Người Dao đặc biệt chú trọng việc thờ cúng, vì vậy các nghi lễ liên quan đến thờ cúng tổ tiên luôn được đồng bào duy trì, thể hiện qua tục tách tổ và dựng tổ mới với những nghi lễ độc đáo, đặc sắc.
Chúng tôi đến nhà thầy tào Phùng Chương Chí ở xã Thổ Bình, huyện Lâm Bình, tỉnh Tuyên Quang. Ông là một trong số những thầy cúng nổi tiếng nhất trong cộng đồng người Dao ở Tuyên Quang. Ông cho biết: Tục thờ cúng của người Dao rất phong phú nhưng trong đó có một số nghi lễ lớn tiêu biểu không thể thiếu đó là Cúng Bàn Vương, Lễ Cấp Sắc, Cúng Chia – ma (cởi trói) và các lễ ma chay.
Tục thờ cúng của người Dao có một số nghi lễ lớn tiêu biểu không thể thiếu đó là Cúng Bàn Vương, Lễ Cấp Sắc, Cúng Chia – ma (cởi trói) và các lễ ma chay. Ảnh TTXVN Nghi lễ thờ cúng nói chung của người Dao mang đậm tính nhân văn, hướng con người nhớ đến nguồn cội, xua đuổi cái ác và là sợi dây liên kết cộng đồng sâu sắc.
Trong nghi lễ thờ cúng, người Dao sử dụng nhiều tranh cúng. Mỗi dịp lễ, Tết, người Dao lại có những loại tranh cúng riêng; trong đó phổ biến là bộ tranh Tam Tượng (hay còn gọi là Tam Thanh) và bộ Đại Đường Quân. Ông Phùng Chương Chí cho biết thêm: Tranh của người Dao thể hiện quan niệm của con người thủa sơ khai về vũ trụ. Trong đó, thần tiên chính là thế lực vô cùng quan trọng, bảo trợ cho cuộc sống của con người. Có 3 vị thần cai quản ở 3 nơi là Ngọc Thanh (thần cai quản trên trời), Thượng Thanh (thần cai quản trần gian), Thái Thanh (thần cai quản âm phủ).
Trong tranh cúng của người Dao các màu xanh, đỏ, tím, vàng, đen, trắng là chủ đạo... Tuy nhiên, tùy vào chủ đề và nhân vật mà màu sắc trong mỗi bức vẽ cũng có biến tấu. Cụ thể như trang phục của Ngọc Thanh là màu xanh da trời, màu xanh lá cây, màu trắng; tranh vẽ Thượng Thanh thì chủ đạo là màu xanh lá cây, xanh da trời, nâu sẫm; tranh vẽ Thái Thanh thì chủ yếu có màu đỏ, đen, vàng, nâu.
Theo nghệ nhân Phàn Văn Phú ở xã Tân Thành, huyện Hàm Yên (Tuyên Quang): Tranh thờ không chỉ là tín ngưỡng mà còn thể hiện niềm tin của người Dao với cuộc sống. Đồng bào quan niệm, các vị thần linh luôn nhìn thấu mọi việc và sẵn sàng phạt người nào định làm điều ác. Chỉ cần nhìn ngắm bức tranh có các vị thần được khắc họa oai nghiêm là những ai có ý định làm việc xấu sẽ phải dừng lại.
Lễ cấp sắc - nét văn hóa độc đáo của người Dao. Ảnh TTXVNNghi lễ cấp sắc - di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia
Xã Sơn Phú, huyện Na Hang (Tuyên Quang) có 8 thôn với 617 hộ dân, trong đó có 71% người dân là đồng bào dân tộc Dao. Hiện nay, toàn xã có trên 30 thầy cúng, trực tiếp thực hiện các nghi lễ truyền thống của người Dao, đặc biệt là lễ cấp sắc.
Nghệ nhân Bàn Kim Sơn, thôn Nà Cọn, xã Sơn Phú, huyện Na Hang cho biết: Lễ cấp sắc là một trong những nét văn hóa truyền thống đặc sắc nhất của người Dao. Theo quan niệm của đồng bào, lễ cấp sắc là một thủ tục không thể thiếu của người đàn ông dân tộc Dao, được cấp sắc mới được coi là người đàn ông đã trưởng thành và có đủ quyền tham gia các công việc của cộng đồng.
Lễ cấp sắc của người Dao thường được tổ chức vào tháng 11, tháng 12 hoặc tháng Giêng hàng năm. Trong lễ cấp sắc có rất nhiều nghi lễ như lễ đội đèn, lễ giữ cây đèn, lễ hạ đèn, lễ giao binh, lễ trình Ngọc Hoàng, lễ cấp bản sắc, lễ tạ ơn ma tổ tiên. Trong lễ cấp sắc, tiếng trống, tiếng khèn pí lè, tiếng chuông, tiếng chũm chọe, thanh la, tù và... luôn nổi lên dồn dập, náo nức.
Được biết, nghi lễ cấp sắc của các ngành đồng bào Dao ở Tuyên Quang rất đa dạng và độc đáo. Không gian hành lễ của mỗi ngành Dao mang đặc trưng riêng, có thể dễ dàng nhận biết dựa trên đàn cúng, tranh thờ, nhạc cụ, lễ vật và trang phục của người tham gia cấp sắc. Về hình thức, trong 9 ngành Dao có thể chia làm 3 dạng tổ chức lễ cấp sắc. Nghi lễ cấp sắc trong nhà, ngoài trời kết hợp với múa, các trò dân gian được thực hiện ở đồng bào Dao Thanh Y, Dao Quần Trắng, Dao Áo Dài. Lễ cấp sắc trong nhà được thực hiện ở đồng bào Dao Tiền, Dao Coóc Ngáng. Cấp sắc trong nhà, sau đó ra ngoài trời gọi Ngọc Hoàng chứng giám thực hiện ở người Dao Đỏ, Dao Quần Chẹt, Dao Coóc Mùn, Dao Ô Gang…
Với những giá trị đặc sắc, tháng 11/2013, Nghi lễ cấp sắc của người Dao Tuyên Quang đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Đặc sắc nghệ thuật hát Páo Dung
Hát Páo Dung được coi là như một trong những báu vật văn hóa của đồng bào dân tộc Dao. Hát Páo Dung thể hiện những tâm tư, tình cảm và ước muốn của người Dao trong cuộc sống thường ngày. Ở mỗi ngành đồng bào dân tộc Dao, Páo Dung lại được biểu diễn khác nhau, có vùng thì với âm điệu trầm kéo dài, có vùng âm điệu lại cao, bay bổng.
Theo nghệ nhân Chu Tuần Ngân ở thôn Bản Pình, xã Trung Minh, huyện Yên Sơn (Tuyên Quang) thì hát Páo Dung ra đời và phát triển từ trong lao động sản xuất của cộng đồng dân tộc Dao. Tuy có sự khác nhau về cách thể hiện giữa các ngành của đồng bào Dao nhưng những làn điệu Páo Dung của người Dao ở Tuyên Quang có nét chung là đều đề cao lẽ sống, cách ứng xử, ca ngợi thiên nhiên và tinh thần lao động sáng tạo.
Nghệ thuật hát Páo Dung được chia thành nhiều loại hình: Páo Dung sinh hoạt (gồm các bài hát ru, hát vui chơi, hát giao duyên), Páo Dung trong các nghi lễ tín ngưỡng, hát Páo Dung và múa Lệ Miên (có các nhạc cụ, đạo cụ thích hợp trong lễ cấp sắc, lễ cưới, đám tang), Páo Dung trong lao động gồm những bài hát ca ngợi lao động sản xuất, ca ngợi cảnh đẹp thiên nhiên. Với những nét độc đáo, nghệ thuật hát Páo Dung đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
Cô dâu Dao đỏ trong ngày cưới. Ảnh TTXVN Ông Trần Đức Thắng, Trưởng phòng Di sản văn hóa, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang cho biết: Trong những năm qua, Tuyên Quang đã triển khai nhiều hoạt động nhằm bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của đồng bào dân tộc Dao. Nghi lễ cấp sắc và hát Páo Dung của đồng bào Dao cũng đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia. Tại Tuyên Quang, câu lạc bộ bảo tồn văn hóa người Dao cũng đã được thành lập và duy trì hoạt động hơn 3 năm nay với đủ đại diện của 9 ngành đồng bào dân tộc Dao.
Cũng theo ông Trần Đức Thắng, thời gian tới tỉnh Tuyên Quang tiếp tục xây dựng nhiều đề án bảo tồn văn hóa dân tộc Dao. Trước mắt, tỉnh tập trung chuẩn bị chu đáo cho Ngày hội văn hóa dân tộc Dao toàn quốc lần thứ nhất dự kiến diễn ra vào tháng 9/2017 tại Tuyên Quang. Đây là hoạt động rất có ý nghĩa nhằm tôn vinh và bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Dao trong cộng đồng các dân tộc anh em.
Bên cạnh đó, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tuyên Quang cũng lên kế hoạch kiểm kê toàn diện về văn hóa dân tộc Dao tại hai huyện Na Hang, Lâm Bình; chú trọng việc sưu tầm bảo tồn các giá trị văn hóa dân gian, khôi phục các làng nghề và trang phục của đồng bào Dao.
Là một trong ba dân tộc có dân số đông nhất tỉnh Điện Biên, đồng bào Mông sinh sống chủ yếu ở các vùng núi cao và vẫn gìn giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, từ tiếng khèn, trang phục truyền thống, nghề thủ công đến những phong tục, lễ hội. Trong nhịp sống hôm nay, những giá trị ấy đang tiếp tục được trao truyền và phát huy, góp phần làm nên bản sắc văn hóa riêng có của Điện Biên.
Từ những thanh âm cồng, chiêng vang vọng tại Nhà văn hóa Ấp 5 (xã Nha Bích, TP Đồng Nai), những giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào S’tiêng đang được trao truyền cho thế hệ trẻ.
Chiều 2/10, nhân dịp lễ Sene Dolta năm 2026 của đồng bào Khmer, đoàn công tác của thành phố Cần Thơ do Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Cần Thơ Đồng Văn Thanh làm trưởng đoàn đến thăm Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Thạnh Phú cùng Chùa Prek On Đớk (Cần Đước) tại xã Nhu Gia.
Giữa nhịp sống hiện đại, những giai điệu truyền thống ở phía Tây Quảng Ngãi đang được các nghệ sĩ trẻ nỗ lực gìn giữ và truyền lại cho thế hệ mai sau. Từ những buôn làng, âm nhạc đang tiếp tục được trao truyền bằng tình yêu và niềm tự hào văn hóa dân tộc.
Trong đời sống đương đại, trang phục truyền thống - một biểu trưng văn hóa quan trọng của mỗi dân tộc ngày càng chịu sức ép lớn từ sự giao thoa, du nhập văn hóa, có nguy cơ mai một, biến dạng.
Khi những thửa ruộng bậc thang vùng cao khoác lên mình sắc vàng mùa lúa chín, đồng bào Mông xã Púng Luông, Lào Cai lại tưng bừng tổ chức Lễ mừng cơm mới-nghi lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, vừa có ý nghĩa tâm linh, vừa là điểm nhấn thu hút du khách trải nghiệm.
Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại Điện Biên năm 2026 có nhiều điểm mới trong tổ chức nghệ thuật, không gian trải nghiệm, góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa Mông, đồng thời mở hướng phát triển sản phẩm du lịch từ giá trị truyền thống.
Ngày hội văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại tỉnh Điện Biên năm 2026 diễn ra từ ngày 9-11/10, với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch, góp phần tôn vinh, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của đồng bào dân tộc Mông.
Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.
Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.
Thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, tỉnh Lạng Sơn xác định, xây dựng và phát triển nền văn hóa toàn diện, giàu bản sắc, nhân văn, khoa học, hiện đại, trở thành nền tảng vững chắc, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực cho phát triển nhanh và bền vững.
Lào Cai có 34 nhóm ngành dân tộc anh em, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 57,6% dân số toàn tỉnh với kho tàng di sản văn hóa hết sức đa dạng, phong phú và đặc sắc.
Trong tiết thu dịu mát, tiếng trống khai hội vang lên giữa không gian cổ kính của Đền Minh Lương, xã Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu những ngày hội đậm sắc màu văn hóa, tín ngưỡng.
Ngày 6/9, tại phường Quy Nhơn, tỉnh Gia Lai, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm “Không gian Du lịch, Văn hóa - Hội nhập và lan tỏa”. Đây là một trong các hoạt động hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Sáng 6/9 (tức ngày 25/7 âm lịch), tại phường Phan Thiết (tỉnh Lâm Đồng), đoàn Quan Thánh Đế Quân xuất du diễn ra trong sự thích thú của đông đảo người dân địa phương và du khách. Đây là phần hội quan trọng và đặc sắc nhất của Lễ hội Trung Nguyên Kiến Tiêu Nghinh ông Quan Thánh Đế Quân xuất du lần thứ 15 - năm 2026.
Dịp nghỉ lễ Quốc khánh 2/9/2026, khách du lịch đến Sơn La ước đạt 385.000 lượt; trong đó, khách quốc tế đạt gần 3.760 lượt và khách nội địa đạt 381.240 lượt; doanh thu ước đạt hơn 304 tỷ đồng.
Nằm nép mình bên những ghềnh đá cổ ven biển Sa Huỳnh, làng Gò Cỏ (phường Sa Huỳnh, tỉnh Quảng Ngãi) đang trở thành điểm đến hấp dẫn du khách trong và ngoài nước nhờ mô hình du lịch cộng đồng gắn liền với việc bảo tồn không gian kiến trúc truyền thống và các giá trị văn hóa bản địa.
Từ ngày 31/8 - 2/9, tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Lóng Sập, xã Lóng Sập diễn ra các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch thu hút đông đảo du khách và nhân dân biên giới Việt Nam và Lào tham gia. Đây là sự kiện trong chuỗi hoạt động thuộc Tuần Văn hóa - Du lịch Mộc Châu năm 2026, do Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La tổ chức.
