Ruộng bậc thang Miền Đồi (xã Thượng Cốc, tỉnh Phú Thọ) nhiều năm qua được chính quyền địa phương tổ chức xây dựng các chương trình, đề án, đẩy mạnh công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch, quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng du lịch.
Đồng thời, xã phát triển du lịch cộng đồng gắn với các hoạt động trải nghiệm, quảng bá sản vật địa phương; bảo tồn ruộng bậc thang, giữ gìn cảnh quan thiên nhiên sẵn có nhằm tạo bước đột phá trong việc phát triển kinh tế du lịch.
Tiềm năng lợi thế
Ruộng bậc thang Miền Đồi được biết đến là một trong những địa danh có cảnh quan đẹp nhất của tỉnh Phú Thọ nói riêng và các tỉnh Tây Bắc nói chung. Trải dài trên các triền đồi thoai thoải, ruộng bậc thang Miền Đồi không chỉ là minh chứng cho sự sáng tạo trong lao động canh tác của đồng bào Mường mà còn là tài nguyên cảnh quan quý giá, mang đậm dấu ấn văn hóa bản địa. Đây là yếu tố quan trọng để hình thành loại hình du lịch trải nghiệm nông nghiệp - sinh thái, giúp du khách tham gia cùng người dân cấy, gặt, xay thóc, giã gạo hay thưởng thức ẩm thực đồng quê.
Ngày 25/10, UBND xã Thượng Cốc sẽ tổ chức Lễ hội ruộng bậc thang Miền Đồi năm 2025, với nhiều hoạt động đặc sắc, hứa hẹn thu hút được hàng nghìn người dân và du khách đến tham quan, chiêm ngưỡng vẻ đẹp lúa chín, tầng tầng, lớp lớp, bạt ngàn của núi rừng. Đây là sự kiện văn hóa - du lịch quan trọng nhằm bảo tồn và phát huy giá trị danh thắng ruộng bậc thang, tôn vinh nghệ thuật trình diễn chiêng Mường, hát dân ca thường rang, nghi lễ “Mừng cơm mới” cùng các món ăn, sản vật đặc trưng của đồng bào Mường. Lễ hội còn là dịp quảng bá hình ảnh địa phương; góp phần thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng, hướng tới mục tiêu xây dựng Thượng Cốc trở thành điểm đến “Bản sắc - an toàn - thân thiện”.
Lễ hội ruộng bậc thang Miền Đồi năm 2025 với nhiều hoạt động đặc sắc như: Nghi thức Lễ mừng cơm mới (rước vía lúa) với sự tham gia của khoảng 200 đại biểu, nghệ nhân và người dân. Đồng thời, các chương trình nghệ thuật thực cảnh tái hiện cuộc sống lao động, canh tác ruộng bậc thang và văn hóa nông nghiệp của người Mường; trình diễn chiêng Mường với 200 nghệ nhân là hội viên phụ nữ các xóm, thể hiện không gian âm thanh đặc trưng của văn hóa Mường giữa khung cảnh ruộng bậc thang. Ngoài ra còn có các trò chơi dân gian (như: đánh mảng, bóng chuyền nam); chương trình giao lưu văn nghệ với các tiết mục hát, múa ca ngợi quê hương, Bác Hồ, cùng các làn điệu dân ca Mường; trưng bày gian hàng OCOP và sản phẩm nông sản tiêu biểu, khu ẩm thực và chợ quê thu hút sự tham gia của nhiều xã trong vùng cùng các hợp tác xã, doanh nghiệp địa phương.
Tạo bước đột phá phát triển
Tại Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Thượng Cốc nhiệm kỳ 2025 - 2030, chính quyền địa phương xác định tập trung nguồn lực tạo bước đột phá, nâng cao thu nhập kinh tế, chất lượng cuộc sống cho người dân. Địa phương phát huy lợi thế đất đai, rừng và khí hậu để phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp theo hướng hàng hóa, ứng dụng khoa học kỹ thuật, hình thành các vùng sản xuất chuyên canh và mô hình kinh tế tập thể. Xã tập trung huy động các nguồn lực để đầu tư xây dựng hạ tầng thiết yếu như: đường giao thông nông thôn, kênh mương thủy lợi, hệ thống điện, nước sinh hoạt, trường học, trạm y tế. Địa phương thực hiện hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, phấn đấu đạt chuẩn xã nông thôn mới vào cuối nhiệm kỳ. Thượng Cốc quan tâm phát triển văn hóa - xã hội, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Mường; nâng cao chất lượng giáo dục, chăm sóc sức khỏe nhân dân, làm tốt công tác giảm nghèo bền vững, tạo sinh kế cho người dân.
Theo ông Bùi Văn Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Cốc, việc tổ chức Lễ hội ruộng bậc thang Miền Đồi (xã Thượng Cốc) năm 2025 không chỉ là dịp để tôn vinh giá trị văn hóa - lịch sử của người Mường, mà còn khẳng định hướng đi đúng trong phát triển du lịch gắn với bảo tồn bản sắc, gìn giữ không gian sinh thái nông nghiệp Miền Đồi; góp phần tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Anh Trần Văn Liêm (du khách tỉnh Ninh Bình) cho biết, cảnh quan ruộng bậc thang Miền Đồi rất khác biệt so với những dải lụa lúa vùng Tam Cốc, Bích Động. Đến đây, du khách được trải nghiệm những thửa ruộng vàng óng trên lưng chừng núi, tạo ra những làn sóng tầng tầng, lớp lớp. Đặc biệt, nơi đây còn lưu giữ nét văn hóa đặc sắc của dân tộc Mường với những điệu hát, tiếng cồng chiêng mỗi dịp lễ hội. Ngoài ra, du khách còn được thưởng thức những món ăn truyền thống, mang đậm bản sắc địa phương như: măng rừng, lợn bản, cá suối, gạo nếp Trứng Khe (một loại gạo đặc sản thơm ngon của người dân bản địa).
Chị Hoàng Thu Nga (du khách đến từ thành phố Hà Nội) chia sẻ, để địa điểm ruộng bậc thang Miền Đồi trở thành điểm đến hấp dẫn, tham quan dài ngày, chính quyền địa phương cần xây dựng quy hoạch, định hướng bài bản, khoa học, mang tính bền vững. Cụ thể như: xã tập trung khai thác giá trị cảnh quan và bản sắc văn hóa Mường gắn với phát triển du lịch cộng đồng; quy hoạch không gian ruộng bậc thang thành điểm du lịch trải nghiệm nông nghiệp - sinh thái, kết hợp tổ chức lễ hội mùa lúa, tour tham quan, chụp ảnh, trải nghiệm cấy, gặt cùng người dân. Song song đó, địa phương đầu tư hạ tầng giao thông, homestay, đào tạo kỹ năng du lịch cho cộng đồng, xây dựng thương hiệu "ruộng bậc thang Miền Đồi". Như vậy sẽ thu hút được nhiều du khách, vừa góp phần bảo tồn văn hóa vừa tạo sinh kế bền vững cho người dân vùng Mường.
Ruộng bậc thang Miền Đồi là tài sản vô giá của đời sống văn hóa dân tộc, phản ánh trí tuệ và bản sắc của người Mường. Đây là tài nguyên quý để phát triển du lịch sinh thái và cộng đồng. Do đó, địa phương cần quy hoạch khai thác cảnh quan ruộng bậc thang thành điểm du lịch trải nghiệm, gắn với hoạt động nông nghiệp mùa vụ, lễ hội và ẩm thực bản địa. Cùng với đó, chính quyền địa phương tập trung nguồn lực, đầu tư hạ tầng, xây dựng; từ đó tạo bước đột phá trong việc phát triển kinh tế địa phương, tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho người dân; đưa ruộng bậc thang Miền Đồi trở thành điểm đến đặc sắc, hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt Nam trong thời gian tới./.
