Chè sạch Bình Sơn và Mật ong bốn mùa hoa rừng nguyên chất, là hai sản phẩm đầu tiên của huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao. Điều đáng nói là 2 sản phẩm này được xây dựng ở Bình Sơn - xã miền núi 135 còn nhiều khó khăn. Do vậy, mỗi sản phẩm OCOP ở địa phương này là một câu chuyện về sự nỗ lực của các hộ sản xuất, của hợp tác xã và chính quyền địa pương trong quá trình xây dựng thương hiệu.
Dẫn chúng tôi đi tham quan những vạt chè xanh mướt đang đến kỳ thu hoạch, ông Lê Đình Tú, Giám đốc Hợp tác xã nông lâm nghiệp Bình Sơn trải lòng, cây chè bén rễ tại vùng đất Bình Sơn gần 30 năm, nhưng do sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, công nghệ sao chè chủ yếu thực hiện thủ công, chăm sóc và thu hái không tuân theo quy trình kỹ thuật; lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật… nên giá trị kinh tế thấp. Năm 2016, Hợp tác xã dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn thành lập, với những cách làm hay, hiệu quả đã thổi "một luông gió" mới giúp cây chè Bình Sơn như được hồi sinh, trở thành cây trồng chủ lực, giúp đồng bào dân tộc nơi đây vươn lên thoát nghèo.
Sản phẩm chè sạch Bình Sơn. Nguồn: baothanhhoa.vn
Xã Bình Sơn hiện có khoảng 500 hộ dân trồng chè, trung bình mỗi hộ có từ 0,5 đến 2ha chè, tuy nhiên, người dân chủ yếu sản xuất thủ công, quy mô nhỏ, lẻ, manh mún, do vậy để xây dựng sản phẩm đủ tiêu chuẩn để được đánh giá xếp loại OCOP 3 sao là cả một quá trình với nhiều khó khăn, thử thách. Xác định thế mạnh và những khó khăn hiện có, Hợp tác xã nông lâm nghiệp Bình Sơn đã liên kết 20 hộ trồng chè tham gia sản xuất tập trung, với tổng diện tích hơn 30 ha.
Để từng bước thay đổi tập quán sản xuất truyền thống của bà con, hợp tác xã đã tổ chức đưa người dân đi học tập kinh nghiệm, tham khảo mô hình sản xuất chè ở nhiều tỉnh, thành phố như: Thái Nguyên, Sơn La, Tuyên Quang... Phát triển mô hình “Mỗi hộ gia đình là 1 nhà máy chế biến chè”, các hộ đã mạnh dạn đầu tư máy móc hiện đại phục vụ cho công đoạn sao chè, đóng hút chân không, in lô gô, nhãn mác... tạo ra những sản phẩm chất lượng, có mẫu mã đẹp.
Để tìm đầu ra cho sản phẩm, hợp tác xã đã phối hợp với các sở, ngành từng bước đưa sản phẩm chè Bình Sơn giới thiệu tại các các điểm trưng bày sản phẩm OCOP trên toàn tỉnh; tham gia các hội chợ, triển lãm... Đây là kênh quảng bá hiệu quả để sản phẩm chè của địa phương tiến xa hơn, từng bước tìm được chỗ đứng trên thị trường. Từ khi trở thành sản phẩm OCOP chất lương 3 sao, hàng năm, hợp tác xã đưa ra thị trường khoảng 45 tấn chè khô/năm, thu lãi hơn 100 triệu đồng/năm, giúp nhiều hộ đã cải thiện đời sống, nâng cao thu nhập nhờ cây chè...
Anh Lê Văn Luân, thôn Đông Tranh, xã Bình Sơn cho biết, gia đình có truyền thống trồng và chế biến chè hơn 20 năm nay, tuy nhiên trước đây sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, hiệu quả không cao. Từ ngày tham gia Hợp tác xã dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn, gia đình được đi tham quan, học hỏi kinh nghiệm sản xuất và chế biến theo tiêu chuẩn VietGap. Mạnh dạn đầu tư máy móc hiện đại vào sản xuất, nên hiệu quả kinh tế mang lại từ trồng và chế biến chè cao hơn nhiều so với trước kia.
Cùng với chè, sản phẩm Mật ong hoa rừng nguyên chất của Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Bình Sơn cũng đã được Hội đồng đánh giá xếp hạng sản phẩm OCOP tỉnh Thanh Hóa đánh giá, xếp đạt chất lượng 3 sao.
Mật ong rừng được xếp hạng đạt chất lượng 3 sao. Nguồn: baothanhhoa.vn
Tham gia OCOP, Hợp tác xã dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn đã đứng ra liên kết được có gần 400 hộ tham gia nuôi ong. Thay vì tập quán nuôi thủ công, tự phát như trước kia, để tạo sự khác biệt về chất lượng, mật ở đây phải trên dưới 1 tháng mới được quay 1 lần để đủ thời gian lên men tự nhiên của phấn hoa, bảo đảm độ đặc và màu cánh gián. Do đặc thù của địa phương có hoa chè quanh năm nên mật ở đây có vị ngọt thanh và mùi thơm riêng. Với giá bán tại chỗ dao động từ 150.000-170.000 đồng/chai, thu nhập bình quân nghề nuôi ong mang lại cho nhiều gia đình trong xã khoảng 30 - 40 triệu đồng/năm.
Ông Hoàng Văn Giáp, Chủ tịch UBND xã Bình Sơn, huyện Triệu Sơn, Thanh Hóa cho biết, thời gian tới để nâng cao chất lượng của các sản phẩm OCOP trên địa bàn, xã tiếp tục tuyên truyền, nâng cao trách nhiệm của các hộ kinh doanh trong việc giữ thương hiệu của các nhãn hiệu đã xây dựng; nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của sản phẩm đã xây dựng nhãn hiệu.
Địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp từ cấp ủy, chính quyền địa phương, các ngành, và các tầng lớp nhân dân trong việc quảng bá, giới thiệu và đưa hàng hóa, sản phẩm, dịch vụ, thương hiệu các sản phẩm địa phương đến tay người tiêu dùng; hỗ trợ các tổ chức, cá nhân tham gia hội chợ trong và ngoài tỉnh để quảng bá sản phẩm đặc trưng của xã đến với khách hàng.
Sau khi đưa thành công 2 sản phẩm địa phương thành sản phẩm OCOP, Hợp tác xã nông lâm nghiệp Bình Sơn đã trình hồ sơ, triển khai các khâu thủ tục để được công nhận thêm 2 sản phẩm OCOP tiếp theo là trà xanh túi lọc và trà cà gai leo đồi rừng. Đây là 2 sản phẩm được Hợp tác xã sản xuất thành công từ năm 2019 theo dạng túi trà.
Khiếu Tư
