60 năm Thông tấn xã Giải phóng: Ký ức về những ngày tác nghiệp ở vùng kháng chiến U Minh Thượng

Nhà báo Trương Thanh Nhã (nguyên phóng viên Thông tấn xã Giải phóng), nguyên Tổng Biên tập, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Kiên Giang trong một chuyến sáng tác ảnh. Ảnh: TTXVN phát
Nhà báo Trương Thanh Nhã (nguyên phóng viên Thông tấn xã Giải phóng), nguyên Tổng Biên tập, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Kiên Giang trong một chuyến sáng tác ảnh. Ảnh: TTXVN phát

Dù đã mấy chục năm trôi qua, ký ức, kỷ niệm về những ngày làm phóng viên, điện báo viên chiến trường vẫn in đậm trong tâm trí những người làm báo trên vùng đất U Minh Thượng (Kiên Giang). Đó là những tháng ngày tác nghiệp giữa làn bom đạn của địch, cùng sống, cùng chiến đấu với các chiến sĩ và hoàn thành nhiệm vụ, khẳng định vai trò của phóng viên, điện báo viên Thông tấn xã Giải phóng.

Giữ vững tay bút

Nhắc về một thời làm báo trong vùng kháng chiến U Minh Thượng, Nhà báo Trương Thanh Nhã (73 tuổi), nguyên phóng viên Thông tấn xã Giải phóng vẫn còn đậm sâu trong ký ức.

Năm 1961, đang học phổ thông ở Long Xuyên (An Giang), ông về thăm ba đang cùng đồng đội chiến đấu ở vùng rừng U Minh Thượng, rồi "bén duyên" theo cách mạng. Lúc đầu, ông vào làm trong nhà in, làm giao liên, sau đó được cử đi học. Năm 1967, ông về làm báo thuộc Ban Tuyên huấn tỉnh Rạch Giá (Kiên Giang ngày nay). Ban đầu làm ở Tiểu ban Báo chí tuyên truyền, ông Thanh Nhã có nhiệm vụ chép tin đọc chậm trên đài để in ra tuyên truyền, phát cho nhân dân. Công việc ấy đã giúp cho ông biết cách chọn lọc tin tức và viết tin, bài sau này.

60 năm Thông tấn xã Giải phóng: Ký ức về những ngày tác nghiệp ở vùng kháng chiến U Minh Thượng ảnh 1Nhà báo Trương Thanh Nhã (nguyên phóng viên Thông tấn xã Giải phóng), nguyên Tổng Biên tập, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Kiên Giang trong một chuyến sáng tác ảnh. Ảnh: TTXVN phát

Nhà báo Trương Thanh Nhã cho biết, sau khi chép tin "nhuần nhuyễn", ông được giao biên tập tin phát trên đài và các báo cáo của từng đơn vị được gửi về Văn phòng Tỉnh ủy, sau đó chọn lọc in ra tờ tin mỗi tuần một số và tờ báo Chiến Thắng mỗi tháng một số; đồng thời phát về Thông tấn xã Giải phóng ở Trung ương Cục miền Nam. Từ đó, nghiệp "nhà báo" theo ông đến ngày nay.

Theo Nhà báo Trương Thanh Nhã, những phóng viên thời đó không chỉ đơn giản làm công tác nghiệp vụ sản xuất tin bài mà còn phải làm những công việc phục vụ cách mạng như đào hầm tránh bom, dựng nhà, tăng gia sản xuất, kêu gọi người dân tố cáo tội ác của Mỹ - Ngụy… Mỗi khi Mỹ - Ngụy thả bom vào khu vực nhà dân, các phóng viên Tiểu ban báo chí tuyên truyền viết tin chuyển ngay về Thông tấn xã Giải phóng.

Sau Chiến dịch Mậu Thân 1968, chiến tranh diễn ra ác liệt hơn, cứ cách một, hai ngày là địch lại thả bom B52 làm nhiều người ở căn cứ đầu não của tỉnh Rạch Giá, trong đó có thành viên Tiểu ban Báo chí tuyên truyền bị thương vong. Thế nhưng, bằng ý chí và tinh thần vượt khó, cùng với sự động viên của đồng nghiệp, các phóng viên thời ấy vẫn luôn giữ vững tay bút.

Chia sẻ những chuyện vui, buồn trong thời làm phóng viên giữa rừng U Minh Thượng, Nhà báo Trương Thanh Nhã nhớ lại: Sau khi địch thả bom B52 trong vùng đóng quân U Minh Thượng, đơn vị ông được lệnh chuyển ra vùng bờ ngoài cách đồn địch khoảng 500 m để ổn định, ít bị phát hiện. Một hôm, ông Nhã cùng với một người nữa được phân công nấu cơm nhưng khi vào bếp thì hết gạo. Ông liền bơi xuồng ra Lô 12 để mượn gạo trong dân về nấu. Ông mới đi khoảng 30 phút, hai chiếc máy bay địch đến thả bom, cho quân nhảy dù xuống bắn và bắt nhiều cán bộ, phóng viên, điện báo viên, nhà in của ta.

Sau trận đi "mượn gạo" thoát chết đó, đến năm 1972, ông Hai Nhã cùng một số anh em phóng viên và Tổ điện báo viên chuyển đến hoạt động ở địa bàn huyện Giồng Riềng. Tại đây, do khó khăn, anh em phải xin lương thực và tá túc ở Ban Tuyên huấn huyện. Cũng tại đây, ông Nhã đã gặp, yêu và lập gia đình. Khi đó, vợ của ông đang công tác trong ngành Giáo dục.

Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ông Thanh Nhã tiếp tục sự nghiệp làm báo. Từ phóng viên Thông tấn xã Giải phóng, ông về làm Ủy viên Ban Biên tập, rồi Phó Tổng Biên tập, Tổng Biên tập Báo Kiên Giang. Sau đó, ông chuyển sang làm Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Kiên Giang và nghỉ hưu năm 2006.

60 năm Thông tấn xã Giải phóng: Ký ức về những ngày tác nghiệp ở vùng kháng chiến U Minh Thượng ảnh 2Nhà báo Trương Thanh Nhã (nguyên phóng viên Thông tấn xã Giải phóng), nguyên Tổng Biên tập, nguyên Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Kiên Giang trong một chuyến sáng tác ảnh. Ảnh: TTXVN phát 

Điện báo viên quan trọng

Ông Nguyễn Thanh Hà (68 tuổi), nguyên điện báo viên Thông tấn xã Giải phóng, nguyên Giám đốc Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Kiên Giang cũng có rất nhiều kỷ niệm khi nhắc về một thời làm "tít tít, te te" (chuyển tin tức từ vùng kháng chiến về Trung ương Cục miền Nam).

 
60 năm Thông tấn xã Giải phóng: Ký ức về những ngày tác nghiệp ở vùng kháng chiến U Minh Thượng ảnh 3Nhà báo Nguyễn Thanh Hà (nguyên điện báo viên Thông tấn xã Giải phóng), nguyên Giám đốc Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh Kiên Giang. Ảnh: Lê Sen - TTXVN

Tham gia cách mạng năm 1965, ban đầu, ông Hà làm giao liên, sau đó được cử đi học Trường Thiếu sinh quân ở Cà Mau. Năm 1967, ông Hà được lệnh rút về vùng kháng chiến U Minh Thượng học lớp điện đài. Sau 8 tháng học, ông trở thành điện báo viên. Đến năm 1969, ông chính thức về Tiểu ban Báo chí tuyên truyền và là một trong những mắt xích quan trọng trong quy trình truyền phát tin về Thông tấn xã Giải phóng.

Ông Hà chia sẻ, trung bình, một bản tin phát về Thông tấn xã Giải phóng khoảng 15 phút, quan trọng nhất là khâu điện về anh em ở Thông tấn xã Giải phóng phải nhận được tín hiệu, phía bên kia nói được, ở đây mới phát. Cái cực của anh em làm công việc này mỗi khi ra chiến trường phải vác trên vai nguyên bộ máy nặng khoảng 32 kg. Khi có tin tức, anh em phải tìm chỗ ẩn nấp, kéo ăng-ten lên, ngồi bệt xuống đất, để máy trên bắp đùi phát; ban đêm phải giăng mùng, đốt đèn dầu ngồi ở mọi tư thế mà phát sao cho sớm nhất về Thông tấn xã Giải phóng.

Nhà báo Nguyễn Thanh Hà tâm sự, kỷ niệm về nghề khi làm công tác truyền tin tại Thông tấn xã Giải phóng không phải là những trục trặc trong nghề mà là chuyến đi nhận máy mới được Trung ương Cục miền Nam cấp.

Ông nhớ lại, mùa khô năm 1973, sau khi máy phát bị hỏng, ông Hà cùng hai đồng nghiệp đi gần 3 tháng theo tuyến biên giới giáp nước bạn Campuchia mới lên tới Trung ương Cục miền Nam (ở Tây Ninh). Sau khi nhận máy mới, đường về thật sự gian nan khi quân địch chặn trên tuyến biên giới.

Không thể đi theo tuyến dân sự, ông Hà cùng hai anh em nữa chuyển qua đi theo tuyến quân sự. Tuyến này, ban ngày ngủ, ban đêm tiếp tục đi. Ròng rã hơn 3 tháng, ông mới về lại vùng căn cứ U Minh Thượng. Thế nhưng, đọc đường, ông cũng gặp bao phen vất vả mới thoát được vòng vây địch. Ông Hà nhớ nhất là khi về tới vùng ven Rạch Giá qua kênh xáng Cái Sắn để về vùng căn cứ, đến khu vực vùng ven Rạch Giá, nhóm của ông gặp biệt kích bắn, một người bị thương.

Ông Hà cũng là người trực tiếp chuyển bức điện về Thông tấn xã Giải phóng trong ngày tỉnh Rạch Giá hoàn toàn giải phóng. Lúc đó, vào khoảng 7 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, các lực lượng giải phóng tiến vào thị xã Rạch Giá. Khi đến Tắc Ráng, nghe lời kêu gọi đầu hàng vô điều kiện quân Giải phóng của Tỉnh trưởng, phóng viên Phạm Xuân Yên viết tin và được ông Hà tức tốc chuyển về Thông tấn xã Giải phóng.

Ngay từ khi ra đời, Thông tấn xã Giải phóng luôn đảm trách và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tuyên truyền trong hệ thống tuyên huấn. Nhiều phóng viên, điện báo viên Thông tấn xã đã nằm lại trên vùng đất U Minh Thượng, nhiều người mất một phần thân thể, bị tù đày ra Côn Đảo, Phú Quốc, bị phơi nhiễm chất độc da cam… Riêng Phân xã Rạch Giá (Cơ quan thường trú Thông tấn xã Việt Nam tại Kiên Giang ngày nay), năm lần bị địch càn tiêu diệt tập thể, 16 đồng chí đã hy sinh.

Những gian khổ, hy sinh, mất mát dường như vượt quá sự chịu đựng của con người mà thế hệ làm báo đi trước đã từng nếm trải, đã góp phần làm nên một thời “Thông tấn xã Giải phóng”. Về với thời bình, những thành viên của gia đình “Thông tấn xã giải phóng” năm xưa có người vẫn theo nghiệp báo và có những người đã chuyển ngành. Tuy nhiên ở bất kỳ một vị trí, cương vị nào, họ đều nỗ lực làm tốt nghiệm vụ, góp phần đưa nền báo chí cách mạng Việt Nam phát triển, đồng hành cùng quê hương, đất nước.

Lê Sen

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Tây Ninh xác định 4 nội dung trọng tâm hợp tác với ba tỉnh giáp biên của Campuchia

Tây Ninh xác định 4 nội dung trọng tâm hợp tác với ba tỉnh giáp biên của Campuchia

Trong không khí ấm áp của những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, ngày 29/1, tại phường Thanh Điền, tỉnh Tây Ninh đã diễn ra hai sự kiện đối ngoại: Lễ ký kết Thỏa thuận hợp tác giai đoạn 2026 - 2030 và buổi lễ Họp mặt hữu nghị mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026 giữa Tây Ninh với ba tỉnh giáp biên là Tbong Khmum, Svay Rieng và Prey Veng, thuộc Vương quốc Campuchia.

Mang yêu thương, trao quà Tết tặng đồng bào vùng biên giới Tây Nam

Mang yêu thương, trao quà Tết tặng đồng bào vùng biên giới Tây Nam

Ngày 29/1, Hội Bảo trợ người khuyết tật, người nghèo và bảo vệ quyền trẻ em tỉnh Tây Ninh phối hợp với Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Tây Ninh - Ban điều hành hệ thống chùa Núi Bà Tây Ninh, tổ chức Chương trình trao tặng quà Tết Bính Ngọ 2026 cho người khuyết tật, người nghèo, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và người già neo đơn trên địa bàn các xã biên giới của tỉnh Tây Ninh gồm: Long Thuận, Bến Cầu, Phước Chỉ và Mỹ Quý.

Hơn 1,6 tỷ đồng triển khai 'Tuần cao điểm Tết vì người nghèo' năm 2026

Hơn 1,6 tỷ đồng triển khai 'Tuần cao điểm Tết vì người nghèo' năm 2026

Từ ngày 26/1 đến ngày 1/2, Ban Chỉ đạo “Tuần cao điểm Tết vì người nghèo” năm 2026 tỉnh Thái Nguyên đã tổ chức nhiều hoạt động thiết thực nhằm chăm lo đời sống cho hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn toàn tỉnh với ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau” và lan tỏa truyền thống đoàn kết, tương thân tương ái của dân tộc.

Sắp khánh thành trường học liên cấp hiện đại bậc nhất vùng biên giới Điện Biên

Sắp khánh thành trường học liên cấp hiện đại bậc nhất vùng biên giới Điện Biên

Chỉ sau hơn 5 tháng thi công với quyết tâm cao của hệ thống chính trị và sự hỗ trợ của Tập đoàn Sun Group, khu đất hoang vu giữa núi rừng Điện Biên đã trở thành Trường phổ thông nội trú liên cấp hiện đại bậc nhất vùng biên giới. Trước thời điểm khánh thành, cùng ngắm nhìn những hình ảnh đầu tiên về ngôi trường đặc biệt này.

Xây trường nội trú biên giới: Dồn lực thay đổi diện mạo giáo dục vùng khó

Xây trường nội trú biên giới: Dồn lực thay đổi diện mạo giáo dục vùng khó

Thực hiện Thông báo số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học cho các xã biên giới, với sự triển khai nhanh chóng, đồng bộ của các Bộ, ngành, địa phương, từng ngôi trường mới đang dần hình thành, chuẩn bị đưa vào hoạt động trong niềm hứng khởi, mong chờ của thầy và trò cùng người dân nơi biên cương Tổ quốc.

Rộn ràng Chương trình 'Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản' tại Lâm Đồng

Rộn ràng Chương trình 'Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản' tại Lâm Đồng

Sáng 29/1, tại Đồn Biên phòng Thanh Hải (phường Phú Thủy), Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh, Hội Chữ thập đỏ tỉnh và Tỉnh đoàn Lâm Đồng tổ chức chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026.

Phối hợp tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong học sinh, sinh viên

Phối hợp tuyên truyền bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong học sinh, sinh viên

Ngày 28/1, tại Trường Đại học Cửu Long, Công an tỉnh Vĩnh Long tổ chức hội nghị tổng kết 5 năm công tác phối hợp với các trường đại học, cao đẳng về tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng.

Nghĩa tình Xuân trên mọi nẻo quê hương

Nghĩa tình Xuân trên mọi nẻo quê hương

Trong không khí đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các hoạt động chăm lo an sinh xã hội, sẻ chia khó khăn với nhân dân và người lao động được triển khai sâu rộng trên nhiều địa bàn cả nước.

Cùng chăm lo Tết an vui cho nhân dân Cù Lao Dung

Cùng chăm lo Tết an vui cho nhân dân Cù Lao Dung

Ngày 28/1, UBND thành phố Cần Thơ phối hợp cùng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố và nhiều đơn vị tổ chức Chương trình "Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản" năm 2026 tại xã Cù Lao Dung.

Chợ Tết nhân ái chung tay chăm lo an sinh cho người nghèo

Chợ Tết nhân ái chung tay chăm lo an sinh cho người nghèo

Ngày 28/1, tại xã Trà Ôn, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Vĩnh Long phối hợp với UBND xã Trà Ôn và đơn vị liên quan tổ chức Chương trình “Tết Nhân ái” năm 2026 dành cho các hộ nghèo, hộ cận nghèo và các hộ có hoàn cảnh khó khăn ở xã.

Sử dụng tiếng dân tộc để truyền tải thông điệp của Đại hội XIV đến các bản làng

Sử dụng tiếng dân tộc để truyền tải thông điệp của Đại hội XIV đến các bản làng

Dõi theo những định hướng lớn từ Văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, người dân tại những vùng khó khăn, biên giới của tỉnh Đồng Nai đang thắp lên niềm tin mới. Người dân đã có những chia sẻ đầy tâm huyết, kỳ vọng sẽ sớm có những chính sách đặc thù, tạo điểm tựa cho vùng sâu, vùng xa, biên giới vươn mình, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.

Nhân rộng mô hình vườn rau sạch, hàng rào xanh ở các xã biên giới

Nhân rộng mô hình vườn rau sạch, hàng rào xanh ở các xã biên giới

Nghệ An đang tích cực triển khai và nhân rộng mô hình “Vườn rau sạch, hàng rào xanh” tại các xã vùng biên giới, đặc biệt khó khăn. Khởi đầu từ xã Châu Khê (tỉnh Nghệ An), phong trào này không chỉ giải quyết bài toán an ninh thực phẩm tại chỗ, cải thiện thu nhập cho đồng bào dân tộc thiểu số, mà còn là bước đệm quan trọng để xây dựng cảnh quan nông thôn mới, hướng tới phát triển du lịch cộng đồng bền vững trên toàn tỉnh.

Rộn ràng niềm vui ngày hội Xuân nơi biên cương

Rộn ràng niềm vui ngày hội Xuân nơi biên cương

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, trên các vùng biên giới của thành phố Huế, không khí mùa Xuân đến sớm và lan tỏa bằng những nụ cười, những cái nắm tay ấm áp trong chương trình “Xuân biên cương, hải đảo - Tết thắm tình quân dân”.

Rà soát, đánh giá lại việc cấp giấy phép hoạt động đối với cơ sở y tế chưa đủ tiêu chuẩn

Rà soát, đánh giá lại việc cấp giấy phép hoạt động đối với cơ sở y tế chưa đủ tiêu chuẩn

Trước thời điểm ký hợp đồng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế năm 2026, Bảo hiểm xã hội tỉnh Gia Lai đã đề nghị rà soát điều kiện hoạt động của các cơ sở y tế trên địa bàn. Qua rà soát ban đầu, một số bệnh viện ngành cao su cùng 47 cơ sở khám, chữa bệnh khác chưa bảo đảm đầy đủ các điều kiện theo quy định, cần được xem xét, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và điều kiện chuyên môn để làm căn cứ ký hợp đồng bảo hiểm y tế năm 2026.

Xuân ấm cho đồng bào nghèo

Xuân ấm cho đồng bào nghèo

Những món quà Tết được trao tặng, nhiều hoạt động thiện nguyện diễn ra ngày 27/1 đang góp phần làm nên một mùa Xuân ấm áp với đồng bào nghèo tại nhiều địa phương trên cả nước.

Tạo không gian sáng tạo cho học sinh miền núi

Tạo không gian sáng tạo cho học sinh miền núi

Ngày 27/1, tại Trường Trung học cơ sở Vĩnh Trại (phường Đông Kinh), UBND tỉnh Lạng Sơn phối hợp cùng Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam tổ chức Lễ khánh thành phòng thực hành giáo dục STEM của 3 trường điểm: Trường Trung học cơ sở Vĩnh Trại, Trường Trung học phổ thông chuyên Chu Văn An và Trường Trung học phổ thông Chi Lăng. Các phòng STEM được lắp đặt hệ thống thiết bị đồng bộ, hiện đại, phục vụ dạy học theo hướng tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học.

Mang Tết sớm đến vùng biên Lào Cai

Mang Tết sớm đến vùng biên Lào Cai

Ngày 27/1, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Lào Cai, xã Pha Long và các đơn vị đồng hành phối hợp tổ chức Chương trình "Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản" Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 cho đồng bào các dân tộc xã biên giới Pha Long. Đây là hoạt động có ý nghĩa chính trị - xã hội và nhân văn sâu sắc, thể hiện trách nhiệm, tình cảm của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đối với nhân dân khu vực biên giới.

Tết đầm ấm đến với đồng bào các dân tộc vùng biên giới

Tết đầm ấm đến với đồng bào các dân tộc vùng biên giới

Sáng 27/1, tại bản Nà Vàng (xã biên giới Khổng Lào), Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu phối hợp với UBND xã phối hợp tổ chức chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, mang đến không khí Tết sớm đầm ấm đến với đồng bào các dân tộc vùng biên giới.

Đưa Cao Bằng phát triển nhanh và bền vững

Đưa Cao Bằng phát triển nhanh và bền vững

Cách đây 85 năm, ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc qua cột mốc 108 Pác Bó (Cao Bằng) sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước. Đây là sự kiện có ý nghĩa lịch sử trọng đại, mở ra một giai đoạn phát triển mới của cách mạng, tạo tiền đề cho những thắng lợi vĩ đại của dân tộc Việt Nam sau này.