Bắc Ninh là tỉnh được biết đến là địa phương truyền nhập Phật giáo sớm ở nước ta với trung tâm phật giáo cổ xưa, tiêu biểu trong đó là chùa Phật Tích, chùa Dâu. Bên cạnh đó, tỉnh có 1.558 di tích lịch sử văn hóa, đình, đền chùa, miếu, lăng tẩm, trong đó gần 200 di tích quốc gia, 4 di tích quốc gia đặc biệt. Song song với các di tích, Bắc Ninh có 547 lễ hội truyền thống, 60 làng nghề truyền thống. Tại đây đều lưu giữ những giá trị tâm linh tín ngưỡng đặc thù độc đáo như: đền thờ tổ nghề, các tục tuyền nghề, tục đốt lò…
Chùa Phật Tích, huyện Tiên Du được biết đến là di tích quốc gia đặc biệt, đại danh lam thắng cảnh từ thời Lý thường xuyên phục vụ vua, quan đến thăm quan, ngắm cảnh. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, chùa Phật Tích còn bảo lưu được nhiều cổ vật quý giá từ thời Lý, tiêu biểu nhất trong số này là pho tượng A di đà bằng đá là tác phẩm nghệ thuật điêu khắc tượng Phật tuyệt mỹ nhất từ thời Lý được bảo lưu đến ngày nay. Mặc dù hơn 1.000 năm tuổi, pho tượng vẫn là một tác phẩm tuyệt mỹ về triết lý Phật pháp, đường nét, hoa văn, chất liệu. Ngoài ra, chùa còn lưu giữ vườn tháp cổ, 10 linh thú đá. Bởi vậy, đây là địa điểm du lịch tâm linh lý tưởng cho du khách gần xa.
Rất đông du khách thập phương đến lễ chùa Phật Tích. Ảnh: Thanh Thương - TTXVN Đền Đô, thị xã Từ Sơn là một trong số những di tích quốc gia đặc biệt tại tỉnh Bắc Ninh. Những năm qua, Đền Đô được biết đến là nơi du khách biết đến nhiều nhất. Hàng năm, hàng vạn lượt du khách trong và ngoài nước đã đến đây tham quan. Không chỉ các di tích quốc gia đặc biệt, các điểm di tích quốc gia, di tích cấp tỉnh trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh cũng lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử, kiến trúc không chỉ các chuyên gia, nhà khoa học mà du khách đến thăm quan, nghiên cứu.
Bên cạnh tiềm năng sẵn có, tỉnh Bắc Ninh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm thúc đẩy du lịch phát triển như tích cực đầu tư kinh phí bảo tồn di tích xuống cấp. Từ năm 2010 đến nay, tỉnh đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng trùng tu, tôn tạo các di tích. Đặc biệt, hoạt động tuyên truyền, quảng bá giá trị của di tích được tăng cường dưới nhiều hình thức khác nhau. Ngoài ra, tại các điểm di tích nổi tiếng, tỉnh Bắc Ninh đều bố trí đội ngũ thuyết minh, đón tiếp, hướng dẫn du khách thắp hương, làm lễ theo đúng phong tục, tín ngưỡng. Các hoạt động bán hàng được đầu quy hoạch theo phân khu và có cam kết với tổ chức về chất lượng. Bên cạnh đó, tỉnh đã quy hoạch các điểm du lịch, xây dựng cơ sở vật chất, đường giao thông… tạo điểm nối các di tích phục vụ tham quan các du khách.
Chưa phát huy hiệu quả
Theo thống kê của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh, hàng năm, địa phương thu hút khoảng 3 triệu lượt khách du lịch, trong đó chủ yếu là khách chiêm bái, lễ Phật ở các di tích nổi tiếng và lễ hội. Tuy nhiên, khách du lịch đến với Bắc Ninh chủ yếu mang tính mùa vụ, lượng khách tập trung vào những tháng đầu năm.
Chị Nguyễn Thị Nga, cán bộ Ban Quản lý di tích tỉnh Bắc Ninh được phân công trực tại chùa Phật Tích cho biết: Thời gian qua, Ban Quản lý di tích phối hợp với Trung tâm xúc tiến du lịch tỉnh Bắc Ninh tăng cường tuyên truyền, đẩy mạnh phát triển du lịch tại địa phương. Du khách đến với chùa Phật Tích chủ yếu lễ Phật, chiêm ngưỡng vãn cảnh chùa. Mỗi năm, di tích thu hút hơn 6.000 lượt khách du khách. Tuy nhiên, lượng khách đến chủ yếu vào đầu năm, những ngày thường mỗi ngày cũng chỉ có từ 1 đến 2 đoàn khách, chủ yếu là khách trong nước.
Theo ông Nguyễn Văn Ảnh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh, đa số các di tích chỉ làm công tác bảo tồn đơn thuần, hầu hết vẫn chưa hướng về du lịch, các dịch vụ bổ sung phục vụ du lịch chưa phong phú. Đội ngũ hướng dẫn viên du lịch và các doanh nghiệp làm du lịch vẫn còn yếu về vốn, năng lực chuyên môn, trong khi đó sự cạnh tranh giữa các thị trường du lịch khác mạnh.
Bên cạnh đó, tại các điểm du lịch, người dân chưa có cái nhìn cụ thể về phát triển du lịch nên chủ yếu chỉ cung cấp dịch vụ thắp hương, lễ Phật. Các dịch vụ du lịch còn manh mún, nghèo nàn khiến cho các du khách cảm thấy đơn điệu, nhàm chán. Tại một số điểm du lịch, người dân nhiệt tình nhưng thiếu kỹ năng làm du lịch, chưa có chương trình bài bản giới thiệu cho du khách về lịch sử, đặc trưng văn hóa, tín ngưỡng của vùng.
Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh Nguyễn Văn Ảnh cho biết, trong thời gian tới, nhằm phát huy tối đa thế mạnh du lịch tâm linh, tỉnh đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của các cấp, các ngành và cộng đồng dân cư về vị trí, vai trò của du lịch, nhất là loại hình du lịch tâm linh. Đặc biệt, Bắc Ninh đã và đang đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan, thông tin, dịch vụ du lịch, gắn kết xây dựng các cảng, bến tàu du lịch và kết cấu hạ tầng, cảnh quan di tích dọc theo tuyến đê sông Đuống, sông Cầu để nối các điểm du lịch tâm linh. Ngoài ra, tỉnh sẽ xây dựng, thiết lập các chương trình du lịch tâm linh tiêu biểu như: Chương trình du lịch tâm linh qua ngôi cùa cổ; chương trình khám phá 7 chữ Tổ trên đất Bắc Ninh; chương trình du lịch miền Quan họ kết hợp nghe hát Quan họ trên thuyền định kỳ hàng tháng…Tỉnh chú trọng công tác bồi dưỡng nguồn nhân lực, có kế hoạch, chính sách hỗ trợ bồi dưỡng đội ngũ thuyết minh viên tại các điểm du lịch tâm linh. Đối với các điểm du lịch, tỉnh tăng cường quản lý giá cả, thực hiện niêm yết giá công khai, thực hiện các giải pháp bảo đảm an ninh, an toàn cho khách du lịch như: tăng cường kiểm tra, phát hiện,kịp thời ngăn chặn xử lý các đối tượng đeo bám, gây phiền hà cho khách du lịch…
Du lịch tâm linh là loại hình có nhiều tiềm năng, thế mạnh, tuy nhiên Bắc Ninh chưa khai thác tốt thế mạnh trên gây lãng phí tiềm năng. Bởi vậy, các cơ quan chức năng cần sớm xây dựng hướng đi mới thúc đẩy du lịch phát triển, góp phần quảng bá văn hóa, con người Bắc Ninh với đông đảo các du khách trong và ngoài nước.
Không chỉ níu chân du khách, bởi khí hậu mát mẻ trong lành, những mùa hoa rực rỡ và cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, tỉnh Sơn La, những ngày này còn khoác lên mình chiếc áo vàng cam đầy quyến rũ. Những vườn hồng sai trĩu quả, với từng chùm quả chín vàng đung đưa trong nắng mùa thu, tạo nên một khung cảnh đẹp như bức tranh cổ tích.
Từ đầu năm đến hết tháng 10, ngành du lịch Thủ đô đã lập kỷ lục đón 30,36 triệu lượt khách du lịch. Trong hai tháng cuối năm, Hà Nội tiếp tục là một trong những điểm đến hấp dẫn hàng đầu cả nước.
Lễ dâng y Kathina là dịp để đồng bào Khmer và Phật tử thực hành hạnh bố thí, tạo phước báu; đồng thời gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của bà con Khmer Nam Bộ theo hệ phái Phật giáo Nam Tông.
Chiều 31/10, UBND xã Biển Hồ, tỉnh Gia Lai tổ chức lễ công bố sản phẩm du lịch “Làng du lịch cộng đồng Ia Nueng, xã Biển Hồ”, sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động Festival cồng chiêng - Tuần lễ hoa dã quỳ Núi lửa Chư Đang Ya năm 2026.
Thời gian qua, du lịch Tuyên Quang ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ và nhiều chuyển biến tích cực, nổi bật với lượng khách tăng cao và các hoạt động kích cầu sôi động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm và nâng cao đời sống nhân dân.
Từ những món ăn gắn với đời sống đồng bào đến các sản vật mang dấu ấn vùng miền, Tuyên Quang đang hướng tới khai thác giá trị văn hóa ẩm thực để làm phong phú trải nghiệm và tăng sức hấp dẫn của điểm đến.
Phát triển du lịch cộng đồng tại các buôn làng dân tộc M’Nông ở Tây Nguyên giữ vai trò thiết yếu trong việc cải thiện sinh kế người dân và bảo tồn bản sắc văn hóa bản địa. Mặc dù đã đạt được những bước tiến tích cực ban đầu, song thực tế vẫn tồn tại nhiều khó khăn, thách thức.
Giữa những dãy núi xanh của tỉnh Tuyên Quang, xã Tùng Bá sở hữu nhiều cảnh quan thiên nhiên còn nguyên sơ, từ những hang động ẩn mình trong núi đá, dòng suối nước lạnh, cây đa cổ thụ đến hồ nước giữa thung lũng.
Mùa thu cũng là thời điểm du lịch Cao nguyên đá trở nên sôi động, Dốc Thẩm Mã (Tuyên Quang) nhộn nhịp đón du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, khám phá. Không chỉ bị cuốn hút bởi cảnh sắc núi non hùng vĩ, những thảm hoa tam giác mạch thơ mộng, du khách còn hào hứng trải nghiệm các hoạt động văn hóa truyền thống, cảm nhận sức hấp dẫn riêng có của vùng đất cực Bắc Tổ quốc.
Từ những thửa ruộng bậc thang mùa vàng, những nếp nhà sàn, đồi chè Shan tuyết, cung đường di sản văn hóa ruộng bậc thang tại tỉnh Lào Cai đang được định hình và mang đến hành trình trải nghiệm nhiều sắc thái cho du khách.
Hội tụ di sản lịch sử cách mạng, cảnh quan núi đá, hồ sinh thái và nền văn hóa đa dạng của các dân tộc, Tuyên Quang có điều kiện hình thành những hành trình du lịch giàu trải nghiệm.
Tháng 10, Xà Phìn (Tuyên Quang) khoác lên mình sắc vàng óng của mùa lúa chín, nổi bật giữa núi rừng Tây Côn Lĩnh. Những thửa ruộng bậc thang uốn lượn bên mái nhà sàn phủ rêu xanh tạo nên bức tranh vùng cao đẹp mê hoặc và bình yên.
Từ những khung dệt thổ cẩm, nếp nhà sàn truyền thống đến ẩm thực Halal đặc sắc, xã Châu Phong (An Giang) sở hữu nhiều lợi thế phát triển du lịch văn hóa cộng đồng.
Trước sức hút ngày càng lớn của du lịch, xã Lũng Cú (Tuyên Quang) đang tăng cường quản lý trật tự xây dựng, quy hoạch và chỉnh trang thôn Lô Lô Chải, kiên quyết xử lý vi phạm theo quy định pháp luật, không có vùng cấm, không có ngoại lệ.
Sáng 16/10, tại Quảng trường Golden Field, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai tổ chức khai mạc Hội chợ Du lịch Tây Bắc năm 2026 và Không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP nhằm giới thiệu những giá trị nổi bật về du lịch, văn hóa và sản vật của Lào Cai cùng các địa phương khu vực Tây Bắc, tạo không gian giao lưu, trải nghiệm và thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch.
Những ngày đầu tháng 10, vùng đất dưới chân Cột cờ quốc gia Lũng Cú (tỉnh Tuyên Quang) bước vào mùa hoa đẹp nhất trong năm, thu hút du khách tìm về thưởng ngoạn cảnh sắc, khám phá văn hóa và trải nghiệm cuộc sống của đồng bào vùng cao. Với khoảng 70ha tam giác mạch cùng không gian du lịch đang tiếp tục được chỉnh trang, làm mới, Lũng Cú hứa hẹn trở thành điểm hẹn hấp dẫn trong mùa du lịch cuối năm 2026.
Thác Bản Giốc (xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng) được ví như “viên ngọc” trên chiếc “vương miện” du lịch Cao Bằng. Với cảnh vật nên thơ và hùng vĩ, mỗi năm Thác Bản Giốc thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách đến tham quan, để lắng nghe "hơi thở" của đá và nước, để cảm nhận vẻ đẹp bất tận của non nước vùng biên cương phía Bắc Tổ quốc.
Nổi bật trên ngọn đồi Trầu, phường Đô Vinh, tỉnh Khánh Hòa là những ngọn tháp gạch đỏ Po Klong Garai. Qua nhiều thế kỷ, quần thể kiến trúc này vẫn lưu giữ dấu ấn nghệ thuật Chăm, cũng là nơi cộng đồng người Chăm tiếp nối các nghi lễ tín ngưỡng, gìn giữ ký ức văn hóa.
