Với phương châm “gần dân, sát dân”, dòng vốn tín dụng chính sách tại thành phố Cần Thơ không chỉ là nguồn lực tài chính đơn thuần mà đã trở thành “vốn mồi” quan trọng. Nguồn vốn này đang làm thay đổi căn bản tư duy sản xuất, xóa bỏ tâm lý ỷ lại và tạo động lực tự thân để đồng bào dân tộc thiểu số vươn lên làm giàu bền vững trên chính mảnh đất quê hương.
Từ tâm lý “chờ hỗ trợ” đến chủ động làm giàu
Thành phố Cần Thơ hiện có 38 xã, phường vùng đồng bào dân tộc thiểu số; trong đó, đồng bào Khmer chiếm tỷ trọng đáng kể với gần 15%. Trước đây, một bộ phận không nhỏ bà con vẫn giữ tâm lý trông chờ vào sự hỗ trợ của nhà nước, sản xuất theo lối tự cung tự cấp, khiến cái nghèo đeo bám qua nhiều thế hệ.
Ông Lâm Hoàng Mẫu, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Cần Thơ, nhớ lại, từ những năm 2003, do chưa hiểu rõ chính sách, bà con dân tộc thiểu số còn tâm lý ỷ lại. Tuy nhiên, sau hơn 20 năm hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội, nguồn vốn tín dụng đã góp phần thay đổi hoàn toàn cục diện này. Bà con hiểu rằng đây là vốn vay để làm ăn và có trách nhiệm hoàn trả để xoay vòng cho người khác.
Minh chứng rõ nét nhất là câu chuyện của gia đình bà Danh Thị Sương (ấp Thới Xuân, xã Cờ Đỏ). Từng là hộ nghèo từ những năm 2000, sau khi được hỗ trợ xây nhà và tiếp cận vốn vay, gia đình bà Sương đã nỗ lực thoát nghèo vào năm 2021. Năm 2022, bà mạnh dạn vay tiếp 50 triệu đồng diện hộ thoát nghèo để đầu tư sản xuất như nuôi lợn, trồng lúa, rau màu,… Tuy nhiên, việc làm ăn, phát triển kinh tế không hiệu quả.
Thay vì chăn nuôi nhỏ lẻ, khoảng 2 năm nay, bà Sương vay thêm vốn tín dụng chính sách để chuyển sang mô hình nuôi ếch thương phẩm trong vèo (bể bạt) với diện tích gần 100m2. Nuôi ếch có đâu ra khá thuận lợi, thương lái sẽ đến tận nơi để thu mua khi ếch đạt kích cỡ và được giá (khoảng 3 tháng nuôi).
Theo tính toán của vợ chồng bà Sương, giá ếch bán ra thị trường khoảng 35.000 đồng/kg là người nuôi có lãi. Giá bán hiện tại là 41.000 đồng/kg, trừ chi phí, mỗi ký ếch bà Sương lãi được khoảng 20.000 đồng.
Điểm đáng chú ý ở người phụ nữ Khmer này là tư duy làm kinh tế sắc bén. Thay vì phải đi mua con giống với chi phí cao, giữa năm 2025, bà Sương tự học kỹ thuật ương ếch giống thành công. Với 5kg trứng giống (chi phí khoảng 1 triệu đồng), nếu thuận lợi, gia đình bà Sương có thể thu hoạch hơn 2 tấn ếch thịt. Sau khi trừ chi phí, mỗi lứa ếch mang về lợi nhuận khoảng 40 triệu đồng.
Bà Sương bộc bạch: “Dù việc chăn nuôi có những rủi ro, nhưng tôi rất phấn khởi vì tự mình có thể gầy dựng và quản lý được mô hình kinh tế này, không còn phụ thuộc vào hỗ trợ của nhà nước”. Sắp tới, bà còn dự định đào ao nuôi cá trê và cá rô bên dưới vèo ếch để tận dụng thức ăn dư thừa, tối ưu hóa thu nhập trên cùng một diện tích đất.
Cái hay của tín dụng chính sách là đã hình thành nên thói quen quản lý tài chính khoa học cho bà con. Ông Danh Sọc (xã Xà Phiên) là một ví dụ điển hình về chiến lược “lấy ngắn nuôi dài”. Với gần 100 triệu đồng dư nợ, ông không đầu tư dàn trải mà phân bổ hợp lý: canh tác gần 10 công (10.000m2) lúa, trồng đa dạng hoa màu, cây ăn quả và nuôi gà trong mảnh vườn khoảng 5.000m2.
Tận dụng lợi thế Đường tỉnh 930B ngang nhà, vợ chồng ông bày bán nông sản trực tiếp cho khách vãng lai. Ông Sọc chia sẻ bí quyết: “Tôi trồng mỗi thứ một ít để bán gối đầu hàng ngày, đảm bảo ngày nào cũng có thu nhập từ 100.000 - 200.000 đồng. Hằng tháng, tôi đóng lãi khoảng 300.000 đồng và gửi tiết kiệm từ 50.000 - 100.000 đồng tại điểm giao dịch xã”. Dự kiến, chỉ sau 3 - 4 năm, ông sẽ hoàn trả hết nợ ngân hàng.
Ông Đỗ Minh Đức, Giám đốc Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Cờ Đỏ, đánh giá sự thay đổi rõ rệt trong vài năm gần đây là bà con đã mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật, máy móc vào sản xuất. Bên cạnh các mô hình truyền thống như nuôi bò, nuôi heo, nhiều mô hình mới như nuôi lươn, nuôi ếch, trồng cây ăn trái đã xuất hiện và mang lại hiệu quả vượt trội.
Khơi thông "huyết mạch" kinh tế vùng đồng bào dân tộc
Tính đến đầu năm 2026, tổng dư nợ cho vay đối với đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn thành phố Cần Thơ đạt 2.196 tỷ đồng, với gần 71.000 hộ vay. Đáng chú ý, nhu cầu của bà con đang chuyển dịch rõ rệt từ “xóa đói giảm nghèo” thuần túy sang đầu tư sinh kế bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tỷ lệ nợ quá hạn tại một số địa bàn trọng điểm chỉ khoảng 0,17%, phản ánh ý thức trách nhiệm và hiệu quả sử dụng vốn rất cao của người dân.
Ông Huỳnh Quốc Việt, Giám đốc Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Long Mỹ nhận định, nguồn vốn ưu đãi đã giúp bà con chuyển từ sản xuất thụ động sang chủ động, từ sản xuất nhỏ lẻ sang định hướng hàng hóa, biết tính toán chi phí và liên kết tiêu thụ sản phẩm thay vì làm theo thói quen.
Để dòng vốn thực sự phát huy vai trò “huyết mạch”, Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố Cần Thơ đã triển khai 263 điểm giao dịch trực tiếp tại xã, giúp bà con tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại. Đồng thời, ngân hàng phối hợp chặt chẽ với các tổ chức chính trị - xã hội để tạo quy trình hỗ trợ khép kín từ cho vay đến tập huấn kỹ thuật và kết nối thị trường.
Các Phòng giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội thường xuyên tham mưu cho chính quyền địa phương chỉ đạo việc tuyên truyền, hướng dẫn bà con cách sử dụng vốn hiệu quả, tránh tình trạng "có tiền mà không biết nuôi con gì, trồng cây gì". Việc phổ biến, nhân rộng các mô hình làm ăn hiệu quả cũng được chú trọng thực hiện.
Theo ông Lăng Chánh Huệ Thảo, Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố Cần Thơ, định hướng trong thời gian tới là tập trung vốn vào các khu vực “lõi nghèo”, ưu tiên các chương trình giải quyết việc làm và sản xuất kinh doanh tại vùng khó khăn. Tín dụng chính sách sẽ được thiết kế thành chuỗi sản phẩm phù hợp với từng giai đoạn phát triển của hộ vay, từ hộ nghèo đến hộ mới thoát nghèo, nhằm đảm bảo mục tiêu cuối cùng là thoát nghèo bền vững và làm giàu chính đáng.
Dòng vốn tín dụng chính sách tại Cần Thơ đang thực hiện tốt vai trò là “dòng vốn nhân văn”. Không chỉ giải quyết cái đói, cái nghèo trước mắt, nguồn vốn này còn đang bồi đắp tư duy kinh tế mới, giúp đồng bào dân tộc thiểu số tự tin làm chủ cuộc sống và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của miền Tây./.
