Mỗi chiếc chiêng tre có âm sắc, giai điệu khác nhau, nhưng khi tất cả cùng ngân lên sẽ tạo thành một dàn hợp xướng có âm thanh lay động lòng người. Chiêng tre cũng có những kích cỡ, âm thanh và có hệ thống như một bộ chiêng đồng.
Lớp chiêng tre trẻ ở xã Ea Tiêu, huyện Chư Kuin (Đắk Lắk). Ảnh tư liệu
Độc đáo hơn là khi đánh, để cho âm thanh phát ra thì nghệ nhân phải kẹp ống tre vào hai đùi, thanh tre già kê trên đùi, tay cầm cái dùi bằng gỗ gõ vào thanh tre cho âm vọng xuống ống tre, tạo ra âm thanh mình muốn. Hầu hết những người đánh chiêng đồng giỏi đều biết đánh và biểu diễn thuần thục chiêng tre. Ở đây, chiêng tre như một “bệ đỡ” để nâng cao tay nghề cũng như năng lực của các nghệ nhân.
Truyền thuyết của người Ê đê kể rằng, ngày xưa, ở một buôn làng củaÊ đê trên núi rừng Tây Nguyên hùng vĩ có một chàng trai tên là Đăm San. Chàng có một sức khỏe lạ thường: Người to cao như cây Kơ Pang, mắt sáng như sao hôm, tiếng nói oang oang như tiếng cồng, mỗi bước chân từ đỉnh núi này sang đỉnh núi nọ.
Hàng ngày chàng cùng trai tráng trong buôn lên rừng săn thú, tìm hoa quả hoặc phát rẫy trồng bắp lúa. Năm ấy buôn làng của người Ê đê được mùa rẫy lớn. Lúa bắp đầy rẫy chật buôn. Già trẻ gái trai ai ai cũng vui lòng hả dạ. Họ tổ chức ăn tết to lắm. Dân làng kéo nhau đến chật nhà làng, cùng nhau ăn mừng lúa mới, nhấm rượu cần nhảy múa hát ca… suốt ba ngày đêm.
Không ngờ đến ngày cuối cùng thì đàn thú dữ trên rừng kéo về phá hoại buôn làng. Chúng đuổi theo bắt trâu, bò, heo, gà, húc đổ nhà cửa, ăn và phá nát bắp lúa. Dân làng không sao chống chọi nổi, họ phải bỏ buôn rủ nhau chạy trốn. Chỉ có một mình chàng Đăm San ở lại chiến đấu với thú rừng. Chàng nhổ những cây gỗ lớn quất vào đàn thú dữ.
Cây gãy, chàng lại bê những tảng đá ném tới tấp vào lũ chúng. Đàn thú dữ chết la liệt, số còn lại hoảng hốt bỏ chạy vào rừng. Chàng lại đuổi theo vào rừng. Chàng nhảy qua ba con suối, bảy ngọn thác, chín ngọn núi và cuối cùng bước đến một khu rừng khá rậm rạp. Ở đây thú rừng đông lắm, toàn là thú dữ. Thấy chàng bước đến thì tất cả thú dữ đều phủ phục dưới chân chàng van xin tha tội chết, chàng Đăm San không giết đàn thú mà quay trở về.
Vừa đi được ba con suối, thì chàng thấy hai con voi: một con voi mẹ, một con voi con, bị sa xuống một đầm lầy không sao lên được và đang kêu gào thảm thiết. Chàng bước lại, nhổ những cây gỗ lớn rồi thả xuống làm thành một con đường cho hai mẹ con voi bước lên. Lên khỏi đầm lầy mẹ con voi mừng lắm. Thế rồi con voi mẹ bước đến một gốc cây cổ thụ lấy ra bảy thanh đá dài màu xanh rất đẹp, đưa cho chàng Đăm San và nói:
- Đây là vật báu của chồng tôi để lại, xin dâng lên cảm tạ lòng tốt của chàng đã giúp mẹ con tôi thoát nạn. Đăm San cầm lấy và cúi đầu tạm biệt mẹ con voi, rồi lên đường trở về. Chàng đi đến mé rừng thì trời tối mịt. Nhưng kỳ lạ thay bảy thanh đá trên tay chàng sáng rực lên, soi đường cho chàng đi về. Về đến buôn làng thì chẳng có ai cả. Chàng đi đi lại lại trên sân nhà và sơ ý làm rớt một thanh đá xuống đất.
Thanh đá phát ra một âm thanh kỳ diệu làm cho chàng cảm thấy người khoan khoái và khỏe hẳn ra. Thế là chàng đặt bảy thanh đá xuống đất rồi dùng một hòn sỏi gõ lên từng thanh đá. Kỳ lạ thay, mỗi thanh đá đều phát ra những âm thanh khác nhau và hợp thành một bản nhạc du dương trầm bổng. Chàng càng gõ bao nhiêu thì những âm thanh ấy càng ngân nga vang xa bấy nhiêu. Một lúc sau dân làng kéo về rất đông, họ vây quanh chàng say sưa đứng nghe những bản nhạc tuyệt vời đó.
Tối hôm đó dân làng vây quanh chàng Đăm San nhảy múa, ca hát theo âm thanh trầm bổng của những thanh đá kỳ diệu đó. Họ vui chơi như vậy suốt bảy ngày bảy đêm. Về sau con cháu của người Ê đê lớn lên không tìm thấy những thanh đá ấy nữa. Họ bèn cắt ra 7 thanh tre dài ngắn khác nhau để đánh trong nghi lễ truyền thống của buôn làng. Họ gọi đó là čing kram (chiêng tre).
Khăn Piêu (hay Piêu), trong tiếng Thái gọi là Ba Piều (Piều), là loại khăn đội đầu truyền thống của phụ nữ dân tộc Thái ở vùng Tây Bắc Việt Nam, đặc biệt là phụ nữ nhóm Thái đen.
Gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất và tín ngưỡng của đồng bào M’Nông, Lễ cúng máng nước là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm. Nghi lễ vừa được phục dựng tại thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.
Cuối tháng 10, khi những cánh đồng lúa ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả sang màu vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar. Với bà con Bahnar nhánh Giơ Lâng là Lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với bà con Xơ Đăng là Lễ Mừng lúa mới được tổ chức với cùng mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây đã cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.
Nơi cuối nguồn Tây Nam của tổ quốc, bên dòng sông Hậu hiền hòa bao đời ôm lấy những xóm làng trù phú, có một cộng đồng hình thành từ bao đời nay, gìn giữ và bồi đắp nên một nét đẹp văn hóa đặc sắc với những dấu ấn rất riêng. Đó là đồng bào Chăm Islam An Giang.
Ngày 25/10, UBND xã Thượng Cốc, tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ hội Ruộng bậc thang Miền Đồi năm 2026. Lễ hội thu hút hàng nghìn người dân và du khách đến tham quan, trải nghiệm.
Giữa không gian núi đá trùng điệp nơi cực Bắc Tổ quốc, những thanh âm trống đồng, sắc màu trang phục truyền thống và các điệu múa dân gian của đồng bào Lô Lô đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang.
Tây Ninh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, nhiều cộng đồng sinh sống tại các xã biên giới giáp Campuchia. Tỉnh chú trọng hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, y tế, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào.
Chiều 22/10, Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao Nhà rông văn hóa tặng nhân dân thôn Giang Lố 1, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi. Công trình có tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, do Binh đoàn 20 hỗ trợ, Binh đoàn 15 làm chủ đầu tư, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 phối hợp triển khai thực hiện.
Sáng 22/10, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang trang trọng tổ chức lễ Dâng y Kathina năm 2026, với sự tham dự của chư Tôn trưởng lão Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng, sư trụ trì 66 chùa Phật giáo Nam tông Khmer cùng đông đảo đồng bào, Phật tử.
Tháng 6/2025, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Thái ở Nghệ An được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tạo thêm cơ hội bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Từ khi đàn đá Lộc Hòa được công nhận là Bảo vật quốc gia vào cuối năm 2017, nghệ thuật trình diễn đàn đá đã được đưa vào các trường học tại các xã, phường ở thành phố Đồng Nai.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, Nùng Indigo (xóm Khào, xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng) trở thành điểm đến góp phần gìn giữ và lan tỏa sắc chàm đặc trưng của người Nùng An, mang đến trải nghiệm văn hóa gần gũi cho du khách.
Với chủ đề “Sắc màu văn hóa xứ Thanh”, từ ngày 22 - 24/11, tỉnh Thanh Hóa tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Thanh Hóa năm 2026 tại Quảng trường Lam Sơn, phường Hạc Thành.
Lao Chải (tỉnh Lào Cai) là vùng đất mang đậm dấu ấn văn hóa Mông, với ruộng bậc thang, trang phục truyền thống, tiếng khèn cùng các nghề thủ công được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Ngày 19/10, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam khai mạc Không gian trưng bày thành tựu nghiên cứu khoa học với chủ đề “Phát huy nguồn lực nhân văn - Phát triển bao trùm, bền vững”.
Ngày hội Sắc màu văn hóa dân tộc Lự tỉnh Lai Châu năm 2026 diễn ra trong hai ngày 17–18/10 tại bản Thẳm, xã Khun Há, với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trải nghiệm nghề truyền thống đặc sắc.
