Dân tộc Mông

Dân tộc Mông
Ruộng bậc thang ở Hà Giang - một trong những nơi có đông đồng bào Mông sinh sống
Ruộng bậc thang ở Hà Giang - một trong những nơi có đông đồng bào Mông sinh sống

Cây lương thực chính của người Mông là ngô và lúa nương, lúa mạch. Đồng bào còn trồng lanh để lấy sợi dệt vải và trồng cây dược liệu.
Nguồi Mông có truyền thống chăn nuôi. Vật nuôi chính của người Mông là trâu, bò, ngựa, chó, dê, gà. Ngoài làm sức kéo, phục vụ sản xuất nông nghiệp, trâu bò còn được dùng làm vật hiến sinh trong các dịp hội hè, cúng lễ.
Người Mông có nghề truyền thống như trồng lanh, dệt vải, làm giấy, rèn đúc, nghề mộc. Tuy khá phát triển, nhưng nghê thủ công của người Mông chủ yếu chỉ đóng khung trong phạm vi gia đình, phương thức hoạt động mang tính mùa vụ.
 
Sản phẩm thổ cẩm của đồng bào Mông, Bắc Hà, Lào Cai
Sản phẩm thổ cẩm của đồng bào Mông, Bắc Hà, Lào Cai

Trang phục của người Mông chủ yếu may bằng vải lanh tự dệt. Để phân biệt trang phục giữa các nhóm người Mông, người ta thường dựa vào đặc điểm hoa văn, màu sắc trang phục của phụ nữ. Một bộ y phục cổ truyền của phụ nữ mông gồm có váy, áo xẻ ngực, tạp dề trước và sau, xà cạp quấn chân. Người Mông sử dụng nhiều đồ trang sức bằng bạc, hạt cườm.
 

Tường rào bằng đá là đặc trưng trong kiến trúc nhà ở của đồng bào Mông
Tường rào bằng đá là đặc trưng trong kiến trúc nhà ở của đồng bào Mông

Làng của người Mông được coi là điển hình cho cấu trúc cư trú của các dân tộc sống ở vùng núi cao miền Bắc nước ta. Nhìn chung, qui mô làng của người Mông ngày nay đã có thay đổi, số hộ tăng lên rất nhiều, phổ biến từ 30 đến 50 hộ mỗi làng. Đặc điểm nổi bật là, bất cứ nhóm người Mông nào, cư trú ở đâu, khuôn viên mỗi gia đình bao giờ cũng được rào bằng tường đá hoặc hàng rào tre, gỗ.

Người Mông cho rằng, những người cùng dòng họ là anh em cùng tổ tiên, có thể đẻ và chết trong nhà nhau. Mỗi dòng họ cư trú quây quần thành một cụm, có một trưởng họ đảm nhiệm công việc chung. Người Mông có tục “kéo vợ”. Vợ chồng người Mông rất ít bỏ nhau, họ sống hòa thuận, cùng lên nương, xuống chợ và đi hội hè.

Thiếu nữ Mông với Bản tin ảnh Dân tộc- Miền núi- Thông tấn xã Việt Nam
Thiếu nữ Mông với Bản tin ảnh Dân tộc- Miền núi- Thông tấn xã Việt Nam

Văn hóa của người Mông được bảo tồn, làm giàu qua nhiều thế hệ. Lễ hội Gầu Tào, Nào Sồng, các phiên chợ vùng cao... là một trong những hoạt động văn hóa đặc sắc, tiêu biểu không thể thiếu của người Mông.
Người Mông ăn Tết cổ truyền vào tháng 12 dương lịch. Mỗi bản đều có nơi để chơi tết, với các loại hình vui chơi mang đậm truyền thống văn hóa dân gian như ném còn, chọi gà, chọi bò, chọi chim, đua ngựa, múa khèn, hát giao duyên... Nhạc cụ phổ biến là khèn và đàn môi.

Hội thi múa khèn Mông ỏ Hà Giang
Hội thi múa khèn Mông ỏ Hà Giang


 

Có thể bạn quan tâm

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất và tín ngưỡng của đồng bào M’Nông, Lễ cúng máng nước là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm. Nghi lễ vừa được phục dựng tại thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Cuối tháng 10, khi những cánh đồng lúa ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả sang màu vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar. Với bà con Bahnar nhánh Giơ Lâng là Lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với bà con Xơ Đăng là Lễ Mừng lúa mới được tổ chức với cùng mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây đã cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Nơi cuối nguồn Tây Nam của tổ quốc, bên dòng sông Hậu hiền hòa bao đời ôm lấy những xóm làng trù phú, có một cộng đồng hình thành từ bao đời nay, gìn giữ và bồi đắp nên một nét đẹp văn hóa đặc sắc với những dấu ấn rất riêng. Đó là đồng bào Chăm Islam An Giang.

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Giữa không gian núi đá trùng điệp nơi cực Bắc Tổ quốc, những thanh âm trống đồng, sắc màu trang phục truyền thống và các điệu múa dân gian của đồng bào Lô Lô đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang.

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, nhiều cộng đồng sinh sống tại các xã biên giới giáp Campuchia. Tỉnh chú trọng hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, y tế, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào. 

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Chiều 22/10, Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao Nhà rông văn hóa tặng nhân dân thôn Giang Lố 1, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi. Công trình có tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, do Binh đoàn 20 hỗ trợ, Binh đoàn 15 làm chủ đầu tư, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 phối hợp triển khai thực hiện.

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Sáng 22/10, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang trang trọng tổ chức lễ Dâng y Kathina năm 2026, với sự tham dự của chư Tôn trưởng lão Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng, sư trụ trì 66 chùa Phật giáo Nam tông Khmer cùng đông đảo đồng bào, Phật tử.

Giữ hồn thổ cẩm trong nhịp sống đương đại

Giữ hồn thổ cẩm trong nhịp sống đương đại

Tháng 6/2025, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Thái ở Nghệ An được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tạo thêm cơ hội bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Gìn giữ sắc chàm của người Nùng An

Gìn giữ sắc chàm của người Nùng An

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, Nùng Indigo (xóm Khào, xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng) trở thành điểm đến góp phần gìn giữ và lan tỏa sắc chàm đặc trưng của người Nùng An, mang đến trải nghiệm văn hóa gần gũi cho du khách.

Lan tỏa sắc màu văn hóa các dân tộc xứ Thanh

Lan tỏa sắc màu văn hóa các dân tộc xứ Thanh

Với chủ đề “Sắc màu văn hóa xứ Thanh”, từ ngày 22 - 24/11, tỉnh Thanh Hóa tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Thanh Hóa năm 2026 tại Quảng trường Lam Sơn, phường Hạc Thành.