Đến thăm làng cổ của người Tày ở Na Hang

Đến thăm làng cổ của người Tày ở Na Hang
“Làng cổ” của người Tày ở thôn Đống Đa 1. Ảnh: TTXVN
“Làng cổ” của người Tày ở thôn Đống Đa 1. Ảnh: TTXVN

Vượt qua hơn 100 km đường dốc, núi và thêm gần 2 giờ đồng hồ đi thuyền trên lòng Hồ thủy điện Na Hang chúng tôi mới đến được xã Thượng Nông, nơi có ngôi làng cổ của người Tày ở Tuyên Quang. 

Ông Nguyễn Vi Lâm, Trưởng thôn Đống Đa 1, xã Thượng Nông cho biết: Điểm nổi bật nhất ở thôn Đống Đa 1 là những ngôi nhà sàn cổ với tuổi đời gần trăm năm. . Cũng như những ngôi nhà sàn của đồng bào dân tộc Tày ở Tuyên Quang, nhà sàn của người Tày thôn Đống Đa 1 được xây dựng theo kiến trúc đặc trưng là 5 gian 4 mái hoặc 3 gian 4 mái… tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của từng gia đình. Nhà được làm bằng gỗ, sàn nhà làm bằng các loại mai, vầu được đập dập, chẻ nhỏ lát theo chiều ngang nhà hoặc cũng có thể lát bằng gỗ với những gia đình có điều kiện. Tuy nhiên, thay vì lợp mái cọ như nhà sàn của người Tày ở nơi khác, nhà sàn của người Tày trong thôn lợp mái ngói, được gọi là ngói máng. Đây là loại ngói người dân trong thôn tự làm bằng đất đỏ. 

Ông Nguyễn Vi Lâm cũng cho biết thêm, thôn Đống Đa 1 có 65 hộ dân, 100% là người Tày. Ngoài những ngôi nhà sàn cổ, người dân trong thôn còn gìn giữ được những nghề truyền thống như nấu rượu ngô men lá, trồng bông, dệt vải, nhuộm sợi… Hầu hết các gia đình trong thôn đều tự nấu rượu ngô men lá để sử dụng vào dịp lễ, tết, phục vụ cho những công việc trọng đại của gia đình. Phụ nữ trong thôn đều biết dệt vải, làm cốm, làm các loại bánh truyền thống: bánh trưng, bánh giầy, bánh gai… 

Gia đình chị Nguyễn Thị Niềm là một trong những hộ còn giữ nghề dệt vải ở thôn Đống Đa 1. Vừa dệt vải chị Niềm vừa chia sẻ: Cũng như những cô gái trong thôn, 17 tuổi chị Niềm đã được mẹ dạy cách dệt vải để làm vỏ chăn, làm màn, may váy áo… Bởi theo phong tục ngày xưa trước khi về nhà chồng, các cô gái sẽ tự dệt vải, may bộ váy áo đẹp nhất để mặc trong ngày trọng đại của đời mình. Mặc dù hiện nay,  việc dệt vải không còn phổ biến như trước nhưng không muốn nghề truyền thống của dân tộc bị mai một nên chị vẫn tiếp tục trồng bông, dệt vải để giữ nghề. Ngoài ra, chị còn cùng với Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ của thôn vận động các chị em trong thôn cùng khôi phục lại nghề dệt vải. Sau những vụ mùa bận rộn, mọi người sẽ dệt vải vào những lúc rảnh rỗi để nghề dệt không bị mai một. 

Bên cạnh việc bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống, đồng bào dân tộc Tày ở Đống Đa 1 cũng hủy bỏ những hủ tục lạc hậu, tập trung vào phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, từng bước nâng cao đời sống. ông Nguyễn Vi Lâm cho biết: Nếu như trước đây, nhà nào trong thôn có người mất thì sẽ phải làm ma 3 ngày 3 đêm, phải mổ trâu, mổ bò để đãi khách, thì hiện nay, rút xuống chỉ còn 2 ngày 1 đêm là đem đi chôn cất và chỉ mổ lợn thôi, không tốn kém như xưa. Phong tục cưới hỏi cũng vậy, thay vì thách cưới 100kg thịt lợn, 100kg gạo, 100kg rượu như trước, hiện nay mỗi thứ rút xuống chỉ còn 30kg, tiết kiệm được rất nhiều chi phí cho người dân. 

Người dân thôn Đống Đa 1 chủ yếu trồng rừng, trồng chè và chăn nuôi trâu, bò. Hiện nay, nhờ có sự hỗ trợ của Nhà nước về giống cây trồng, phân bón, kỹ thuật trồng và chăm sóc cây chè shan tuyết… nên nhiều hộ đã vươn lên thoát nghèo, đời sống từng bước được nâng lên, hộ nghèo giảm còn 25 hộ. Hiện, 100% đường nội thôn đã được bê tông hóa, 500m kênh mương nội đồng được bê tông hóa. Thôn có tuyến đường điện thắp sáng đường quê nên buổi tối cả thôn đều sáng điện, đi lại của người dân rất thuận tiện… 

Ông Nguyễn Ngọc Báo, Bí thư Đảng ủy xã Thượng Nông cho biết: Xã Thượng Nông có 12 thôn, trong đó có 9 thôn có đồng bào người Tày sinh sống. Mặc dù, nhiều thôn vẫn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống của người Tày, nhưng chỉ có duy nhất thôn Đống Đa 1 là giữ được trọn vẹn những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của dân tộc Tày và được gọi là làng cổ của người Tày. Với 70% người dân trên địa bàn là người Tày, ngôi làng cổ này có giá trị văn hóa rất lớn đối với xã Thượng Nông. Thôn là nơi lưu giữ những nét văn hóa đặc sắc nhất của người Tày trước nguy cơ bị mai một. 

Trong những năm qua, bên cạnh việc tuyên truyền, vận động người dân gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc, loại bỏ những hủ tục lạc hậu, xây dựng nếp sống văn hóa, xã Thượng Nông đã thành lập Câu lạc bộ hát Then, cọi của xã để gìn giữ làn điệu then, cọi truyền thống của đồng bào dân tộc Tày. Thành viên trong Câu lạc bộ là những người biết hát Then, cọi ở các thôn trên địa bàn xã.  Xã cũng tích cực vận động người dân tập trung phát triển kinh tế, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông – lâm nghiệp, chăn nuôi để từng bước ổn định cuộc sống, thoát nghèo bền vững… 
Vũ Quang Đán 
(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Cảnh báo rủi ro đặt Tour du lịch 'chui'

Cảnh báo rủi ro đặt Tour du lịch 'chui'

Thời gian qua, du lịch Tuyên Quang ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ và nhiều chuyển biến tích cực, nổi bật với lượng khách tăng cao và các hoạt động kích cầu sôi động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm và nâng cao đời sống nhân dân.

Ẩm thực mở lối kết nối du lịch

Ẩm thực mở lối kết nối du lịch

Từ những món ăn gắn với đời sống đồng bào đến các sản vật mang dấu ấn vùng miền, Tuyên Quang đang hướng tới khai thác giá trị văn hóa ẩm thực để làm phong phú trải nghiệm và tăng sức hấp dẫn của điểm đến.

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng tại các buôn làng Tây Nguyên

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng tại các buôn làng Tây Nguyên

Phát triển du lịch cộng đồng tại các buôn làng dân tộc M’Nông ở Tây Nguyên giữ vai trò thiết yếu trong việc cải thiện sinh kế người dân và bảo tồn bản sắc văn hóa bản địa. Mặc dù đã đạt được những bước tiến tích cực ban đầu, song thực tế vẫn tồn tại nhiều khó khăn, thách thức.

Dốc Thẩm Mã nhộn nhịp mùa du lịch Cao nguyên đá

Dốc Thẩm Mã nhộn nhịp mùa du lịch Cao nguyên đá

Mùa thu cũng là thời điểm du lịch Cao nguyên đá trở nên sôi động, Dốc Thẩm Mã (Tuyên Quang) nhộn nhịp đón du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, khám phá. Không chỉ bị cuốn hút bởi cảnh sắc núi non hùng vĩ, những thảm hoa tam giác mạch thơ mộng, du khách còn hào hứng trải nghiệm các hoạt động văn hóa truyền thống, cảm nhận sức hấp dẫn riêng có của vùng đất cực Bắc Tổ quốc.

Những cung đường níu chân du khách ở Lào Cai

Những cung đường níu chân du khách ở Lào Cai

Từ những thửa ruộng bậc thang mùa vàng, những nếp nhà sàn, đồi chè Shan tuyết, cung đường di sản văn hóa ruộng bậc thang tại tỉnh Lào Cai đang được định hình và mang đến hành trình trải nghiệm nhiều sắc thái cho du khách.

Khơi nguồn lực phát triển du lịch

Khơi nguồn lực phát triển du lịch

Hội tụ di sản lịch sử cách mạng, cảnh quan núi đá, hồ sinh thái và nền văn hóa đa dạng của các dân tộc, Tuyên Quang có điều kiện hình thành những hành trình du lịch giàu trải nghiệm.

Xà Phìn - mùa vàng bên mái rêu

Xà Phìn - mùa vàng bên mái rêu

Tháng 10, Xà Phìn (Tuyên Quang) khoác lên mình sắc vàng óng của mùa lúa chín, nổi bật giữa núi rừng Tây Côn Lĩnh. Những thửa ruộng bậc thang uốn lượn bên mái nhà sàn phủ rêu xanh tạo nên bức tranh vùng cao đẹp mê hoặc và bình yên.

Thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch Tây Bắc

Thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch Tây Bắc

Sáng 16/10, tại Quảng trường Golden Field, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai tổ chức khai mạc Hội chợ Du lịch Tây Bắc năm 2026 và Không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP nhằm giới thiệu những giá trị nổi bật về du lịch, văn hóa và sản vật của Lào Cai cùng các địa phương khu vực Tây Bắc, tạo không gian giao lưu, trải nghiệm và thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch.

Sắc hoa tam giác mạch dưới chân Cột cờ Tổ quốc

Sắc hoa tam giác mạch dưới chân Cột cờ Tổ quốc

Những ngày đầu tháng 10, vùng đất dưới chân Cột cờ quốc gia Lũng Cú (tỉnh Tuyên Quang) bước vào mùa hoa đẹp nhất trong năm, thu hút du khách tìm về thưởng ngoạn cảnh sắc, khám phá văn hóa và trải nghiệm cuộc sống của đồng bào vùng cao. Với khoảng 70ha tam giác mạch cùng không gian du lịch đang tiếp tục được chỉnh trang, làm mới, Lũng Cú hứa hẹn trở thành điểm hẹn hấp dẫn trong mùa du lịch cuối năm 2026.

Thác Bản Giốc - bản hùng ca non nước Cao Bằng

Thác Bản Giốc - bản hùng ca non nước Cao Bằng

Thác Bản Giốc (xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng) được ví như “viên ngọc” trên chiếc “vương miện” du lịch Cao Bằng. Với cảnh vật nên thơ và hùng vĩ, mỗi năm Thác Bản Giốc thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách đến tham quan, để lắng nghe "hơi thở" của đá và nước, để cảm nhận vẻ đẹp bất tận của non nước vùng biên cương phía Bắc Tổ quốc.

Nơi thời gian dừng lại cùng kiến trúc Chăm cổ

Nơi thời gian dừng lại cùng kiến trúc Chăm cổ

Nổi bật trên ngọn đồi Trầu, phường Đô Vinh, tỉnh Khánh Hòa là những ngọn tháp gạch đỏ Po Klong Garai. Qua nhiều thế kỷ, quần thể kiến trúc này vẫn lưu giữ dấu ấn nghệ thuật Chăm, cũng là nơi cộng đồng người Chăm tiếp nối các nghi lễ tín ngưỡng, gìn giữ ký ức văn hóa.

Điện Biên đánh thức tiềm năng du lịch vùng biên Thanh Yên

Điện Biên đánh thức tiềm năng du lịch vùng biên Thanh Yên

Nằm ở khu vực biên giới của tỉnh Điện Biên, xã Thanh Yên sở hữu nhiều lợi thế để phát triển du lịch với cảnh quan thiên nhiên đa dạng, nguồn khoáng nóng, thác nước, sông suối cùng hệ thống di sản văn hóa phong phú của đồng bào các dân tộc.

Du lịch Lào Cai: Kỳ thú bay trên mùa vàng Khau Phạ

Du lịch Lào Cai: Kỳ thú bay trên mùa vàng Khau Phạ

Được mệnh danh là một trong "tứ đại đỉnh đèo" của Việt Nam, là “huyền thoại Cổng trời Yên Bái”, những năm gần đây, đèo Khau Phạ được biết đến nhiều hơn nhờ dịch vụ dù lượn.

Sức hút từ điểm đến Ngọc Côn mùa vàng

Sức hút từ điểm đến Ngọc Côn mùa vàng

Cứ mỗi độ tháng 9, tháng 10, thung lũng Ngọc Côn (xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng) lại khoác lên mình tấm áo vàng óng rực rỡ, bừng sáng cả một miền biên viễn. Dù chưa được đầu tư hay khai thác du lịch bài bản, vẻ đẹp hoang sơ, nguyên bản của vùng đất này đang tạo nên sức hút đặc biệt đối với du khách trong và ngoài nước.