Đưa hương chè Shan Tuyết bay xa

Đưa hương chè Shan Tuyết bay xa

Dưới chân dãy Tây Côn Lĩnh, thôn Xà Phìn (xã biên giới Thanh Thủy, Tuyên Quang) có hơn 100 ha chè Shan Tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi, được đồng bào Dao gìn giữ như báu vật. Phát huy sản vật quý cùng quy trình chế biến truyền thống, Hợp tác xã Trà Pèng đã mở ra hành trình gìn giữ, phát huy giá trị di sản thiên nhiên - văn hóa, đưa hương chè Shan Tuyết bay xa khỏi vùng biên cương.

che1-1709.jpg
Người dân thôn Xà Phìn, xã biên giới Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang, đóng gói sản phẩm Trà Pèng.

Từ trung tâm xã biên giới Thanh Thủy, con đường vào Xà Phìn dài gần 20 km quanh co, một bên là núi đá, một bên là vực sâu. Xa xa là cánh đồng ruộng bậc thang vàng óng đang vào vụ. Đến lưng chừng dãy Tây Côn Lĩnh, ông Đặng Văn Háu, Giám đốc hợp tác xã Trà Pèng với dáng người rắn rỏi, nước da rám nắng đã chờ sẵn để đưa chúng tôi thăm quan rừng chè Shan Tuyết.

Vừa men theo lối mòn ông Háu vừa kể: Những cây chè này có từ thời cha ông chúng tôi. Hàng trăm năm trước, bà con đã biết hái búp, sao chè trên bếp củi. Đời nối đời, cây chè Shan Tuyết gắn bó với người Dao Xà Phìn như máu thịt.Thôn Xà Phìn có 54 hộ, với 270 nhân khẩu đều là người Dao. Cây chè Shan Tuyết vừa là nguồn thu nhập chính, vừa là biểu tượng văn hóa ở nơi đây. Từ lúc tinh mơ, khi sương còn ướt đẫm, những bàn tay đã thoăn thoắt nhưng nhẹ nhàng chọn búp non “một lá một tôm”.

che2-1709.jpg
Những người phụ nữ dân tộc Dao (thôn Xà Phìn, xã biên giới Thanh Thủy, Tuyên Quang) vò chè thủ công bằng tay.

Tiếng gùi tre lạo xạo, tiếng nói cười vang vọng giữa núi rừng, tạo nên bức tranh lao động nhộn nhịp.Khi nắng lên, chè tươi được đưa về bản, chế biến theo phương thức truyền thống. Đàn ông nhóm bếp, phụ nữ chuẩn bị chảo gang. Công đoạn làm héo bằng than củi hoặc gió tự nhiên giúp giảm hơi nước, giữ hương vị.

“Quan trọng nhất là sao chè, khâu này đòi hỏi đôi tay khéo léo, kinh nghiệm và sự tinh tế. Người thợ phải canh đúng lửa, vừa nghe tiếng “xèo xèo” vừa ngửi hương thơm dậy lên mới biết mẻ chè đã tới độ. Sau đó, chè được vò, sấy, đóng gói trong túi hút chân không. Mỗi công đoạn đều gửi gắm tình yêu, sự kiên nhẫn và cả bí quyết gia truyền của người Dao”, ông Háu chia sẻ.

che6-1709.jpg
Ông Đặng Văn Háu, dân tộc Dao (thôn Xà Phìn, xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang) giới thiệu về sản phẩm của hợp tác xã Trà Pèng.

Trước kia, chè Shan Tuyết Xà Phìn chủ yếu bán thô, mẫu mã đơn giản, giá còn rẻ so với giá trị thật. Bước ngoặt đến vào năm 2023, khi cấp ủy, chính quyền xã Phương Tiến cũ (nay là xã Thanh Thủy) hỗ trợ thành lập Hợp tác xã Trà Pèng với 7 thành viên; kết nối với Công ty Trách nhiệm hữu hạn Phong cách Cổ điển (Hà Nội) để đầu tư hơn 3,5 tỷ đồng cho vùng chè.

Hợp tác xã hiện sản xuất 3 dòng trà chính: Lục trà, Hồng trà và Bạch trà. Trung bình mỗi năm, hợp tác xã cung ứng ra thị trường hơn 1 tấn chè khô thành phẩm, giá bán từ 1,2 - 2,5 triệu đồng/kg. Dù giá cao so với mặt bằng chung nhưng sản phẩm vẫn được ưa chuộng vì được tạo nên từ những lá chè của cây chè cổ thụ hàng trăm năm tuổi, hấp thụ tinh hoa đất trời. Hiện, Trà Pèng đã có bao bì, kiểm nghiệm chất lượng, đạt chứng nhận OCOP 3 sao cấp tỉnh. Đây là niềm tự hào của người Dao Xà Phìn.

che4-1709.jpg
Ông Đặng Văn Háu, dân tộc Dao, Giám đốc hợp tác xã Trà Pèng, hái chè cùng người dân.

Ông Hoàng Văn Luận, chuyên gia trà của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Phong cách Cổ điển nhận định: “Chè Shan tuyết Xà Phìn có hương vị đặc trưng, hiếm nơi nào sánh được. Đặc biệt, vùng chè hoàn toàn hữu cơ, không sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Đây là lợi thế lớn để xây dựng thương hiệu trà sạch, bền vững. Công ty cam kết bao tiêu 100% sản phẩm của hợp tác xã, hỗ trợ đưa thương hiệu Trà Pèng ra thị trường trong nước và quốc tế”.

Không chỉ nâng tầm giá trị, hợp tác xã còn giúp bà con yên tâm gắn bó với nghề. Chị Cháng Thị Thấy, thôn Xà Phìn chia sẻ: “Gia đình tôi bao đời nay gắn bó với cây chè. Trước kia chè bán không được giá, cuộc sống khó khăn. Nay tham gia hợp tác xã, chè có đầu ra ổn định, thu nhập tăng, bà con vui lắm. Chúng tôi sẽ giữ cây chè Shan Tuyết cho con cháu mai sau”.

che5-1709.jpg
Thưởng chè mới sao là một nét văn hóa của người dân tộc Dao (thôn Xà Phìn, xã biên giới Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang).

Từ khi hợp tác xã đi vào hoạt động, nhiều hộ dân đã có điều kiện sửa sang nhà cửa, con cái được học hành. Nghề truyền thống không chỉ được giữ gìn mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế bền vững.

Đánh giá về hiệu quả, ông Lê Mạnh Dũng, Chủ tịch UBND xã Thanh Thủy (Tuyên Quang) khẳng định: Hợp tác xã Trà Pèng đã phát huy tốt tiềm năng cây chè Shan Tuyết, vừa tạo việc làm, tăng thu nhập cho xã viên, vừa góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa của đồng bào Dao. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục hỗ trợ hợp tác xã về cơ chế, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường thông qua hoạt động triển lãm, quảng bá, giới thiệu và gắn với phát triển du lịch cộng đồng, hướng tới nâng sản phẩm đạt OCOP cấp cao hơn và tiến tới xuất khẩu.

che7-1709.jpg
Ông Đặng Văn Háu, dân tộc Dao (thôn Xà Phìn, xã biên giới Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang) sao chè thủ công.

Trên hành trình trở về, nhìn những vạt chè Shan Tuyết trăm năm tuổi phủ trong sương mây, chúng tôi càng cảm nhận rõ giá trị của di sản thiên nhiên - văn hóa mà người Dao Xà Phìn đang gìn giữ. Mỗi búp chè không chỉ là hàng hóa mà còn là kết tinh của núi rừng, sức lao động bền bỉ và khát vọng vươn lên của người dân. Từ bàn tay khéo léo của người Dao, những búp chè non trở thành gói trà mang hương vị núi rừng, đến với những thị trường xa hơn. Câu chuyện giữ hồn chè Shan Tuyết cũng chính là câu chuyện về sự gắn bó với cội nguồn, với văn hóa, cùng khát vọng phát triển bền vững nơi biên giới Thanh Thủy hôm nay…/.

Có thể bạn quan tâm

Mang Tết Trung thu ấm áp đến trẻ em vùng biên Na Ngoi

Mang Tết Trung thu ấm áp đến trẻ em vùng biên Na Ngoi

Tối 12/9 tại Trường Liên cấp Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, chương trình “Trăng thu biên cương” được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực, mang đến không khí Trung thu vui tươi, ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn biên giới.

Bộ đội Biên phòng chủ động ứng phó mưa lớn, bảo đảm an toàn khu vực biên giới

Bộ đội Biên phòng chủ động ứng phó mưa lớn, bảo đảm an toàn khu vực biên giới

Từ tối 11 đến chiều 12/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã xảy ra mưa vừa đến mưa to và có nơi có dông. Đặc biệt, ở khu vực biên giới của tỉnh, mưa lớn kéo dài nhiều giờ khiến mực nước trên các sông, suối dâng cao, một số tuyến đường bị ngập, gây ách tắc và chia cắt tạm thời một số nơi.

Dịp Lễ hội Nguyên Tiêu hàng năm, bà con người Hoa thường tổ chức nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc tại các hội quán ở khu vực Chợ Lớn.

Thầy giáo Trần Thích - cầu nối tin cậy của bà con người Hoa Chợ Lớn

Am hiểu tiếng nói, phong tục và đời sống của bà con, thầy giáo Trần Thích, nguyên Hiệu trưởng Trường Tiểu học Châu Văn Liêm, nhiều năm trực tiếp tuyên truyền chính sách, tham gia hòa giải, vận động nguồn lực chăm lo an sinh và khuyến học. Với ông, muốn người dân đồng thuận, trước hết phải gần gũi, lắng nghe và tạo dựng niềm tin.

Chiến sĩ Biên phòng làm truyền thông số nơi biên giới

Chiến sĩ Biên phòng làm truyền thông số nơi biên giới

Ở vùng biên giới Nà Hỳ, tỉnh Điện Biên, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ của người dân còn hạn chế, những người lính Đồn Biên phòng Nậm Nhừ đang tìm cách đưa thông tin chính thống và kỹ năng số đến gần hơn với từng bản làng. Từ những chiếc điện thoại, mã QR đến loa truyền thanh di động, họ đang trở thành những “người lính truyền thông số”, giúp bà con chủ động hơn trong tiếp cận thông tin và bảo vệ mình trên không gian mạng.

Đối thoại, tháo gỡ điểm nghẽn thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển

Đối thoại, tháo gỡ điểm nghẽn thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển

Chiều 11/9, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam phối hợp với Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Tuyên Quang tổ chức Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026 - Vòng đối thoại địa phương tỉnh Tuyên Quang, với sự tham dự của lãnh đạo tỉnh, chuyên gia kinh tế cùng đông đảo doanh nhân, doanh nghiệp trên địa bàn.

Lâm Đồng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả mưa lũ

Lâm Đồng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả mưa lũ

Sau nhiều ngày mưa lớn gây ngập lụt, sạt lở tại nhiều khu vực, ngày 11/9, khi nước tại một số nơi bắt đầu rút, chính quyền các địa phương tỉnh Lâm Đồng khẩn trương huy động lực lượng hỗ trợ người dân dọn dẹp nhà cửa, đường sá, khắc phục hậu quả; đồng thời rà soát, đánh giá thiệt hại và chủ động phương án ứng phó trước nguy cơ mưa lớn tiếp diễn.

Gieo mùa hoa, hẹn mùa hội trên Cao nguyên đá Đồng Văn

Gieo mùa hoa, hẹn mùa hội trên Cao nguyên đá Đồng Văn

Trên những triền núi vừa đi qua mùa ngô, người dân các xã vùng cao tỉnh Tuyên Quang lại bắt đầu làm đất, lên luống, gieo xuống những hạt tam giác mạch nhỏ bé, chuẩn bị cho Lễ hội Hoa tam giác mạch lần thứ XII với chủ đề “Âm vang miền đá”.

Đổi mới quản trị để phù hợp với mô hình trường học mới

Đổi mới quản trị để phù hợp với mô hình trường học mới

Thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, năm học 2026-2027, hệ thống trường học trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk bước vào giai đoạn vận hành theo mô hình mới. Toàn tỉnh giảm 642/1.267 cơ sở giáo dục, tương đương 50,7%. Quy mô mạng lưới thay đổi kéo theo những thay đổi lớn về tổ chức, đội ngũ và phương thức quản lý. Những ngày đầu vận hành cho thấy, các trường cơ bản bảo đảm việc dạy và học; đồng thời bắt đầu nhận diện những thuận lợi, khó khăn và từng bước điều chỉnh cách quản trị để phù hợp với mô hình mới.

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Độc đáo nghề làm mão, mặt nạ của đồng bào Khmer

Đó là chủ đề trưng bày chuyên đề do Bảo tàng tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Bảo tàng tỉnh Vĩnh Long tổ chức, ngày 11/9. Trưng bày giới thiệu đến công chúng những giá trị đặc sắc của nghề làm mão, mặt nạ truyền thống - di sản văn hóa gắn với đời sống tín ngưỡng và các loại hình nghệ thuật biểu diễn dân gian của đồng bào Khmer.

Đắk Lắk yêu cầu làm rõ trách nhiệm việc chậm giải quyết hồ sơ đất đai

Đắk Lắk yêu cầu làm rõ trách nhiệm việc chậm giải quyết hồ sơ đất đai

Liên quan đến vấn đề tồn đọng hồ sơ đất đai tại Đắk Lắk mà phóng viên TTXVN đã phản ánh, UBND tỉnh Đắk Lắk ban hành văn bản số 14151/UBND-PVHCC, ngày 10/9 về việc tăng cường phối hợp giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai, hạn chế phát sinh hồ sơ quá hạn. Trong đó, yêu cầu các địa phương kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm đối với những chậm trễ trước đó.

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Nhịp cầu nối đôi bờ biên giới với những câu chuyện phối hợp và sẻ chia

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên trong buổi giao lưu tại phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang, mở đầu cho những câu chuyện giữa cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Phía sau những tiết mục văn nghệ, trận bóng bàn và hành trình tìm hiểu các điểm đến của địa phương là một mối quan hệ được bồi đắp bằng nhiều năm phối hợp, chia sẻ và đồng hành.