Theo quan niệm của người Xtiêng, vạn vật đều có linh hồn, từ cây rừng, dòng suối đến đất trời, nhà cửa. Tín ngưỡng đa thần từ xa xưa đã hình thành quan niệm thờ cúng phong phú như: Cúng thần lúa, thần trời, thần đất, thần rừng… và trở thành nền tảng cho các lễ hội dân gian, trong đó tiêu biểu là lễ cầu phúc, cầu an đầu xuân.
Hằng năm, lễ hội thường được tổ chức vào khoảng tháng 2–3 dương lịch, trước hoặc ngay sau Tết Nguyên đán, do già làng cùng những người có uy tín trong sóc bàn bạc, thống nhất. Tùy điều kiện từng nơi, lễ vật được chuẩn bị chu đáo với rượu cần, đầu heo, cơm lam, thịt nướng, xôi lá, cá lóc, cùng nhiều sản vật đặc trưng. Đặc biệt, trên cây nêu, biểu tượng trung tâm của lễ hội, treo quả bầu khô, gửi gắm ước vọng về cuộc sống bình an, nhẹ nhàng cho mỗi gia đình.
Ngay từ sáng sớm ngày diễn ra lễ, các già làng tiến hành dựng cây nêu lớn giữa sân và cây nêu nhỏ đặt trong thúng lúa, mở đầu cho chuỗi nghi thức. Trước lễ chính, đồng bào thực hiện nghi thức cúng tại nhà kho lúa, cầu mong mùa màng bội thu, lúa đầy kho, đầy bồ. Các nghi thức được tổ chức tại nhiều không gian như nhà dài, nhà chòi, nhà kho lúa và sân lễ hội, đảm bảo đúng phong tục truyền thống.
Trong không khí rộn ràng của tiếng cồng chiêng, tiếng trống vang vọng núi rừng, nghi lễ chính được cử hành trang nghiêm. Chủ tế cùng các già làng thay mặt cộng đồng dâng lễ, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, con người khỏe mạnh, cuộc sống ấm no. Những lời khấn mộc mạc nhưng chứa đựng niềm tin sâu sắc vào sự che chở của thần linh.
Trước đó, người dân trong bon (buôn) đã tất bật chuẩn bị cho ngày hội. Từ già trẻ, trai gái đều khoác lên mình trang phục truyền thống, đeo trang sức bạc, cùng hội tụ về không gian lễ hội trong niềm hân hoan. Sau phần lễ trang nghiêm là phần hội sôi nổi với các trò chơi dân gian, giao lưu văn nghệ và trải nghiệm ẩm thực, thu hút đông đảo người dân và du khách.
Việc duy trì và tái hiện nghi lễ cầu phúc, cầu an không chỉ góp phần bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của đồng bào Xtiêng, mà còn mở ra cơ hội để du khách tiếp cận, khám phá đời sống tâm linh phong phú của cộng đồng. Qua đó, những giá trị truyền thống tiếp tục được lan tỏa, bồi đắp trong dòng chảy văn hóa đương đại.
