50 năm giải phóng Quảng Trị - cùng chung khát vọng: Ý chí mãnh liệt về thống nhất non sông (Kỳ 1)

50 năm giải phóng Quảng Trị - cùng chung khát vọng: Ý chí mãnh liệt về thống nhất non sông (Kỳ 1)

Quảng Trị - nơi gắn liền với vĩ tuyến 17, ranh giới chia cắt hai miền đất nước sau Hiệp định Geneva ngày 21/7/1954. Trong 20 năm kháng chiến chống Mỹ, Quảng Trị trở thành tuyến đầu của miền Bắc xã hội chủ nghĩa và hậu phương trực tiếp của tiền tuyến lớn miền Nam, cũng là chiến trường nóng bỏng, khốc liệt nhất. Khát vọng cháy bỏng về hòa bình, thống nhất non sông và vươn lên đã tạo động lực to lớn để quân, dân Quảng Trị chiến đấu chiến thắng kẻ thù và kiến thiết cuộc sống mới.

Nhân Kỷ niệm 47 năm Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2022) và 50 năm Ngày giải phóng tỉnh Quảng Trị (1/5/1972 – 1/5/2022), phóng viên Thông tấn xã Việt Nam có 3 bài viết về sự kiện và vùng đất này.

Kỳ 1: Ý chí mãnh liệt về thống nhất non sông

50 năm giải phóng Quảng Trị - cùng chung khát vọng: Ý chí mãnh liệt về thống nhất non sông (Kỳ 1) ảnh 1Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Thành cổ Quảng Trị nhìn từ trên cao. Ảnh: Thanh Thủy - TTXVN

Những khúc quanh của lịch sử với Hiệp định Geneva được ký kết ngày 21/7/1954 đã chia cắt hai miền Nam - Bắc đất nước ở vĩ tuyến 17 ngay tại sông Bến Hải - cầu Hiền Lương (ranh giới giữa hai huyện Vĩnh Linh và Gio Linh, tỉnh Quảng Trị ngày nay). Giới tuyến tạm thời chỉ tồn tại trong 2 năm nhưng cả dân tộc phải mất 20 năm mới đến được ngày non sông liền một dải.

Dòng sông Bến Hải hiền hòa, thơ mộng trở thành giới tuyến quân sự tạm thời. Cầu Hiền Lương trở thành biểu tượng của nỗi đau chia cắt và khát vọng thống nhất của dân tộc. Trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, kẻ thù đã thực hiện nhiều cuộc hủy diệt với hàng chục vạn tấn bom đạn, chất độc hóa học cùng chiến lược chiến tranh ác liệt, nhằm đưa Quảng Trị trở thành “vành đai trắng”, thành vùng “đất lửa”.

Trên vùng “đất lửa” Quảng Trị có những cuộc tiến công địch ghi đậm dấu ấn trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc như: Chiến dịch Đường 9 – Khe Sanh 1968, Chiến dịch Đường 9 – Nam Lào 1971 cùng với các địa danh: Đường 9 - Khe Sanh, Tà Cơn - Làng Vây, Cồn Tiên - Dốc Miếu, cầu Hiền Lương - sông Bến Hải, Địa đạo Vịnh Mốc, Thành cổ Quảng Trị.

50 năm giải phóng Quảng Trị - cùng chung khát vọng: Ý chí mãnh liệt về thống nhất non sông (Kỳ 1) ảnh 2Cầu Hiền Lương thuộc Di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải lung linh trong ánh sáng. Ảnh: Nguyên Lý - TTXVN

Chiến dịch Trị - Thiên giải phóng Quảng Trị 1972 cũng không nằm ngoài dấu ấn trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại của dân tộc.

Năm 1971, cuộc kháng chiến của nhân dân 3 nước Đông Dương giành những thắng lợi to lớn. Đó là chiến thắng Đường 9 - Nam Lào từ ngày 30/1 - 23/3/1971; Chiến dịch Chen La II ở Campuchia từ ngày 20/10 - 4/12/1971; Chiến thắng cánh đồng Chum - Xiêng Khoảng ở Lào cuối năm 1971 đầu 1972. Năm 1972, Mỹ phải rút khoảng 40 vạn quân khỏi miền Nam, chỉ để lại bộ phận quan trọng là lực lượng không quân và hải quân. Trong khi sức chiến đấu của quân ngụy bị sa sút nặng, việc bổ sung quân gặp nhiều khó khăn.

Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ XIX tháng 2/1971 và lần thứ XX tháng 4/1972 đều xác định: “Quân và dân miền Nam phải đập tan kế hoạch “bình định”, đánh bại kế hoạch “Việt Nam hóa chiến tranh” của địch, làm cho ngụy quân, ngụy quyền phải sụp đổ và buộc đế quốc Mỹ phải rút nhanh, rút hết quân Mỹ và quân các nước chư hầu ra khỏi miền Nam nước ta, đưa cuộc kháng chiến đến thắng lợi hoàn toàn.

Trên cơ sở này, Chiến dịch Trị - Thiên giải phóng tỉnh Quảng Trị bắt đầu từ 30/3 - 1/5/1972 và được chia làm 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 từ ngày 30/3 - 2/4/1972, các đơn vị bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương ở mặt trận Quảng Trị đã tiến công hợp đồng binh chủng với quy mô lớn, dồn dập tiến đánh, bao vây các căn cứ của địch ở Động Toàn, Ba Hồ; các cao điểm 544, 288, 365 và pháo kích dữ dội vào nhiều vị trí quân địch ở Cồn Tiên, Dốc Miếu, Quán Ngang, Bái Sơn, Đông Hà, Đầu Mầu, Mai Lộc. Trong khi đó, bộ đội địa phương, du kích của hai huyện Cam Lộ và Gio Linh đồng loạt nổ súng vào chi khu quân sự của địch ở Quán Ngang, Cửa Việt, Cùa, Cam Thanh. Ngày 2/4/1972 hai huyện Gio Linh và Cam Lộ được giải phóng.

Giai đoạn 2 là từ ngày 27/4 - 1/5/1972, các lực lượng của ta tổng công kích vào các cứ điểm phòng ngự và co cụm của địch ở Đông Hà và La Vang. Ngày 28/4/1972, toàn bộ khu vực Đông Hà - Lai Phước được giải phóng. Đến ngày 29/4/1972, huyện Triệu Phong được giải phóng. Suốt đêm 30/4 và sáng ngày 1/5/1972, địch tập trung tất cả lực lượng để khai thông đường tháo chạy. Nhưng đến đâu chúng cũng bị quân và dân ta chặn đánh. Cả đoạn đường Quốc lộ 1 từ thị xã Quảng Trị đến Mỹ Chánh (huyện Hải Lăng) đã trở thành “đại lộ kinh hoàng” với quân ngụy.

Trong chiến dịch này, quân và dân ta đã tiêu diệt, làm bị thương 14.350 tên địch, bắt 3.160 tên; thu và phá hủy 636 xe tăng, thiết giáp, 1.870 ô tô các loại, 419 khẩu pháo; bắn rơi, phá hỏng 340 máy bay và rất nhiều quân trang, quân dụng các loại; quét sạch hệ thống phòng ngự kiên cố nhất và đập tan bộ máy kìm kẹp tàn bạo của Mỹ - Ngụy; giải phóng hoàn toàn Quảng Trị - tỉnh đầu tiên của miền Nam Việt Nam được giải phóng.

Dù đã 93 tuổi nhưng Trung tá Nguyễn Hữu Ý ở thôn Bích Lộc Triêu, xã Triệu Long, huyện Triệu Phong vẫn rất minh mẫn. Trước khi tỉnh được giải phóng 1/5/1972, ông giữ chức Trưởng Ban trinh sát Tỉnh đội Quảng Trị. Làm nhiệm vụ trinh sát suốt 20 năm, ông nắm được nhiều thông tin quan trọng trong lòng địch như: số đơn vị, quân số, chiến thuật, vũ khí, người chỉ huy… của địch. Qua đó, giúp các đơn vị bộ đội của có kế hoạch, cách đánh địch hiệu quả.

Trung tá Nguyễn Hữu Ý nhớ lại: Trong chiến dịch Trị - Thiên giải phóng Quảng Trị năm 1972, các trận đánh tại các cao điểm 544, 288, 365 và ở Cồn Tiên, Dốc Miếu, Quán Ngang… diễn ra rất ác liệt bởi quân địch còn đông, vũ khí hiện đại. Về phía ta, sự phối hợp giữa bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương, đồng lòng ủng hộ của nhân dân, cùng với ý chí, khát vọng cháy bỏng về hòa bình, thống nhất non sông đã tạo nên sức mạnh to lớn để quân và dân Quảng Trị chiến thắng kẻ thù.

Vào thăm lại chiến trường Quảng Trị nhân kỷ niệm 50 năm vùng đất này được giải phóng, cựu chiến binh Phạm Hồng Cam, 77 tuổi ở tỉnh Thanh Hóa chia sẻ: Trong cuộc kháng chiến trường kỳ, người dân Quảng Trị dù ở bờ Bắc hay bờ Nam sông Bến Hải đều phải chịu đựng biết bao hy sinh, gian khổ nhưng không hề nao núng, một lòng một dạ sắc son thủy chung. Chỉ riêng quân và dân huyện Vĩnh Linh vinh dự 8 lần được Bác Hồ gửi thư khen. Đây cũng là nơi có 100% xã, thị trấn đều là đơn vị Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân; được nhân dân cả nước và bạn bè quốc tế mến phục ngợi khen là “Tiền đồn miền Bắc xã hội chủ nghĩa”, “Tuyến lửa anh hùng”, “Vĩnh Linh lũy thép”. Ý chí mãnh liệt về hòa bình, thống nhất non sông, độc lập, tự do đã tạo thành sức mạnh lớn lao để nhân dân Quảng Trị chiến đấu và chiến thắng kẻ thù.

Là bộ đội thuộc Đoàn 559 - Bộ đội Trường Sơn đóng quân trên địa bàn Quảng Trị trong giai đoạn 1965 – 1972, cựu chiến binh Cao Bá Đáo, 76 tuổi, Chủ tịch Hội Trường Sơn thành phố Hải Phòng chia sẻ: Thắng lợi Chiến dịch Trị - Thiên giải phóng Quảng Trị năm 1972 là “quả đấm thép” giáng vào Mỹ - ngụy. Qua đó, góp phần quyết định thắng lợi của cuộc đấu tranh trên mặt trận ngoại giao, buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris 27/1/1973, mở đường cho đại thắng mùa Xuân năm 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam thống nhất đất nước. (Còn tiếp)

Nguyên Lý

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Hỗ trợ 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh cho bà con vùng núi

Hỗ trợ 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh cho bà con vùng núi

Ngày 31/7, trong khuôn khổ Lễ hội sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026, UBND xã Trà Linh (thành phố Đà Nẵng) đã tổ chức nghi lễ Cúng thần Sâm và trao tặng giống sâm Ngọc Linh. Tại buổi lễ, địa phương đã trao 13.400 cây giống sâm Ngọc Linh, với giá trị hơn 1,94 tỷ đồng đến tay người dân.

Động lực cho xây dựng nông thôn mới sau hợp nhất

Động lực cho xây dựng nông thôn mới sau hợp nhất

Sau hợp nhất, Lâm Đồng trở thành địa phương có diện tích tự nhiên lớn nhất cả nước với 124 xã, phường và đặc khu. Không gian phát triển mới mở ra nhiều dư địa tăng trưởng song cũng đặt ra yêu cầu thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, nhất là khu vực miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Lạng Sơn sẵn sàng phương án '4 tại chỗ' bảo vệ hồ đập mùa mưa lũ

Lạng Sơn sẵn sàng phương án '4 tại chỗ' bảo vệ hồ đập mùa mưa lũ

Lạng Sơn là tỉnh miền núi, số lượng hồ đập và công trình thủy lợi chiếm số lượng lớn, mưa lũ làm tăng nguy cơ sạt lở, lũ quét ảnh hưởng đến sản xuất và an toàn cho người dân ở xung quanh các hồ đập. Nhằm chủ động trước thiên tai bất thường, địa phương chủ động phương án đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão. Các đơn vị quản lý hồ đập tuân thủ chặt chẽ quy định an toàn, đặc biệt là vào thời gian cao điểm của mùa mưa bão...

Lạng Sơn: Người dân đối mặt với hiểm nguy khi vượt qua sông Bắc Giang bằng bè mảng

Lạng Sơn: Người dân đối mặt với hiểm nguy khi vượt qua sông Bắc Giang bằng bè mảng

Do không có cầu, cầu tràn, nhiều năm nay, toàn bộ 20 hộ dân người Dao ở xóm Song Phụ, thôn Khuổi Luông, xã Quý Hòa (Lạng Sơn) phải đối mặt với hiểm nguy khi phải liều mình vượt qua sông Bắc Giang bằng bè mảng ghép tạm từ những cây luồng để đi chợ bán hàng hóa nông sản và mua sắm đồ dùng thiết yếu phục vụ sinh hoạt. Đặc biệt, xóm có 17 học sinh học tại trường Tiểu học và THCS Vĩnh Yên ngày ngày phải liều mình qua sông đến trường, vào mùa mưa lũ, tiềm ẩn những mối nguy hiểm khó lường.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong thủ tục hành chính ở vùng biên Đồng Nai

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong thủ tục hành chính ở vùng biên Đồng Nai

Ở xã biên giới Đăk Ơ (thành phố Đồng Nai) nơi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 40%, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã đang từng bước đổi mới để phục vụ người dân tốt hơn. Từ việc thành lập các tổ hỗ trợ tận thôn đến áp dụng nguyên tắc “6 rõ” rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ quy trình, rõ thời gian, rõ kết quả, chính quyền địa phương nỗ lực công khai, minh bạch quy trình thủ tục.

Xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ bản lĩnh, sáng tạo, đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới

Xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ bản lĩnh, sáng tạo, đáp ứng yêu cầu thời kỳ mới

Ngày 30/7, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang tổ chức Đại hội lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031. Đại hội đã bầu và ra mắt Ban Chấp hành Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang khóa I, nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 11 thành viên, bầu các chức danh theo quy định. Ông Tạ Bá Hương được tín nhiệm bầu giữ chức Chủ tịch Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Tuyên Quang khóa I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Mưa lớn tại Lào Cai gây thiệt hại hơn 8,6 tỷ đồng

Mưa lớn tại Lào Cai gây thiệt hại hơn 8,6 tỷ đồng

Đợt mưa lớn từ chiều 27 đến sáng 30/7 đã gây thiệt hại tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, đến sáng 30/7, mưa lũ đã ảnh hưởng đến 20 xã, phường gây thiệt hại lớn về nhà ở, sản xuất và hạ tầng giao thông, với tổng giá trị ước trên 8,64 tỷ đồng.

Đấu giá tại vườn giúp sầu riêng bán đúng giá trị

Đấu giá tại vườn giúp sầu riêng bán đúng giá trị

Lần đầu tiên tại tỉnh Đắk Lắk, các phiên đấu giá sầu riêng ngay tại vườn được tổ chức, nằm trong khuôn khổ Lễ hội Sầu riêng năm 2026. Phương thức tiêu thụ hoàn toàn mới này không chỉ mang về thêm hàng tỷ đồng cho người nông dân, mà còn cắt đứt khâu trung gian, tạo dựng niềm tin bền vững giữa doanh nghiệp xuất khẩu và người trồng.

Bồi đắp thế hệ nông dân - doanh nhân trẻ năng động, sáng tạo

Bồi đắp thế hệ nông dân - doanh nhân trẻ năng động, sáng tạo

Trong hai ngày 29 - 30/7, tại phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Tỉnh đoàn Lào Cai tổ chức Ngày hội “Thanh niên khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” năm 2026 và Vòng bán kết cuộc thi “Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2026” khu vực miền Bắc.

Lâm Đồng quy trách nhiệm người đứng đầu cấp xã nếu để gián đoạn thu gom rác thải

Lâm Đồng quy trách nhiệm người đứng đầu cấp xã nếu để gián đoạn thu gom rác thải

Lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng vừa yêu cầu các xã, phường, đặc khu khẩn trương hoàn tất việc lựa chọn, ký kết hợp đồng cung ứng dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Đồng thời quy rõ trách nhiệm của người đứng đầu địa phương nếu để xảy ra tình trạng chậm trễ, ảnh hưởng đến công tác vệ sinh môi trường trên địa bàn.

Nhiều diện tích lúa Hè Thu bị hư hại do chuột cắn phá

Nhiều diện tích lúa Hè Thu bị hư hại do chuột cắn phá

Dù nông dân tại một số khu vực thuộc xã, phường phía Đông của tỉnh Đắk Lắk đã thực hiện nhiều biện pháp phòng trừ chuột cắn phá lúa nhưng đến nay vẫn chưa đạt hiệu quả. Nhiều diện tích lúa trong vụ Hè Thu vì vậy bị hư hại, nguy cơ cao thất thu trong vụ mùa này.

Kết nối nguồn lực trí thức với bài toán phát triển

Kết nối nguồn lực trí thức với bài toán phát triển

Tri thức chỉ thực sự trở thành nguồn lực khi được kết nối với những vấn đề cụ thể của sản xuất, đời sống và quản lý. Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang phát huy vai trò cầu nối, đưa tiếng nói của chuyên gia, nhà khoa học đến gần hơn với cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân.

Cựu chiến binh miền núi giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi

Cựu chiến binh miền núi giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi

Các mô hình kinh tế hiệu quả của hội viên Hội Cựu chiến binh được duy trì, nhân rộng, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương... Đây là đánh giá được đưa ra tại Hội nghị tổng kết phong trào thi đua "Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi" lần thứ VI, giai đoạn 2021 - 2026”, do Hội Cựu chiến binh tỉnh Lạng Sơn tổ chức chiều 29/7.

Hỗ trợ thanh niên kiến tạo sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số

Hỗ trợ thanh niên kiến tạo sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số

Ngày 29/7, tại phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Tỉnh Đoàn Lào Cai tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Khởi nghiệp từ bản sắc địa phương: Cơ hội phát triển sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số”.

Chủ động từ cơ sở để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai

Chủ động từ cơ sở để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai

Tuyên Quang là địa phương có địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiều sông, suối và khu vực dân cư nằm xen kẽ các sườn dốc. Mỗi mùa mưa bão, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng luôn hiện hữu, tác động trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất.

Sau mưa lớn, Lâm Đồng tập trung khắc phục hạ tầng, ổn định đời sống người dân

Sau mưa lớn, Lâm Đồng tập trung khắc phục hạ tầng, ổn định đời sống người dân

Từ các ngày từ 27- 29/7, mưa lớn đã xảy ra liên tiếp tại Lâm Đồng, chủ yếu vào chiều tối và đêm, gây ngập úng cục bộ, khiến nhiều diện tích nông nghiệp bị hư hại, đời sống người dân ở các địa phương bị ảnh hưởng. Hiện các địa phương đang khẩn trương huy động lực lượng, phương tiện khắc phục hậu quả mưa lũ, hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống và sản xuất.

Sức sống mới trên khu dân cư biên giới

Sức sống mới trên khu dân cư biên giới

Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các lực lượng chức năng, khu dân cư biên giới tổ 10, thôn Đoàn Kết (xã Thiện Hưng, thành phố Đồng Nai) đang từng ngày “thay da đổi thịt”.

Tây Ninh: Tái cơ cấu hệ thống cấp nước nông thôn

Tây Ninh: Tái cơ cấu hệ thống cấp nước nông thôn

Mặc dù tỷ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã đạt 75,74%, song tính bền vững của hệ thống cấp nước vẫn là vấn đề đặt ra khi tỷ lệ hộ sử dụng nước từ các công trình cấp nước tập trung mới đạt 51,53%; nhiều công trình quy mô nhỏ hoạt động chưa hiệu quả, hạ tầng xuống cấp, năng lực quản lý vận hành còn hạn chế. Trước yêu cầu bảo đảm nguồn nước phục vụ đời sống người dân, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng nhu cầu phát triển, tỉnh đang tập trung cơ cấu lại hệ thống cấp nước nông thôn theo hướng tập trung, hiện đại, an toàn và bền vững.