Hồi sinh làng nghề truyền thống: Bảo tồn văn hóa, phát triển kinh tế bền vững

Không chỉ nổi tiếng với Mũi Né - “thủ đô resort” cùng những bãi biển trong xanh, đầy nắng, vùng ven biển tỉnh Lâm Đồng còn gây ấn tượng bởi bề dầy văn hóa, đặc biệt là các làng nghề thủ công truyền thống. Những sản phẩm đặc trưng như gốm Chăm mộc mạc, nước mắm Phan Thiết đậm đà, bánh tráng dẻo thơm hay thổ cẩm rực rỡ sắc màu… đều mang đậm dấu ấn lịch sử và bản sắc dân tộc.

Các làng nghề này đang từng bước hồi sinh và phát triển mạnh mẽ. Không chỉ tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, các làng nghề còn trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, góp phần quảng bá văn hóa bản địa và thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững.

Nơi lưu giữ hương vị bánh tráng truyền thống

phu-long-230825.jpg
Sản xuất bánh tráng tại Làng nghề bánh tráng Phú Long, phường Hàm Thắng (Lâm Đồng).

Phú Long là một trong những cái nôi nổi tiếng của nghề làm bánh tráng ở Lâm Đồng. Những người lớn tuổi ở đây không ai nhớ chính xác nghề này có từ bao giờ, chỉ biết rằng nó đã được lưu giữ và tồn tại hàng trăm năm, nức tiếng gần xa. Đến Phú Long, không khó để bắt gặp những hàng dài vỉ bánh tráng được phơi khắp sân nhà, tường rào, trên nóc nhà và các lối đi. Dù cũng được làm từ bột gạo như bánh tráng ở nhiều vùng khác, bánh tráng Phú Long vẫn có hương vị đặc biệt, chứa đựng cả sự chịu thương, chịu khó của những người phụ nữ tảo tần sớm hôm.

Sinh ra trong gia đình có truyền thống làm nghề bánh tráng, bà Nguyễn Thị Tùng, khu phố Phú Thành, phường Hàm Thắng được mẹ truyền nghề từ năm 19 tuổi. Đến nay, bà đã đứng bếp được hơn 30 năm. Cứ đều đặn mỗi ngày từ 3 giờ sáng đến 15 giờ chiều, bà Tùng cùng ba nhân công khác tất bật với các công đoạn như xay bột, quạt lửa, tráng bánh, phơi bánh. Vất vả là thế nhưng nghề đã giúp gia đình bà có cuộc sống ổn định.

“Công việc cực lắm, ngày nào cũng dính bột, khói than, rồi phơi nắng, canh mưa... Nhưng lạ lắm, mỗi lần nhìn thấy bánh chín giòn, được khách hàng khen ngon, tôi lại thấy vui trong lòng. Làm nghề này cực, nhưng đó cũng là cái nghề nuôi sống cả gia đình, gắn bó bao đời. Vậy nên, dù sớm khuya vất vả, tôi vẫn yêu nghề và tự hào vì giữ được hương vị truyền thống của quê mình”, bà Tùng chia sẻ.

Theo bà Tùng, để có được chiếc bánh đạt chất lượng, pha bột là khâu quan trọng nhất và từng gia đình sẽ có những bí quyết riêng. Tuy nhiên, khâu trải bánh, phơi bánh, trở bánh đều quan trọng. Bánh tráng Phú Long được biết đến với nhiều loại như bánh tráng dày để nướng phồng, bánh tráng cuốn chả chiên… nhưng loại được ưa chuộng nhất vẫn là bánh mỏng dẻo. Đây là món ăn không thể thiếu của người dân địa phương trong những ngày lễ, Tết cũng như trong bữa cơm hằng ngày. Những năm gần đây, nhờ cải thiện về mẫu mã, đa dạng chủng loại, bánh tráng Phú Long được thị trường các tỉnh lân cận ưa chuộng, sức tiêu thụ cũng mạnh hơn.

phu-long2-230825.jpg
Du khách tham quan Làng nghề bánh tráng Phú Long (Lâm Đồng).

Bà Nguyễn Thị Thắm, Khu phố Phú Thành, phường Hàm Thắng cho biết: Vào ngày bình thường, mỗi ngày gia đình tráng 700 bánh nhưng vào ngày Tết số lượng có thể tăng từ 1.000 đến 1.500 bánh để đáp ứng các đơn đặt hàng. Bánh tráng chủ yếu được tiêu thụ ở trong tỉnh và các tỉnh lân cận như: Thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh miền Đông và miền Trung…

“Nguyên vật liệu tăng cao, dù không làm giàu nhưng nghề bánh tráng cũng có thu nhập, trang trải phần nào trong cuộc sống”, chị Thắm chia sẻ.

phu-long3-230825.jpg
Đóng gói bánh tráng tại một cơ sở đóng gói tại Làng bánh tráng Phú Long.

Ông Đỗ Thanh Hùng, Chủ tịch Hội Nông dân phường Hàm Thắng cho biết: Làng bánh tráng Phú Long còn khoảng 40 lò bánh tráng truyền thống. Địa phương đang phối hợp với ngành chức năng gắn kết làng nghề với phát triển các tour, tuyến du lịch để quảng bá sản phẩm truyền thống đến du khách tham quan, trải nghiệm, giúp các hộ gia đình có thêm thu nhập, bảo tồn nghề bánh tráng thủ công và thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.

Nghệ thuật thủ công giữa đời sống hiện đại

gom-230825.jpg
Những nghệ nhân trình diễn kỹ thuật làm gốm tại Nhà trưng bày văn hóa của người Chăm tại thôn Bình Đức, xã Bắc Bình.

Nằm yên bình giữa vùng đất Bắc Bình, làng gốm Chăm Bình Đức là nơi lưu giữ trọn vẹn tinh hoa của một nghề thủ công truyền thống đã tồn tại hàng trăm năm. Hơn thế, nơi đây đã và đang trở thành điểm đến không thể bỏ lỡ cho những ai yêu văn hóa, đam mê trải nghiệm. Đến đây, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng những sản phẩm gốm mộc mạc, độc đáo mang đậm dấu ấn văn hóa Chăm, mà còn có cơ hội trải nghiệm quy trình làm gốm hoàn toàn thủ công từ nắn đất, tạo hình đến nung gốm bằng củi. Giao lưu với nghệ nhân, lắng nghe câu chuyện làng nghề, cảm nhận nhịp sống bình dị… tất cả tạo nên một hành trình sâu sắc, đưa du khách chạm tay vào hồn cốt của một di sản văn hóa sống động giữa đời thường.

Anh Lê Quý, du khách đến từ TP Hồ Chí Minh cho biết: Khi đặt chân đến làng gốm Chăm Bình Đức, anh không khỏi ngạc nhiên và thích thú trước một không gian mộc mạc, bình yên; ấn tượng trước cách làm gốm mỹ nghệ hoàn toàn bằng tay, bằng cảm giác và kinh nghiệm nhưng sản phẩm rất có hồn.

Gốm Chăm mang nét đặc trưng hiếm có với kỹ thuật làm gốm hoàn toàn thủ công: không dùng bàn xoay, các nghệ nhân nắn bằng tay, tạo hình dựa trên cảm nhận và sự khéo léo. Gốm được nung bằng củi trên lửa trần, tạo nên màu sắc tự nhiên, mộc mạc, đậm dấu ấn văn hóa Chăm. Hoa văn trang trí trên từng sản phẩm phản ánh đời sống, tín ngưỡng và tâm hồn của người Chăm, khiến mỗi món gốm không chỉ là vật dụng mà còn là tác phẩm nghệ thuật dân gian độc đáo, giàu giá trị văn hóa và lịch sử.

gom2-230825.jpg
Tạo hình là kỹ thuật độc đáo của nghề làm gốm Chăm.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Mai, thôn Bình Đức, xã Bắc Bình cho biết: Từ khi Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, làng gốm như có sức sống mới. Mọi người biết đến gốm Chăm nhiều hơn, du khách tìm về nhiều hơn, nhờ đó việc tiêu thụ sản phẩm cũng tăng mạnh. Có thu nhập ổn định, người dân có động lực bám nghề.

Làng gốm Bình Đức hiện có 43 hộ với hơn 60 người còn duy trì nghề làm gốm Chăm thường xuyên; khoảng 60 hộ làm theo thời vụ, những lúc cao điểm lễ hội, Tết.

Thời gian qua, tỉnh Lâm Đồng đã chú trọng bảo tồn và phát triển làng nghề, nhất là gắn với du lịch nhằm quảng bá sản phẩm và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Một số làng nghề như: Làng nghề bánh tráng Phú Long (phường Hàm Thắng), làng nghề bánh tráng Chợ Lầu và làng gốm Gọ - Bình Đức (xã Bắc Bình)… đang hoạt động hiệu quả, góp phần ổn định đời sống người dân và giữ gìn bản sắc văn hóa. Tuy nhiên, một số làng nghề vẫn đối mặt với khó khăn như sản phẩm thiếu sức cạnh tranh, thiết bị lạc hậu, nguy cơ mai một do người dân không còn mặn mà với nghề… Để giải quyết khó khăn cho các làng nghề, tỉnh Lâm Đồng tiếp tục rà soát, quy hoạch lại các làng nghề, đồng thời hỗ trợ hạ tầng, ứng dụng công nghệ, số hóa công tác quản lý và kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Các biện pháp này nhằm phát triển làng nghề một cách bền vững, gắn với xây dựng nông thôn mới và thích ứng với biến đổi khí hậu./.

Có thể bạn quan tâm

Tuần tra song phương trên biên giới Việt - Lào

Tuần tra song phương trên biên giới Việt - Lào

Ngày 25/6, Đồn Biên phòng Hướng Phùng (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị) phối hợp với Đại đội Biên phòng 320 và Đại đội Biên phòng 321 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Savannakhet (Lào) tổ chức tuần tra song phương trên đoạn biên giới từ mốc quốc giới 593 đến mốc 594; từ mốc 597 đến mốc 598.

Bồi dưỡng cán bộ dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu tình hình mới

Bồi dưỡng cán bộ dân tộc thiểu số đáp ứng yêu cầu tình hình mới

Là địa phương có trên 60% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, Lào Cai xác định đội ngũ cán bộ người dân tộc thiểu số giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong nâng cao hiệu quả công tác quản lý, vận động nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Tạo sức bật cho thương hiệu chè Tủa Chùa, Điện Biên

Tạo sức bật cho thương hiệu chè Tủa Chùa, Điện Biên

Gắn bó với đời sống của đồng bào dân tộc từ nhiều thế hệ, chè Tủa Chùa (Điện Biên) không chỉ là sản phẩm mang đậm bản sắc văn hóa vùng cao; giờ đây còn là cây trồng chủ lực, tạo nguồn thu nhập ổn định và góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Đắk Lắk khởi công loạt nhà máy sản xuất công nghiệp giá trị gia tăng cao

Đắk Lắk khởi công loạt nhà máy sản xuất công nghiệp giá trị gia tăng cao

Sáng 25/6, tại Khu công nghiệp Hòa Hiệp 1 (phường Hòa Hiệp, tỉnh Đắk Lắk), Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Yên tổ chức Lễ khởi công 3 dự án sản xuất công nghiệp mới gồm: Nhà máy sản xuất phân bón Agrilong - Green World, Nhà máy chế biến thực phẩm đóng hộp Bá Hải, Nhà máy sản xuất sơ mi rơ-moóc và phụ tùng Kotinochi Phú Yên... Đây là các dự án đã được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư của đơn vị: Công ty CP Hoàng Long Vina, Công ty CP Bá Hải và Công ty CP Kotinochi.

Chuyển đổi số tạo động lực nâng tầm sản phẩm OCOP

Chuyển đổi số tạo động lực nâng tầm sản phẩm OCOP

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang trở thành động lực quan trọng để các xã Lạc Lương và Yên Trị, tỉnh Phú Thọ (trước đây là vùng Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình cũ) mở ra cơ hội phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế nâng cao giá trị sản phẩm đặc trưng và sức cạnh tranh trong chuyển đổi số và hội nhập kinh tế.

Hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ người hoạt động kháng chiến trước 20/7

Hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ người hoạt động kháng chiến trước 20/7

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Quảng Ngãi đang tập trung toàn lực, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cấp xã nhằm đẩy nhanh tiến độ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.

Cao Bằng cấp phát hơn 1.560 tấn gạo hỗ trợ người dân

Cao Bằng cấp phát hơn 1.560 tấn gạo hỗ trợ người dân

Từ ngày 17-30/6, các xã, phường trên địa bàn tỉnh Cao Bằng triển khai cấp phát 1.568 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia để hỗ trợ người dân trong thời kỳ giáp hạt năm 2026. Đối tượng thụ hưởng là các hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, với mức hỗ trợ 15 kg gạo/người.

Phát triển kinh tế tầm thấp: Mở đường cho một lĩnh vực mới

Phát triển kinh tế tầm thấp: Mở đường cho một lĩnh vực mới

Với địa hình chia cắt, nhiều khu vực cách xa trung tâm hàng chục km, Điện Biên từ lâu đối mặt với bài toán chi phí vận chuyển cao và khả năng tiếp cận dịch vụ còn hạn chế ở vùng sâu, vùng xa. Đây cũng là lý do tỉnh được lựa chọn để triển khai một mô hình thử nghiệm mới: Phát triển kinh tế tầm thấp bằng phương tiện bay không người lái (UAV).

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Từ chủ trương mang tính chiến lược của Đảng, Nhà nước, các cụm, điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới trên địa bàn Tây Ninh đang phát huy hiệu quả rõ nét.

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Ngày 23/6, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Chương trình “Điểm tựa của bản làng” năm 2026 nhằm tôn vinh và tri ân trưởng bản, người có uy tín tiêu biểu khu vực biên giới của tỉnh. Hoạt động thể hiện sự ghi nhận đối với những cá nhân đã và đang đóng góp quan trọng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Tối 22/6, tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Tây Ninh (phường Tân Ninh), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh phối hợp Cục Thể dục Thể thao Việt Nam tổ chức Lễ khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc năm 2026. 

Đưa công nghệ số về thôn, bản biên giới

Đưa công nghệ số về thôn, bản biên giới

Từ cửa khẩu quốc tế hiện đại đến các thôn bản vùng sâu, vùng xa nơi biên cương xứ Lạng, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất và đời sống của người dân.

Người dân thuận lòng sắp xếp thôn, tổ dân phố

Người dân thuận lòng sắp xếp thôn, tổ dân phố

Các địa phương ở tỉnh Lào Cai đang tập trung triển khai việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố. Việc sắp xếp nhận được sự quan tâm, đồng thuận của nhân dân trên cơ sở các yếu tố về dân số, diện tích, đặc điểm kinh tế - xã hội, văn hóa và lịch sử của từng địa phương.

Nguồn vốn ưu đãi tiếp sức nông dân phát triển mô hình hiệu quả

Nguồn vốn ưu đãi tiếp sức nông dân phát triển mô hình hiệu quả

Nhờ nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội, nhiều nông dân ở tỉnh Vĩnh Long mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển các mô hình sản xuất hiệu quả, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Không chỉ tạo sinh kế cho từng hộ gia đình, nguồn vốn ưu đãi còn góp phần hình thành các mô hình kinh tế tập thể, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và giảm nghèo bền vững.

Xây dựng thế trận biên phòng vững chắc từ hoạt động an sinh

Xây dựng thế trận biên phòng vững chắc từ hoạt động an sinh

Ngày 21/6, các đơn vị thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các nhà hảo tâm và tổ chức đoàn thể triển khai nhiều hoạt động an sinh xã hội thiết thực, hướng về người nghèo, gia đình chính sách và học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn khu vực biên giới biển.

Rộn ràng Ngày hội hái Lê vùng cao Lai Châu

Rộn ràng Ngày hội hái Lê vùng cao Lai Châu

Sáng 20/6, UBND phường Tân Phong (Lai Châu) tổ chức Ngày hội hái lê trong không khí rộn ràng của mùa quả chín. Đây là sự kiện ý nghĩa, không chỉ mở ra không gian văn hóa, du lịch trải nghiệm sinh động mà còn là "cầu nối" đưa thương hiệu quả lê của địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Cán bộ cơ sở - chìa khóa vận hành bộ máy mới

Cán bộ cơ sở - chìa khóa vận hành bộ máy mới

Sau khi hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính và đưa mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, yêu cầu đặt ra không chỉ là tổ chức lại bộ máy mà còn phải xây dựng đội ngũ đủ năng lực để bộ máy mới vận hành hiệu quả.