-g2699144655400431963-ca5dc948a903b02b1be563df75b50797.jpg
Đó là lời "Maaf", lời xin tha thứ và cũng là sự rộng lòng tha thứ cho nhau.
1792911860433-501529654402372315-g2699144655400431963-ebbb3437dd814d45742ca556e4db1c2f.jpg
Đó có thể chỉ là một cái bắt tay, một cái ôm thâm tình, nhưng phía sau sự giản dị ấy là một giá trị rất đẹp và đặc biệt của ngày Tết Raya.
1792911860821-501529654402372315-g2699144655400431963-4806d248c585de7defebb6953e15d77f.jpg
Du khách hào hứng nếm thử những món ăn đặc trưng của đồng bào Chăm Islam.
Minh Ngọc/Báo Tin tức và Dân tộc

Có thể bạn quan tâm

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Phát huy truyền thống đoàn kết, gắn bó của cộng đồng các dân tộc, xã Than Uyên (tỉnh Lai Châu) đang hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam bằng nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa.

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Trong khuôn khổ Lễ hội đua mảng và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống dân tộc xã Bắc Mê lần thứ II năm 2026, không gian văn hóa vùng cao trở nên rực rỡ với những sắc màu đặc trưng của đồng bào Tày, Mông, Dao cùng nhiều dân tộc sinh sống trên địa bàn.

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

Giải “Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước 2026” đưa người chạy qua những nương chè và lối đá La Bằng bên sườn Đông Tam Đảo. Từ cuộc đua ở La Bằng, những người yêu chạy bộ có thêm lý do trở lại vùng chè cùng bạn bè và người thân.

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Chiều 7/11, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X thông qua Hiến chương sửa đổi và nghị quyết nhiệm kỳ 2026–2031, hoàn thành chương trình làm việc tại TP Hồ Chí Minh. Giáo hội xác định sẽ tiếp tục củng cố tổ chức, tăng cường kỷ cương, đổi mới hoạt động, đồng hành cùng dân tộc.

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận những đóng góp của Phật giáo trong xây dựng đất nước, chăm lo đời sống nhân dân; đồng thời kỳ vọng Giáo hội tiếp tục đổi mới, củng cố đoàn kết, phát huy nguồn lực tôn giáo, đồng hành cùng dân tộc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Lễ dâng y Kathina là dịp để đồng bào Khmer và Phật tử thực hành hạnh bố thí, tạo phước báu; đồng thời gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của bà con Khmer Nam Bộ theo hệ phái Phật giáo Nam Tông.

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất và tín ngưỡng của đồng bào M’Nông, Lễ cúng máng nước là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm. Nghi lễ vừa được phục dựng tại thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Cuối tháng 10, khi những cánh đồng lúa ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả sang màu vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar. Với bà con Bahnar nhánh Giơ Lâng là Lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với bà con Xơ Đăng là Lễ Mừng lúa mới được tổ chức với cùng mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây đã cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Giữa không gian núi đá trùng điệp nơi cực Bắc Tổ quốc, những thanh âm trống đồng, sắc màu trang phục truyền thống và các điệu múa dân gian của đồng bào Lô Lô đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang.

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, nhiều cộng đồng sinh sống tại các xã biên giới giáp Campuchia. Tỉnh chú trọng hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, y tế, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào. 

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Chiều 22/10, Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao Nhà rông văn hóa tặng nhân dân thôn Giang Lố 1, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi. Công trình có tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, do Binh đoàn 20 hỗ trợ, Binh đoàn 15 làm chủ đầu tư, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 phối hợp triển khai thực hiện.

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Sáng 22/10, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang trang trọng tổ chức lễ Dâng y Kathina năm 2026, với sự tham dự của chư Tôn trưởng lão Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng, sư trụ trì 66 chùa Phật giáo Nam tông Khmer cùng đông đảo đồng bào, Phật tử.

Giữ hồn thổ cẩm trong nhịp sống đương đại

Giữ hồn thổ cẩm trong nhịp sống đương đại

Tháng 6/2025, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Thái ở Nghệ An được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tạo thêm cơ hội bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng.