Theo khảo sát của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp, trồng rau màu thích ứng biến đổi khí hậu vùng ngọt hóa Gò Công lợi nhuận cao gấp 2 đến 7 lần so với trồng lúa, tùy theo loại rau màu. Cao nhất là rau ăn lá cho lợi nhuận bình quân trên 450 triệu đồng/năm, cao gấp 7 lần thu nhập từ cây lúa. Nhờ vậy, nông dân sống khỏe, tạo dựng cơ nghiệp bền vững, không còn lo thiên tai như trước.
Bà Đỗ Thị Đượm, thành viên Hợp tác xã Nông nghiệp thương mại dịch vụ Phú Quới canh tác 6.000 m2 rau an toàn vui mừng chia sẻ, trung bình mỗi tháng bà có nguồn thu nhập từ 40 - 45 triệu đồng từ thu hoạch rau an toàn bán cho hợp tác xã.
Tương tự, ông Trần Minh Công có 4.500 m2 đất trồng các loại rau ăn lá theo yêu cầu và lịch thời vụ của hợp tác xã cũng có nguồn thu nhập trên 30 triệu đồng/tháng. Đây là những nông dân điển hình chuyển đổi sản xuất thành công, có thu nhập ổn định nhờ rau an toàn trong điều kiện đất hẹp người đông vừa không phải lo hạn – mặn mùa khô hàng năm đe dọa.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá, từ chỗ chỉ độc canh cây lúa mỗi năm một - hai vụ, năng suất bấp bênh thời trước, ngày nay, vùng ngọt hóa Gò Công định hình vùng trồng chuyên canh rau an toàn, rau theo tiêu chí VietGAP tập trung hiệu quả kinh tế, lớn nhất phía Đông tỉnh Đồng Tháp.
Vùng ngọt hóa Gò Công nằm phía Đông tỉnh Đồng Tháp, tiếp giáp biển Đông có diện tích tự nhiên khoảng 37.000 ha. Nơi đây, thiên nhiên khắc nghiệt, vào mùa khô hàng năm thường xuyên đối mặt thiên tai, hạn mặn.
Để tháo gỡ khó khăn vừa phát huy tiềm năng đất đai, lao động, giúp nông dân ổn định đời sống, địa phương đầu tư hoàn thiện mạng lưới đê bao, cống đập ngăn mặn, trữ ngọt, phục vụ sản xuất. Bên cạnh đó, khuyến khích bà con chuyển đổi cây trồng những địa bàn xa nguồn nước, canh tác không thuận lợi sang trồng các loại cây phù hợp, hiệu quả như: rau màu, cây ăn quả, trồng cỏ chăn nuôi,…
Nhằm tạo thuận lợi cho nông dân trong định hướng chuyển đổi cây trồng thích ứng biến đổi khí hậu thành công, tỉnh triển khai Đề án “Cắt vụ, chuyển đổi mùa vụ và cây trồng vùng phía Đông đến năm 2025”.
Mục tiêu cắt không sản xuất vụ Thu Đông, chỉ canh tác 2 vụ ăn chắc là Đông Xuân và Hè Thu, đồng thời chuyển những địa bàn sản xuất khó khăn, nhất là khu vực cửa sông, ven biển Gò Công…thiên nhiên khắc nghiệt sang trồng rau màu chuyên canh.
Đến nay, nông dân các xã vùng ngọt hóa Gò Công đã chuyển đổi hàng chục nghìn ha đất trồng lúa ở những địa bàn khó khăn sang trồng rau màu chuyên canh; trong đó có vài trăm ha trồng rau an toàn hoặc trồng theo tiêu chí VietGAP, với sản lượng cả năm ước khoảng 700.000 tấn sản phẩm cung ứng thị trường.
Trong vùng đã thành lập được hàng chục hợp tác xã chuyên canh rau an toàn thu hút hàng ngàn thành viên. Các hợp tác xã tăng cường chuyển giao khoa học kỹ thuật nông nghiệp cho nông dân, nhân rộng mô hình trồng rau màu theo tiêu chí VietGAP hoặc trồng rau an toàn nhằm bảo vệ sức khỏe và môi trường cũng như tăng sức cạnh tranh của nông sản hàng hóa trên thị trường.
Điển hình có Hợp tác xã Rau an toàn Thạnh Hưng, Hợp tác xã nông nghiệp thương mại dịch vụ Phú Quới, Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh, Hợp tác xã rau an toàn Bình Nghị, Hợp tác xã rau an toàn Tân Đông…
Thông qua liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, các hợp tác xã tăng cường ký hợp đồng tiêu thụ sản phẩm với các siêu thị, các chợ đầu mối trong ngoài tỉnh như: Metro, Mega Market, Bách hóa Xanh… Trung bình, mỗi hợp tác xã cung cấp cho các đầu mối liên kết tiêu thụ từ 5 đến 7 tấn rau/ngày. Nhờ vậy, nông dân an tâm chuyển đổi sản xuất, mở rộng diện tích rau màu phục vụ nhu cầu thị trường nói chung.
Mô hình trồng bí rợ thích ứng biến đổi khí hậu ở xã ven biển Gò Công, tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: Hữu Chí/TTXVN
Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp thương mại dịch vụ Phú Quới - Võ Minh Luân cho biết, Hợp tác xã thu hút khoảng 130 thành viên, diện tích canh tác gần 15 ha rau VietGAP. Thông qua liên kết sản xuất, trung bình mỗi ngày, hợp tác xã cung ứng cho các siêu thị, bếp ăn tập thể trong ngoài tỉnh từ 3 - 4 tấn rau an toàn VietGAP. Đây là một trong những hợp tác xã chuyên canh rau an toàn làm ăn hiệu quả, phát triển bền vững tại vùng ngọt hóa Gò Công.
Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh có 35 ha chuyên canh rau màu theo tiêu chuẩn VietGAP hoặc trồng rau an toàn với khoảng 18 loại rau màu; chủ lực là cải xanh, cải ngọt, cải thìa, rau muống, rau dền…
Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh - Nguyễn Thanh Quang cho biết, đơn vị đã ký kết hợp đồng tiêu thụ nông sản với các siêu thị như: Bách Hóa Xanh, Mega Market, các bếp ăn tập thể, nhà hàng… Đầu ra thuận lợi, hợp tác xã bao tiêu toàn bộ sản phẩm của thành viên với giá cao hơn 20% so với giá trung bình của thị trường tùy theo loại rau. Hiện mỗi ngày, hợp tác xã cung ứng cho các đối tác khoảng 7 tấn rau an toàn các loại.
Giám đốc Hợp tác xã rau an toàn Tân Đông - Trần Văn Bương chia sẻ thêm: Hợp tác xã có 30 hộ trổng 13 ha rau theo quy trình VietGAP và 17 ha chuyên canh rau theo quy trình an toàn. Trung bình mỗi năm, bà con quay từ 8 - 10 vòng rau màu, sản lượng đạt 400 tấn/ha/năm, doanh thu khoảng 2 tỷ đồng/năm; trừ chi phí, còn lãi ròng khoảng 40%. Nhờ tích cực hưởng ứng chuyển đổi sang trồng rau an toàn, đến nay, 100% hộ thành viên đã vươn lên khá, giàu, đời sống ổn định.
Thực tế cho thấy, trồng rau màu trong vùng ngọt hóa Gò Công giúp tiết kiệm nguồn nước bơm tưới, giảm nguy cơ thiên tai hạn - mặn gây hại, hiệu quả kinh tế cao, tăng thu nhập vượt trội so với trồng lúa bấp bênh trước đây./.
