Câu chuyện về duy trì sự sống cho Cây đa Tân Trào lịch sử

Câu chuyện về duy trì sự sống cho Cây đa Tân Trào lịch sử

Để hiểu rõ hơn về quá trình tìm sự sống cho Cây đa Tân Trào, chúng tôi tìm gặp ông Ngô Quốc Lập, nguyên Giám đốc Ban quản lý Khu du lịch, lịch sử, văn hóa và sinh thái Quốc gia Tân Trào – người đã trực tiếp tham gia quá trình “cứu chữa” Cây đa Tân Trào. 
 

Cây đa Tân Trào đang hồi sinh trở lại sau nhiều nỗ lực chăm sóc không mệt mỏi
Cây đa Tân Trào đang hồi sinh trở lại sau nhiều nỗ lực chăm sóc không mệt mỏi


Ông lập cho biết: Cây đa Tân Trào trước đây gồm hai cây, người dân trong vùng quen gọi là "cây đa ông" và "cây đa bà" mọc cách nhau khoảng 10m. Năm 1993, do bão nên "cây đa ông" bị đổ chỉ còn một nhánh nhỏ, còn "cây đa bà" do quy luật “sinh tử” có dấu hiệu của sự già cỗi, lá nhỏ, vàng và một số ngọn nhỏ bị chết. Đến đầu năm 2008, Cây đa Tân Trào chỉ còn duy nhất cành hướng Đông Bắc còn sống nhưng lá không tốt, các rễ chính của Cây đa gần như đã hỏng. 

Trước tình hình đó, UBND tỉnh Tuyên Quang đã tổ chức “Hội thảo khoa học phục hồi Cây đa Tân Trào” với sự tham gia của các nhà khoa học, quản lý lâm nghiệp, di sản văn hóa và sinh vật cảnh trong nước... để tìm phương án “cứu chữa”. Rất nhiều phương án được đưa ra nhưng chỉ có phương án “cứu chữa” Cây đa Tân Trào của Công ty cổ phần Thanh Hà đã được tỉnh Tuyên Quang lựa chọn, bởi tính khả thi cao. 

Theo đó, Công ty cổ phần Thanh Hà đã tiến hành phun chế phẩm sinh học lên toàn bộ thân, rễ cây và tán lá theo định kỳ để “hồi sinh” Cây đa, trước là 21 ngày/lần, sau tăng lên 7 ngày/lần. Cùng thời gian đó, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam đã chiết thành công 21 trong tổng số 26 cành để lưu giữ nguồn gen và một phần để tạo rễ ngay trên cây. 

Ông Lập cũng chia sẻ thêm: Năm đầu tiên là năm Cây đa Tân Trào cần chế độ chăm sóc đặc biệt, nên Công ty cổ phần Thanh Hà đã cử hai cán bộ ở lại Tân Trào trong vòng một năm để cùng với Ban quản lý chăm sóc, “cứu chữa” Cây đa. Có thể nói, mọi người trong đội chăm sóc Cây đa lúc ấy dường như đã cùng ăn, cùng ngủ với cây. Ngày nào cũng mọi người cũng ra Cây đa để kiểm tra, tưới nước, tính toán lượng chế phẩm phun lên cây cho phù hợp… 

Ông Hoàng Ngọc (79 tuổi)- một trong những người cao tuổi nhất ở thôn Tân Lập, xã Tân Trào bên Cây đa Tân Trào đang hồi sinh trở lại.
Ông Hoàng Ngọc (79 tuổi)- một trong những người cao tuổi nhất ở thôn Tân Lập, xã Tân Trào bên Cây đa Tân Trào đang hồi sinh trở lại.


Tham gia “cứu chữa” Cây đa Tân Trào không chỉ có người của Công ty cổ phần Thanh Hà và Ban quản lý mà còn có người dân ở thôn Tân Lập, xã Tân Trào, điển hình như ông Bế Văn Hai ở thôn Tân Lập. Do ban đầu chưa có máy bơm nước tưới cho cây nên ngày nào ông Hai cũng tình nguyện gánh nước để tưới cho Cây đa. Mọi người ai cũng quyết tâm bằng mọi giá phải cứu Cây đa Tân Trào. 

Sau nhiều năm “cứu chữa” và chăm sóc, điều kỳ diệu đã đến là Cây đa Tân Trào lịch sử đã “hồi sinh” rất nhanh. Tại vết tạo sẹo trên cành cây duy nhất còn sống của Cây đa Tân Trào giờ đã phát triển thành hai cụm rễ, với khoảng 38 rễ lớn nhỏ; tán lá rộng khoảng 60m2, cành lá sum suê. Ngoài ra, 3 cây đa con được nhân giống từ nguồn gen của Cây đa Tân Trào và trồng trực tiếp lên phần thân của cây đa mẹ, nay cũng đang phát triển tốt. Còn "cây đa ông" sau khi bị bão thổi đổ chỉ còn một nhánh nhỏ, đến nay cũng đã hồi sinh và phát triển thành cụm cây mới gồm 4 gốc xanh tốt. 

Bên cạnh đó, để bảo tồn phần gốc, thân chính Cây đa Tân Trào đã bị chết, tỉnh Tuyên Quang đã dùng composit (vật liệu tổng hợp) bọc vào thân cây, liên kết với thân cây bằng đai thép. Đồng thời sử dụng hệ thống cốt thép bằng bê tông, cột đỡ bằng thép ống D250mm (ngoài cũng bọc composit) để chống đỡ phần thân cây đang còn sống. 

Là một trong những người cao tuổi nhất ở thôn Tân Lập, xã Tân Trào, ông Hoàng Ngọc (79 tuổi) cho biết: "Khi chứng kiến Cây đa Tân Trào theo quy luật “sinh tử” già đi, sức sống yếu ớt, tôi cũng như người dân trong thôn vô cùng lo lắng. Bởi Cây đa Tân Trào trên 300 tuổi đã gắn liền với bao thế hệ người dân Tân Trào, là niềm tự hào của người dân nơi đây. Hiện nay, Cây đa Tân Trào đã hồi sinh trở lại và phát triển xanh tốt, người dân chúng tôi ai cũng vui mừng, phấn khởi và ý thức hơn trong việc bảo vệ Cây đa Tân Trào". 

Anh Viên Ngọc Tân, Phó Giám đốc Ban quản lý Khu du lịch, lịch sử, văn hóa và sinh thái Quốc gia đặc biệt Tân Trào cho biết: Cây đa Tân Trào gắn liền với những sự kiện lịch sử trọng đại của đất nước. Vì vậy những năm qua, để bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử của Cây đa Tân Trào, Ban quản lý đã tiến hành chăm sóc theo các phương pháp đã đặt ra, như phun chế phẩm sinh học định kỳ vào thứ hai hằng tuần; bón phân tổng hợp 6 tháng/lần; cử cán bộ kiểm tra, theo dõi thường xuyên để đánh giá hiện trạng, sự phát triển của cây; ghi nhật ký sự phát triển của cây đa để bảo tồn Cây đa một cách tốt nhất… 

Cây đa Tân Trào từ lâu đã “ăn sâu” vào tâm tưởng người dân Việt Nam. Cây đa Tân Trào gắn liền với những sự kiện lịch sử trọng đại của đất nước trong Cách mạng tháng 8/1945. Trải qua thời gian, cây đa Tân Trào có dấu hiệu già cỗi, tưởng chừng không thể vượt qua quy luật “sinh tử”. Tuy nhiên, với những nỗ lực chăm sóc, “cứu chữa”, điều kỳ diệu đã đến, cây đa Tân Trào lại được “hồi sinh”.
Cây đa Tân Trào từ lâu đã “ăn sâu” vào tâm tưởng người dân Việt Nam. Cây đa Tân Trào gắn liền với những sự kiện lịch sử trọng đại của đất nước trong Cách mạng tháng 8/1945. Trải qua thời gian, cây đa Tân Trào có dấu hiệu già cỗi, tưởng chừng không thể vượt qua quy luật “sinh tử”. Tuy nhiên, với những nỗ lực chăm sóc, “cứu chữa”, điều kỳ diệu đã đến, cây đa Tân Trào lại được “hồi sinh”. 


Thời gian tới, bên cạnh việc tiếp tục chăm sóc Cây đa lịch sử Tân Trào theo đúng hướng dẫn và yêu cầu kỹ thuật để đảm bảo sự sinh trưởng và phát triển của cây, Ban quản lý sẽ tiến hành đánh số từng rễ của Cây đa và số hóa trên máy tính. Từ đó, hàng tháng sẽ có thêm đánh giá, cập nhật sự sinh trưởng và phát triển của Cây đa Tân Trào bằng hình ảnh, tạo cơ sở để có chế độ chăm sóc cây một cách tốt nhất./. 

 

 

Bài và ảnh: Nguyễn Văn Tý

Có thể bạn quan tâm

Cảnh báo rủi ro đặt Tour du lịch 'chui'

Cảnh báo rủi ro đặt Tour du lịch 'chui'

Thời gian qua, du lịch Tuyên Quang ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ và nhiều chuyển biến tích cực, nổi bật với lượng khách tăng cao và các hoạt động kích cầu sôi động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm và nâng cao đời sống nhân dân.

Ẩm thực mở lối kết nối du lịch

Ẩm thực mở lối kết nối du lịch

Từ những món ăn gắn với đời sống đồng bào đến các sản vật mang dấu ấn vùng miền, Tuyên Quang đang hướng tới khai thác giá trị văn hóa ẩm thực để làm phong phú trải nghiệm và tăng sức hấp dẫn của điểm đến.

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng tại các buôn làng Tây Nguyên

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng tại các buôn làng Tây Nguyên

Phát triển du lịch cộng đồng tại các buôn làng dân tộc M’Nông ở Tây Nguyên giữ vai trò thiết yếu trong việc cải thiện sinh kế người dân và bảo tồn bản sắc văn hóa bản địa. Mặc dù đã đạt được những bước tiến tích cực ban đầu, song thực tế vẫn tồn tại nhiều khó khăn, thách thức.

Dốc Thẩm Mã nhộn nhịp mùa du lịch Cao nguyên đá

Dốc Thẩm Mã nhộn nhịp mùa du lịch Cao nguyên đá

Mùa thu cũng là thời điểm du lịch Cao nguyên đá trở nên sôi động, Dốc Thẩm Mã (Tuyên Quang) nhộn nhịp đón du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, khám phá. Không chỉ bị cuốn hút bởi cảnh sắc núi non hùng vĩ, những thảm hoa tam giác mạch thơ mộng, du khách còn hào hứng trải nghiệm các hoạt động văn hóa truyền thống, cảm nhận sức hấp dẫn riêng có của vùng đất cực Bắc Tổ quốc.

Những cung đường níu chân du khách ở Lào Cai

Những cung đường níu chân du khách ở Lào Cai

Từ những thửa ruộng bậc thang mùa vàng, những nếp nhà sàn, đồi chè Shan tuyết, cung đường di sản văn hóa ruộng bậc thang tại tỉnh Lào Cai đang được định hình và mang đến hành trình trải nghiệm nhiều sắc thái cho du khách.

Khơi nguồn lực phát triển du lịch

Khơi nguồn lực phát triển du lịch

Hội tụ di sản lịch sử cách mạng, cảnh quan núi đá, hồ sinh thái và nền văn hóa đa dạng của các dân tộc, Tuyên Quang có điều kiện hình thành những hành trình du lịch giàu trải nghiệm.

Xà Phìn - mùa vàng bên mái rêu

Xà Phìn - mùa vàng bên mái rêu

Tháng 10, Xà Phìn (Tuyên Quang) khoác lên mình sắc vàng óng của mùa lúa chín, nổi bật giữa núi rừng Tây Côn Lĩnh. Những thửa ruộng bậc thang uốn lượn bên mái nhà sàn phủ rêu xanh tạo nên bức tranh vùng cao đẹp mê hoặc và bình yên.

Thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch Tây Bắc

Thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch Tây Bắc

Sáng 16/10, tại Quảng trường Golden Field, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai tổ chức khai mạc Hội chợ Du lịch Tây Bắc năm 2026 và Không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP nhằm giới thiệu những giá trị nổi bật về du lịch, văn hóa và sản vật của Lào Cai cùng các địa phương khu vực Tây Bắc, tạo không gian giao lưu, trải nghiệm và thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch.

Sắc hoa tam giác mạch dưới chân Cột cờ Tổ quốc

Sắc hoa tam giác mạch dưới chân Cột cờ Tổ quốc

Những ngày đầu tháng 10, vùng đất dưới chân Cột cờ quốc gia Lũng Cú (tỉnh Tuyên Quang) bước vào mùa hoa đẹp nhất trong năm, thu hút du khách tìm về thưởng ngoạn cảnh sắc, khám phá văn hóa và trải nghiệm cuộc sống của đồng bào vùng cao. Với khoảng 70ha tam giác mạch cùng không gian du lịch đang tiếp tục được chỉnh trang, làm mới, Lũng Cú hứa hẹn trở thành điểm hẹn hấp dẫn trong mùa du lịch cuối năm 2026.

Thác Bản Giốc - bản hùng ca non nước Cao Bằng

Thác Bản Giốc - bản hùng ca non nước Cao Bằng

Thác Bản Giốc (xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng) được ví như “viên ngọc” trên chiếc “vương miện” du lịch Cao Bằng. Với cảnh vật nên thơ và hùng vĩ, mỗi năm Thác Bản Giốc thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách đến tham quan, để lắng nghe "hơi thở" của đá và nước, để cảm nhận vẻ đẹp bất tận của non nước vùng biên cương phía Bắc Tổ quốc.

Nơi thời gian dừng lại cùng kiến trúc Chăm cổ

Nơi thời gian dừng lại cùng kiến trúc Chăm cổ

Nổi bật trên ngọn đồi Trầu, phường Đô Vinh, tỉnh Khánh Hòa là những ngọn tháp gạch đỏ Po Klong Garai. Qua nhiều thế kỷ, quần thể kiến trúc này vẫn lưu giữ dấu ấn nghệ thuật Chăm, cũng là nơi cộng đồng người Chăm tiếp nối các nghi lễ tín ngưỡng, gìn giữ ký ức văn hóa.

Điện Biên đánh thức tiềm năng du lịch vùng biên Thanh Yên

Điện Biên đánh thức tiềm năng du lịch vùng biên Thanh Yên

Nằm ở khu vực biên giới của tỉnh Điện Biên, xã Thanh Yên sở hữu nhiều lợi thế để phát triển du lịch với cảnh quan thiên nhiên đa dạng, nguồn khoáng nóng, thác nước, sông suối cùng hệ thống di sản văn hóa phong phú của đồng bào các dân tộc.

Du lịch Lào Cai: Kỳ thú bay trên mùa vàng Khau Phạ

Du lịch Lào Cai: Kỳ thú bay trên mùa vàng Khau Phạ

Được mệnh danh là một trong "tứ đại đỉnh đèo" của Việt Nam, là “huyền thoại Cổng trời Yên Bái”, những năm gần đây, đèo Khau Phạ được biết đến nhiều hơn nhờ dịch vụ dù lượn.

Sức hút từ điểm đến Ngọc Côn mùa vàng

Sức hút từ điểm đến Ngọc Côn mùa vàng

Cứ mỗi độ tháng 9, tháng 10, thung lũng Ngọc Côn (xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng) lại khoác lên mình tấm áo vàng óng rực rỡ, bừng sáng cả một miền biên viễn. Dù chưa được đầu tư hay khai thác du lịch bài bản, vẻ đẹp hoang sơ, nguyên bản của vùng đất này đang tạo nên sức hút đặc biệt đối với du khách trong và ngoài nước.