Ngày 28/6, tại Hà Nội, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam phối hợp với Viện Nghiên cứu Gia đình và Giới (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia "Đưa Nghị quyết Đại hội XIII vào cuộc sống: Vun đắp giá trị gia đình Việt Nam - Nhận diện và giải pháp".
Giây phút hạnh phúc của những "Mặt trời bé con". Ảnh: Thanh Tùng - TTXVN
Hội thảo được tổ chức theo hình thức trực tiếp và trực tuyến với sự tham gia của gần 300 đại biểu, bao gồm đại diện các bộ, ban, ngành, các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ, các cơ quan nghiên cứu, chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực gia đình và giới; Hội Liên hiệp Phụ nữ 63 tỉnh, thành phố.
Hội thảo nhằm trao đổi, thảo luận kết quả nghiên cứu khoa học và kinh nghiệm thực tiễn về các giá trị gia đình Việt Nam; nghiên cứu, chỉ ra những giá trị gia đình cốt lõi, phù hợp với mong muốn, nguyện vọng của phụ nữ, cũng như phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; đồng thời đề xuất, gợi ý các phong trào, cuộc vận động về gia đình với những tiêu chí cụ thể, phù hợp để triển khai thời gian tới.
Phát biểu khai mạc, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam Hà Thị Nga khẳng định, qua các thời kỳ phát triển, mặc dù có những thay đổi về cấu trúc, nhưng gia đình vẫn luôn là nhân tố đặc biệt quan trọng, không thể thiếu trong sự trường tồn của dân tộc và phát triển đất nước. Xây dựng một hệ giá trị gia đình Việt Nam gồm tổng hòa giá trị kinh tế, văn hóa, xã hội kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trở thành nguồn lực mạnh mẽ thực hiện mục tiêu phát triển con người, phát triển đất nước đang là yêu cầu đặt ra khi thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII.
"Văn hóa gia đình Việt Nam được hình thành, vun đắp qua nhiều thế hệ, đề cao giá trị đạo đức, nền nếp, kỷ cương, nuôi dưỡng tâm hồn, rèn giũa phẩm chất, hình thành nhân cách con người. Gia đình tốt, sẽ sinh ra những con người tốt, đảm bảo cho một xã hội tiến bộ, văn minh, đất nước phát triển bền vững. Ở thời đại nào, văn hóa gia đình cũng là nền tảng cho văn hóa xã hội. Chính vì vậy, làm sao để các giá trị ấy tiếp tục thấm sâu, thực sự là mạch nguồn cho gia đình phát triển trong bối cảnh mới là điều rất quan trọng", Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam nhấn mạnh.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sỹ Bùi Nhật Quang – Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam, Hội thảo thể hiện đầy đủ tinh thần chỉ đạo của Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII về gia đình, đồng thời cụ thể hóa được những nhiệm vụ, hoạt động mà các nhà nghiên cứu, quản lý, và hoạt động thực tiễn cần tiếp tục triển khai để vun đắp giá trị gia đình Việt Nam.
Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam khuyến nghị, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cần xem xét, xây dựng phong trào thi đua vun đắp giá trị gia đình Việt Nam, lấy phụ nữ làm hạt nhân nhằm bảo vệ các giá trị truyền thống tốt đẹp của gia đình Việt Nam, để gia đình thực sự là nơi an toàn cho mỗi cá nhân tìm về, vợ chồng bình đẳng, cùng nhau xây dựng gia đình thịnh vượng, bền vững và văn hóa, góp phần phát triển xã hội bền vững, hạnh phúc.
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Thị Minh Thi, Viện trưởng Viện Nghiên cứu về Gia đình và Giới cho rằng, việc bùng nổ các thiết bị thông minh hiện nay khiến cá nhân dễ dàng đắm chìm trong thế giới ảo vô tận và giảm sút các giao tiếp trực tiếp trong gia đình, trong xã hội. Khả năng kết nối thực và ảo, tạo nên một thế giới phẳng khiến lối sống, cảm xúc, ứng xử, hệ giá trị của con người và đặc biệt là sự duy trì các quan hệ xã hội thực sự bị đảo lộn.
Bên cạnh đó, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa một mặt mang lại tiềm năng lớn giải phóng sức lao động của con người, nhưng mặt khác, đang tạo nên một thế giới tình yêu, hôn nhân ảo, hẹn hò trực tuyến... có nguy cơ tạo nên một thế hệ trẻ không cần tình yêu, không cần gia đình, con cái, đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại và bền vững của các quan hệ gia đình trong thế giới thực.
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Thị Minh Thi cho rằng, những giá trị gia đình được định hình thông suốt và thống nhất đã được thể hiện trong các văn kiện Đại hội Đảng là "ấm no", "tiến bộ", "hạnh phúc", "văn minh", "bình đẳng". Bà Trần Thị Minh Thi khuyến nghị 4 giá trị gia đình quan trọng cần quan tâm trong giai đoạn tới bao gồm: An toàn, thịnh vượng, trách nhiệm và bình đẳng giới.
Để vun đắp giá trị gia đình Việt Nam, theo Viện trưởng Viện Nghiên cứu về Gia đình và Giới, gia đình trước hết và quan trọng nhất là môi trường sống lành mạnh, yêu thương, không có bạo lực, xâm hại, xao lãng, nơi cá nhân tìm về khi gặp khó khăn, giúp cá nhân không xa lánh xã hội và rơi vào các thách thức khó khăn kế tiếp, cân bằng tâm lý, tình cảm cho cá nhân trước áp lực cuộc sống. Gia đình đồng thời phải có khả năng phòng vệ, chống chịu trước những thách thức và rủi ro như thiên tai, dịch bệnh, cũng như các tình huống bất ngờ.
Các chuyên gia đã nêu rõ các biểu hiện của giá trị gia đình truyền thống và giá trị gia đình hiện đại, sự bền vững của văn hóa trong hiện đại hóa, sự chuyển đổi từ giá trị hiện đại sang hậu hiện đại, khác biệt giới và sự ảnh hưởng của quá trình thể chế hóa hệ thống luật pháp, chính sách đến việc hình thành các giá trị và quan niệm mới của gia đình. Bối cảnh mới hiện nay đặt ra yêu cầu cần có cách nhìn mới về mối quan hệ của thiết chế gia đình với các thiết chế xã hội khác như kinh tế, văn hóa, chính trị...
Nhiều ý kiến khẳng định, gia đình Việt Nam đang có sự biến đổi sâu sắc về cấu trúc và quy mô, chức năng, thang giá trị gia đình, mối quan hệ giữa gia đình với cộng đồng và các thiết chế xã hội khác. Điều này đặt ra những yêu cầu đối với việc nghiên cứu, xác định và triển khai gắn với giữ gìn, phát triển giá trị gia đình Việt Nam trong thời kỳ mới, như định hướng của Đảng tại văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XIII...
Đỗ Bình
