Cô gái Dao Đỏ tốt nghiệp xuất sắc, khát vọng trở về quê gieo chữ

Sinh ra trong một gia đình còn nhiều khó khăn ở xã Mỏ Vàng (Lào Cai), cô gái Dao Đỏ Đặng Thị Thương đã nỗ lực học tập, tốt nghiệp ngành Sư phạm Lịch sử với thành tích xuất sắc và ấp ủ ước trở về quê làm giáo viên, góp phần gìn giữ, phát huy văn hóa dân tộc.

Trong 4 năm học tại Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, Đặng Thị Thương đạt nhiều thành tích như Sinh viên 5 tốt cấp Trung ương năm học 2024-2025, hai năm liên tiếp là Sinh viên 5 tốt tiêu biểu cấp tỉnh, Sinh viên xuất sắc cấp Đại học và nhiều học kỳ nhận học bổng loại Xuất sắc. Bên cạnh học tập, Thương tích cực nghiên cứu khoa học, trong đó có các đề tài về lịch sử, văn hóa và văn hóa Dao Đỏ.

5tottww.jpg
Đặng Thị Thương được tuyên dương Sinh viên 5 tốt cấp Trung ương năm học 2024-2025.

Đặc biệt, khóa luận tốt nghiệp “Nghi lễ vòng đời của người Dao Đỏ ở xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai” đạt 95/100 điểm, xếp loại Xuất sắc. Sau khi tốt nghiệp, Thương tiếp tục học tập, trau dồi chuyên môn với mong muốn trở thành giáo viên và trở về quê hương.

Vượt khó học tập, tìm về văn hóa quê hương

Ngày nhận tin trúng tuyển đại học, Đặng Thị Thương vừa mừng vừa lo. Với gia đình em, việc con gái bước vào giảng đường đại học là niềm vui nhưng cũng đi kèm nhiều áp lực về kinh tế.

Để con gái có máy tính và những vật dụng cần thiết cho học tập, bố mẹ Thương phải chạy vạy vay 20 triệu đồng. Với gia đình em khi ấy, đó là khoản tiền không nhỏ đối với những người làm nông.

“Em thương bố mẹ và luôn tự nhủ phải cố gắng để không phụ sự hy sinh ấy”, Thương chia sẻ.

Bước vào Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, Thương chọn ngành Sư phạm Lịch sử vì yêu thích môn học này. Càng học, em càng nhận ra lịch sử không chỉ nằm trong sách vở mà còn hiện diện trong đời sống, phong tục và ký ức của mỗi cộng đồng.

sv5tot.jpg
gkhen.jpg
bangkhen.jpg
Bốn năm đại học Thương đạt nhiều thành tích, được nhận nhiều giấy khen, bằng khen.

Bốn năm đại học, Thương vừa duy trì thành tích học tập tốt, vừa tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, hoạt động Đoàn - Hội và tình nguyện. Em nhiều học kỳ nhận học bổng loại Xuất sắc, đạt danh hiệu Sinh viên 5 tốt cấp Trung ương năm học 2024-2025, hai năm liên tiếp là Sinh viên 5 tốt tiêu biểu cấp tỉnh và danh hiệu Sinh viên xuất sắc cấp Đại học.

Với Thương, những thành tích ấy không chỉ là sự ghi nhận cho nỗ lực cá nhân.

“Em nghĩ điều mình nhận được lớn nhất không chỉ là tấm bằng tốt nghiệp hay những danh hiệu, mà là sự trưởng thành. Khoản vay 20 triệu đồng mà bố mẹ vay cho em nhập học luôn nhắc em rằng cơ hội học tập không tự nhiên mà có. Đó là điều em cần trân trọng và tiếp tục biến thành động lực để cố gắng”, Thương nói.

Càng học Lịch sử, Thương càng nhận ra những giá trị văn hóa của mỗi cộng đồng cũng là một phần quan trọng làm nên lịch sử. Là người Dao Đỏ ở Mỏ Vàng, em nhận thấy nhiều giá trị văn hóa rất gần gũi nhưng bản thân chưa thực sự hiểu sâu. Vì thế, Thương đã chọn đề tài “Nghi lễ vòng đời của người Dao Đỏ ở xã Mỏ Vàng, tỉnh Lào Cai” làm khóa luận tốt nghiệp.

Khóa luận đạt 95/100 điểm, xếp loại Xuất sắc. Thương cũng là đồng tác giả một số bài báo khoa học, trong đó có nghiên cứu về vai trò của Thầy Tào trong nghi lễ vòng đời của người Dao Đỏ ở Mỏ Vàng.

Quá trình nghiên cứu giúp Thương nhận ra đằng sau những nghi lễ quen thuộc là những giá trị về gia đình, đạo lý, tín ngưỡng, sự gắn kết cộng đồng và ý thức về cội nguồn.

“Điều khiến em suy nghĩ nhiều là có những giá trị vốn rất quen thuộc với thế hệ ông bà, cha mẹ nhưng lại ngày càng xa với một bộ phận người trẻ. Vì vậy, với em, nghiên cứu văn hóa quê hương không chỉ bắt đầu từ tình yêu mà còn là trách nhiệm tìm hiểu, ghi chép và góp phần trao truyền những giá trị ấy”, Thương chia sẻ.

tinhnguyen.jpg
Thương tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện.

Theo Thương, muốn giữ được văn hóa trước hết người trẻ phải hiểu và thấy được ý nghĩa của những giá trị truyền thống đối với chính mình. Việc bảo tồn không thể chỉ dừng ở lời kêu gọi mà cần tạo cơ hội để người trẻ trực tiếp tiếp cận văn hóa.

Nhà trường có thể đưa những nội dung về văn hóa địa phương vào hoạt động giáo dục; cộng đồng tạo thêm không gian để người trẻ gặp gỡ nghệ nhân, Thầy Tào, người cao tuổi và trực tiếp tìm hiểu những tri thức được trao truyền qua nhiều thế hệ.

“Bảo tồn không có nghĩa là giữ nguyên mọi thứ như trong quá khứ. Cần giữ những giá trị cốt lõi nhưng đổi mới cách trao truyền”, Thương nói.

Ước mong trở về gieo chữ nơi bản làng

Suy nghĩ về việc bảo tồn văn hóa cũng khiến Thương quan tâm đến vai trò của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số. Những công nghệ mới không chỉ dành cho các lĩnh vực hiện đại mà còn có thể mở ra cách làm mới trong lưu giữ văn hóa truyền thống.

Nếu có điều kiện tiếp tục nghiên cứu, Thương muốn xây dựng một kho tư liệu số về văn hóa Dao Đỏ ở Mỏ Vàng, ghi lại những nghi lễ, làn điệu dân ca, tiếng nói, chữ viết, trang phục và tri thức của các nghệ nhân, Thầy Tào bằng hình ảnh, video và bản ghi âm.

Theo Thương, số hóa văn hóa cần đi cùng tìm hiểu, chọn lọc, kiểm chứng và hệ thống hóa. Những tri thức thuộc về cộng đồng cũng cần được tôn trọng, việc phổ biến phải có sự đồng thuận phù hợp.

Bên cạnh lưu giữ, Thương muốn đưa những tư liệu ấy đến gần hơn với người trẻ qua video, podcast, bài học trực tuyến hoặc các sản phẩm trực quan.

“Em nghĩ người trẻ dân tộc thiểu số không chỉ là người tiếp nhận công nghệ mà còn có thể chủ động sử dụng công nghệ để giải quyết những vấn đề của cộng đồng mình. Với em, đó có thể bắt đầu từ một việc rất cụ thể là dùng công nghệ để giữ lại những giá trị văn hóa có nguy cơ mai một”, Thương chia sẻ.

ttpbpl.jpg
Thương tham gia tuyên truyền phổ biến kiến thức pháp luật đến phụ nữ tại xã Mỏ Vàng (Lào Cai).

Trong hành trình học tập, Thương cũng nhận được sự hỗ trợ từ những chính sách dành cho học sinh, sinh viên dân tộc thiểu số. Với một gia đình còn khó khăn, những hỗ trợ ấy giúp giảm bớt gánh nặng kinh tế, tạo điều kiện để người học yên tâm theo đuổi mục tiêu dài hạn.

Tuy nhiên, theo Thương, học sinh vùng khó không chỉ cần hỗ trợ vật chất mà còn cần được tiếp cận thông tin về học tập, học bổng, nghề nghiệp, kỹ năng và những cơ hội phát triển bản thân.

“Em từng là một cô bé Dao Đỏ lớn lên ở Mỏ Vàng nên hiểu rằng có những bạn rất có năng lực nhưng thiếu thông tin hoặc thiếu một sự động viên đúng lúc. Đôi khi, chỉ một cơ hội cũng có thể thay đổi hướng đi của một người trẻ”, Thương nói.

Sau khi tốt nghiệp đại học, Thương tiếp tục học Văn bằng 2 Ngôn ngữ Anh và đã nộp hồ sơ học Thạc sĩ để nâng cao năng lực chuyên môn. Về lâu dài, em mong muốn trở về Mỏ Vàng, trở thành giáo viên Lịch sử.

phugiup-bm.jpg
Tranh thủ ngày nghỉ, Thương phụ giúp gia đình.

Từng là học sinh vùng cao, Thương thấu hiểu những khó khăn các em phải đối mặt, đồng thời tin rằng các em có nhiều tiềm năng nếu được khơi dậy và tạo điều kiện phát triển.

Em muốn đưa những kiến thức đã học vào bài giảng, giúp học sinh không chỉ học lịch sử trong sách mà còn biết tìm hiểu lịch sử, văn hóa ngay từ bản làng mình. Nếu có điều kiện, em muốn kết hợp việc dạy học với hoạt động tìm hiểu, ghi chép và số hóa các giá trị văn hóa địa phương để học sinh cũng trở thành những người tham gia bảo tồn văn hóa dân tộc.

“Em từng được gia đình, thầy cô và quê hương nâng đỡ để có cơ hội bước ra khỏi bản làng học tập. Vì vậy, em muốn một ngày trở về để tiếp thêm động lực cho những học sinh đang đứng trước ngưỡng cửa lựa chọn tương lai”, Thương chia sẻ.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia xác định tăng cường đầu tư, đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo, bảo đảm nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết đồng thời đặt yêu cầu phát triển văn hóa số, bảo đảm giữ gìn bản sắc dân tộc, xây dựng xã hội số an toàn, lành mạnh.

Lò Văn Bun

Có thể bạn quan tâm

Lan tỏa nét đẹp văn hóa dân tộc Thái tại Hà Nội

Lan tỏa nét đẹp văn hóa dân tộc Thái tại Hà Nội

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam và chuỗi hoạt động Ngày hội Đại đoàn kết dân tộc, chương trình “Lan tỏa Di sản Văn hóa Thái - Chào Tân sinh viên 2026” tại Hà Nội đã lan tỏa văn hóa dân tộc Thái, kết nối cộng đồng, động viên sinh viên dân tộc thiểu số nỗ lực học tập.

Người Cơ Tu giữ nghề truyền thống, làm du lịch trên quê hương

Người Cơ Tu giữ nghề truyền thống, làm du lịch trên quê hương

Không chỉ bảo tồn những nghề thủ công và phong tục truyền thống, đồng bào Cơ Tu ở Tà Lang - Giàn Bí (Đà Nẵng) còn chủ động đưa văn hóa bản địa vào phát triển du lịch cộng đồng. Từ đó, những giá trị văn hóa được tiếp nối, lan tỏa và trở thành nguồn lực tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Văn hóa Chăm Gia Lai - Bản sắc và tiềm năng

Văn hóa Chăm Gia Lai - Bản sắc và tiềm năng

Sáng 19/11, nhân kỷ niệm Ngày Di sản văn hóa Việt Nam (23/11) và hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11/2026, Bảo tàng tỉnh Gia Lai tổ chức khai mạc triển lãm chuyên đề “Văn hóa Chăm Gia Lai - Bản sắc và tiềm năng”.

Rija Praong tái hiện nét đẹp tín ngưỡng của người Chăm giữa lòng Hà Nội

Rija Praong tái hiện nét đẹp tín ngưỡng của người Chăm giữa lòng Hà Nội

Ngày 15/11, tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội), đồng bào Chăm Bà-la-môn tỉnh Khánh Hòa tái hiện Lễ hội Rija Praong với các nghi thức tín ngưỡng, tiếng trống Ginăng, kèn Saranai và những điệu múa truyền thống, góp phần lan tỏa bản sắc văn hóa Chăm đến đông đảo người xem.

Khám phá sắc màu văn hóa Cơ Tu

Khám phá sắc màu văn hóa Cơ Tu

Trong hai ngày 14 và 15/11/2026, sự kiện “Phiên chợ Cơ Tu - Hương sắc núi rừng” diễn ra tại Trung tâm Du lịch cộng đồng Tà Lang - Giàn Bí, phường Hải Vân, thành phố Đà Nẵng mang đến cho người dân và du khách những trải nghiệm văn hóa đặc sắc.

Sắc màu văn hóa Dao Thanh Y qua nghi lễ cầu an truyền thống

Sắc màu văn hóa Dao Thanh Y qua nghi lễ cầu an truyền thống

Chiều 14/11, tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội), đồng bào Dao Thanh Y đến từ Quảng Ninh tái hiện Lễ Sóng Mun - Cầu an với những nghi thức truyền thống đặc sắc, gửi gắm ước vọng bình an, hạnh phúc, góp phần bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc.

Nâng niu nếp váy, tà áo Ca Dong

Nâng niu nếp váy, tà áo Ca Dong

Trước nguy cơ mai một trang phục truyền thống, chính quyền địa phương và đồng bào Ca Dong tại Quảng Ngãi đang nỗ lực tìm giải pháp bảo tồn, phát huy những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ, để trang phục dân tộc tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng.

TP Hồ Chí Minh đưa chính sách đến gần đồng bào dân tộc thiểu số

TP Hồ Chí Minh đưa chính sách đến gần đồng bào dân tộc thiểu số

TP Hồ Chí Minh gắn chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số với hướng dẫn tiếp cận chính sách, pháp luật. Từ cơ sở, chính quyền, Mặt trận và người có uy tín cùng hỗ trợ người dân, lắng nghe kiến nghị, tạo điều kiện để đồng bào ổn định sinh kế và tham gia cộng đồng.

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Phát huy truyền thống đoàn kết, gắn bó của cộng đồng các dân tộc, xã Than Uyên (tỉnh Lai Châu) đang hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam bằng nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa.

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Trong khuôn khổ Lễ hội đua mảng và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống dân tộc xã Bắc Mê lần thứ II năm 2026, không gian văn hóa vùng cao trở nên rực rỡ với những sắc màu đặc trưng của đồng bào Tày, Mông, Dao cùng nhiều dân tộc sinh sống trên địa bàn.

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

Giải “Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước 2026” đưa người chạy qua những nương chè và lối đá La Bằng bên sườn Đông Tam Đảo. Từ cuộc đua ở La Bằng, những người yêu chạy bộ có thêm lý do trở lại vùng chè cùng bạn bè và người thân.

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Chiều 7/11, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X thông qua Hiến chương sửa đổi và nghị quyết nhiệm kỳ 2026–2031, hoàn thành chương trình làm việc tại TP Hồ Chí Minh. Giáo hội xác định sẽ tiếp tục củng cố tổ chức, tăng cường kỷ cương, đổi mới hoạt động, đồng hành cùng dân tộc.