Hồi sinh làng nghề truyền thống: Bảo tồn văn hóa, phát triển kinh tế bền vững

Không chỉ nổi tiếng với Mũi Né - “thủ đô resort” cùng những bãi biển trong xanh, đầy nắng, vùng ven biển tỉnh Lâm Đồng còn gây ấn tượng bởi bề dầy văn hóa, đặc biệt là các làng nghề thủ công truyền thống. Những sản phẩm đặc trưng như gốm Chăm mộc mạc, nước mắm Phan Thiết đậm đà, bánh tráng dẻo thơm hay thổ cẩm rực rỡ sắc màu… đều mang đậm dấu ấn lịch sử và bản sắc dân tộc.

Các làng nghề này đang từng bước hồi sinh và phát triển mạnh mẽ. Không chỉ tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân, các làng nghề còn trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, góp phần quảng bá văn hóa bản địa và thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững.

Nơi lưu giữ hương vị bánh tráng truyền thống

phu-long-230825.jpg
Sản xuất bánh tráng tại Làng nghề bánh tráng Phú Long, phường Hàm Thắng (Lâm Đồng).

Phú Long là một trong những cái nôi nổi tiếng của nghề làm bánh tráng ở Lâm Đồng. Những người lớn tuổi ở đây không ai nhớ chính xác nghề này có từ bao giờ, chỉ biết rằng nó đã được lưu giữ và tồn tại hàng trăm năm, nức tiếng gần xa. Đến Phú Long, không khó để bắt gặp những hàng dài vỉ bánh tráng được phơi khắp sân nhà, tường rào, trên nóc nhà và các lối đi. Dù cũng được làm từ bột gạo như bánh tráng ở nhiều vùng khác, bánh tráng Phú Long vẫn có hương vị đặc biệt, chứa đựng cả sự chịu thương, chịu khó của những người phụ nữ tảo tần sớm hôm.

Sinh ra trong gia đình có truyền thống làm nghề bánh tráng, bà Nguyễn Thị Tùng, khu phố Phú Thành, phường Hàm Thắng được mẹ truyền nghề từ năm 19 tuổi. Đến nay, bà đã đứng bếp được hơn 30 năm. Cứ đều đặn mỗi ngày từ 3 giờ sáng đến 15 giờ chiều, bà Tùng cùng ba nhân công khác tất bật với các công đoạn như xay bột, quạt lửa, tráng bánh, phơi bánh. Vất vả là thế nhưng nghề đã giúp gia đình bà có cuộc sống ổn định.

“Công việc cực lắm, ngày nào cũng dính bột, khói than, rồi phơi nắng, canh mưa... Nhưng lạ lắm, mỗi lần nhìn thấy bánh chín giòn, được khách hàng khen ngon, tôi lại thấy vui trong lòng. Làm nghề này cực, nhưng đó cũng là cái nghề nuôi sống cả gia đình, gắn bó bao đời. Vậy nên, dù sớm khuya vất vả, tôi vẫn yêu nghề và tự hào vì giữ được hương vị truyền thống của quê mình”, bà Tùng chia sẻ.

Theo bà Tùng, để có được chiếc bánh đạt chất lượng, pha bột là khâu quan trọng nhất và từng gia đình sẽ có những bí quyết riêng. Tuy nhiên, khâu trải bánh, phơi bánh, trở bánh đều quan trọng. Bánh tráng Phú Long được biết đến với nhiều loại như bánh tráng dày để nướng phồng, bánh tráng cuốn chả chiên… nhưng loại được ưa chuộng nhất vẫn là bánh mỏng dẻo. Đây là món ăn không thể thiếu của người dân địa phương trong những ngày lễ, Tết cũng như trong bữa cơm hằng ngày. Những năm gần đây, nhờ cải thiện về mẫu mã, đa dạng chủng loại, bánh tráng Phú Long được thị trường các tỉnh lân cận ưa chuộng, sức tiêu thụ cũng mạnh hơn.

phu-long2-230825.jpg
Du khách tham quan Làng nghề bánh tráng Phú Long (Lâm Đồng).

Bà Nguyễn Thị Thắm, Khu phố Phú Thành, phường Hàm Thắng cho biết: Vào ngày bình thường, mỗi ngày gia đình tráng 700 bánh nhưng vào ngày Tết số lượng có thể tăng từ 1.000 đến 1.500 bánh để đáp ứng các đơn đặt hàng. Bánh tráng chủ yếu được tiêu thụ ở trong tỉnh và các tỉnh lân cận như: Thành phố Hồ Chí Minh, các tỉnh miền Đông và miền Trung…

“Nguyên vật liệu tăng cao, dù không làm giàu nhưng nghề bánh tráng cũng có thu nhập, trang trải phần nào trong cuộc sống”, chị Thắm chia sẻ.

phu-long3-230825.jpg
Đóng gói bánh tráng tại một cơ sở đóng gói tại Làng bánh tráng Phú Long.

Ông Đỗ Thanh Hùng, Chủ tịch Hội Nông dân phường Hàm Thắng cho biết: Làng bánh tráng Phú Long còn khoảng 40 lò bánh tráng truyền thống. Địa phương đang phối hợp với ngành chức năng gắn kết làng nghề với phát triển các tour, tuyến du lịch để quảng bá sản phẩm truyền thống đến du khách tham quan, trải nghiệm, giúp các hộ gia đình có thêm thu nhập, bảo tồn nghề bánh tráng thủ công và thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển.

Nghệ thuật thủ công giữa đời sống hiện đại

gom-230825.jpg
Những nghệ nhân trình diễn kỹ thuật làm gốm tại Nhà trưng bày văn hóa của người Chăm tại thôn Bình Đức, xã Bắc Bình.

Nằm yên bình giữa vùng đất Bắc Bình, làng gốm Chăm Bình Đức là nơi lưu giữ trọn vẹn tinh hoa của một nghề thủ công truyền thống đã tồn tại hàng trăm năm. Hơn thế, nơi đây đã và đang trở thành điểm đến không thể bỏ lỡ cho những ai yêu văn hóa, đam mê trải nghiệm. Đến đây, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng những sản phẩm gốm mộc mạc, độc đáo mang đậm dấu ấn văn hóa Chăm, mà còn có cơ hội trải nghiệm quy trình làm gốm hoàn toàn thủ công từ nắn đất, tạo hình đến nung gốm bằng củi. Giao lưu với nghệ nhân, lắng nghe câu chuyện làng nghề, cảm nhận nhịp sống bình dị… tất cả tạo nên một hành trình sâu sắc, đưa du khách chạm tay vào hồn cốt của một di sản văn hóa sống động giữa đời thường.

Anh Lê Quý, du khách đến từ TP Hồ Chí Minh cho biết: Khi đặt chân đến làng gốm Chăm Bình Đức, anh không khỏi ngạc nhiên và thích thú trước một không gian mộc mạc, bình yên; ấn tượng trước cách làm gốm mỹ nghệ hoàn toàn bằng tay, bằng cảm giác và kinh nghiệm nhưng sản phẩm rất có hồn.

Gốm Chăm mang nét đặc trưng hiếm có với kỹ thuật làm gốm hoàn toàn thủ công: không dùng bàn xoay, các nghệ nhân nắn bằng tay, tạo hình dựa trên cảm nhận và sự khéo léo. Gốm được nung bằng củi trên lửa trần, tạo nên màu sắc tự nhiên, mộc mạc, đậm dấu ấn văn hóa Chăm. Hoa văn trang trí trên từng sản phẩm phản ánh đời sống, tín ngưỡng và tâm hồn của người Chăm, khiến mỗi món gốm không chỉ là vật dụng mà còn là tác phẩm nghệ thuật dân gian độc đáo, giàu giá trị văn hóa và lịch sử.

gom2-230825.jpg
Tạo hình là kỹ thuật độc đáo của nghề làm gốm Chăm.

Nghệ nhân Nguyễn Thị Mai, thôn Bình Đức, xã Bắc Bình cho biết: Từ khi Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp, làng gốm như có sức sống mới. Mọi người biết đến gốm Chăm nhiều hơn, du khách tìm về nhiều hơn, nhờ đó việc tiêu thụ sản phẩm cũng tăng mạnh. Có thu nhập ổn định, người dân có động lực bám nghề.

Làng gốm Bình Đức hiện có 43 hộ với hơn 60 người còn duy trì nghề làm gốm Chăm thường xuyên; khoảng 60 hộ làm theo thời vụ, những lúc cao điểm lễ hội, Tết.

Thời gian qua, tỉnh Lâm Đồng đã chú trọng bảo tồn và phát triển làng nghề, nhất là gắn với du lịch nhằm quảng bá sản phẩm và phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Một số làng nghề như: Làng nghề bánh tráng Phú Long (phường Hàm Thắng), làng nghề bánh tráng Chợ Lầu và làng gốm Gọ - Bình Đức (xã Bắc Bình)… đang hoạt động hiệu quả, góp phần ổn định đời sống người dân và giữ gìn bản sắc văn hóa. Tuy nhiên, một số làng nghề vẫn đối mặt với khó khăn như sản phẩm thiếu sức cạnh tranh, thiết bị lạc hậu, nguy cơ mai một do người dân không còn mặn mà với nghề… Để giải quyết khó khăn cho các làng nghề, tỉnh Lâm Đồng tiếp tục rà soát, quy hoạch lại các làng nghề, đồng thời hỗ trợ hạ tầng, ứng dụng công nghệ, số hóa công tác quản lý và kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại. Các biện pháp này nhằm phát triển làng nghề một cách bền vững, gắn với xây dựng nông thôn mới và thích ứng với biến đổi khí hậu./.

Có thể bạn quan tâm

Đồng Tháp: Nhộn nhịp thu hoạch lúa Hè Thu ở khu vực biên giới

Đồng Tháp: Nhộn nhịp thu hoạch lúa Hè Thu ở khu vực biên giới

Hiện nay, trên các cánh đồng ở những địa phương khu vực biên giới của tỉnh Đồng Tháp như: xã Thường Phước, Tân Hồng và phường Hồng Ngự, Thường Lạc đang nhộn nhịp bước vào vụ thu hoạch lúa Hè Thu. Vụ lúa năm nay, năng suất lúa đạt khá, tình hình tiêu thụ thuận lợi với giá cao hơn vụ lúa trước đó nên bà con nông dân phấn khởi.

Tiếp thêm điểm tựa cho các nạn nhân da cam

Tiếp thêm điểm tựa cho các nạn nhân da cam

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng nhiều nạn nhân chất độc da cam/dioxin tại tỉnh Lào Cai vẫn đang phải gánh chịu nhiều đau đớn về bệnh tật, thiếu thốn vật chất, trong đó nhiều người đang sinh sống trong những ngôi nhà cũ nát, xuống cấp. Thấu hiểu mất mát ấy, tỉnh Lào Cai triển khai nhiều giải pháp, huy động các nguồn lực giúp đỡ nạn nhân da cam có mái ấm an toàn, giúp họ từng bước vượt qua nghịch cảnh, ổn định cuộc sống.

Dân bản Na Ngân khắc phục tuyến đường độc đạo bị sạt lở do mưa lớn

Dân bản Na Ngân khắc phục tuyến đường độc đạo bị sạt lở do mưa lớn

Bản Na Ngân, xã Nga My, tỉnh Nghệ An có hơn 150 hộ dân với gần 740 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Thái. Bản nằm trong một thung lũng, bốn bề là núi đá và rừng già Pù Huống, cách trung tâm xã khoảng 20 km theo tuyến đường đất độc đạo vắt lưng chừng núi, một bên là vách đá, một bên là vực sâu và dòng suối Nậm Ngân. Mưa lớn kéo dài từ chiều 6/8 đã làm nhiều vị trí trên tuyến đường bị sạt lở, đất đá và cây rừng gãy đổ chắn ngang, khiến giao thông bị ách tắc, việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn và tiềm ẩn nguy hiểm.

Hỗ trợ nước sạch cho học sinh mầm non vùng thiên tai

Hỗ trợ nước sạch cho học sinh mầm non vùng thiên tai

Ngày 9/8, Cơ quan Điều phối và Hợp tác Thổ Nhĩ Kỳ (TIKA) phối hợp với Trung tâm Phát triển Bền vững SUSDEC tổ chức bàn giao 12 công trình nước sạch cho các trường mầm non chịu ảnh hưởng bởi thiên tai tại các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị.

Mở rộng dạy tiếng Khmer cho đồng bào vùng biên giới

Mở rộng dạy tiếng Khmer cho đồng bào vùng biên giới

Tây Ninh sẽ từng bước mở rộng dạy học tiếng Khmer tại các cơ sở giáo dục thuộc các xã biên giới và khu vực có đông đồng bào dân tộc Khmer trong giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở nhu cầu tự nguyện của học sinh, sự đồng thuận của cha mẹ học sinh và điều kiện bảo đảm của từng địa bàn.

Mưa lớn gây ngập cục bộ, chia cắt một số khu vực miền núi Quảng Trị

Mưa lớn gây ngập cục bộ, chia cắt một số khu vực miền núi Quảng Trị

Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới và gió mạnh trên biển, từ đêm 8 đến sáng 9/8, khu vực miền núi tỉnh Quảng Trị xuất hiện mưa to đến rất to. Mưa lớn làm nước tại các sông, suối dâng cao, nhiều cầu tràn, ngầm tràn bị ngập, một số khu vực dân cư thấp trũng ngập cục bộ, giao thông tại một số điểm tạm thời bị chia cắt.

Người dân vùng lũ Mường Than vững tin xây dựng cuộc sống mới

Người dân vùng lũ Mường Than vững tin xây dựng cuộc sống mới

24 căn nhà mới đã đón người dân vào ở, 20 căn nhà đang khẩn trương xây, tiếp tục bố trí tái định cư cho hơn 250 hộ dân bị ảnh hưởng bởi lũ quét ở xã Mường Than (Lai Châu). Những cố gắng không ngừng nghỉ trong thời gian ngắn của cả hệ thống chính trị vì mục tiêu “còn nhân dân là còn tất cả”.

Quảng Ngãi: Tìm hướng 'hồi sinh' công trình nước sạch 1,8 tỷ đồng

Quảng Ngãi: Tìm hướng 'hồi sinh' công trình nước sạch 1,8 tỷ đồng

Được kỳ vọng cung cấp nước sạch cho khoảng 300 hộ dân, công trình cấp nước tập trung tại xã Bình Minh, tỉnh Quảng Ngãi lại rơi vào cảnh ngừng hoạt động do nhiều bất cập trong vận hành. Địa phương đang nghiên cứu phương án quản lý, sửa chữa để khai thác hiệu quả công trình, tránh lãng phí nguồn lực đầu tư.

Tiếp sức cho đồng bào khó khăn vùng biên cương Tổ quốc

Tiếp sức cho đồng bào khó khăn vùng biên cương Tổ quốc

Trong các ngày 7 và 8/8, Ban Quản lý Khu Công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng (DSEZA) đã phối hợp với Cơ quan Thường trú khu vực miền Trung - Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV Miền Trung) và các đơn vị đồng hành tổ chức chương trình từ thiện, tiếp sức cho đồng bào nghèo tại xã biên giới Hùng Sơn (thành phố Đà Nẵng).

Đắk Lắk mở không gian phát triển mới từ rừng

Đắk Lắk mở không gian phát triển mới từ rừng

Tỉnh Đắk Lắk hiện có khoảng 743.171 ha đất có rừng, hệ sinh thái trải rộng từ rừng khộp, rừng thường xanh trên cao nguyên đến rừng núi thấp và vùng duyên hải, trong đó rừng tự nhiên hơn 530.868 ha, rừng trồng hơn 212.303 ha. Tỷ lệ che phủ rừng đạt 41,06%. 

Nghệ An: Sạt lở nghiêm trọng, tỉnh lộ 543D tạm thời tê liệt

Nghệ An: Sạt lở nghiêm trọng, tỉnh lộ 543D tạm thời tê liệt

Mưa lớn liên tục trong nhiều ngày qua tại Nghệ An đã khiến đất đá từ mái taluy sạt lở, sụt trượt tràn xuống nhiều tuyến đường. Đặc biệt, tỉnh lộ 543D, đoạn qua địa bàn xã Mường Típ đã tạm thời bị tê liệt do nhiều điểm sạt lở với khối lượng đất đá lớn từ mái taluy dương đổ xuống, chắn ngang mặt đường, khiến giao thông bị chia cắt.

Nghệ An: Lũ cuốn trôi cầu tạm trên sông Nậm Nơn khiến 3 bản ở xã Mỹ Lý bị chia cắt

Nghệ An: Lũ cuốn trôi cầu tạm trên sông Nậm Nơn khiến 3 bản ở xã Mỹ Lý bị chia cắt

Thông tin từ UBND xã Mỹ Lý (Nghệ An) cho biết, từ ngày 3 đến ngày 7/8, trên địa bàn xã biên giới Mỹ Lý liên tục có mưa. Bên cạnh đó, lưu lượng nước từ thượng nguồn sông Nậm Nơn đổ về lớn đã cuốn trôi chiếc cầu tạm, khiến 3 bản Yên Hòa, Piêng Pèn và Nhọt Lợt (xã Mỹ Lý), nằm giáp biên giới Việt Nam - Lào, tạm thời bị chia cắt.

Tuyên Quang: Doanh nghiệp tăng, khu vực cá thể vẫn chiếm chủ đạo

Tuyên Quang: Doanh nghiệp tăng, khu vực cá thể vẫn chiếm chủ đạo

Kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 phác họa bức tranh tương đối toàn diện về các đơn vị kinh tế, hành chính, sự nghiệp tại tỉnh Tuyên Quang. Nổi bật là số doanh nghiệp và doanh thu tiếp tục tăng, khu vực dịch vụ giữ vai trò chủ đạo, trong khi các cơ sở sản xuất, kinh doanh cá thể vẫn chiếm hơn 90% tổng số đơn vị điều tra.

Mùa trái chín 'mở lối' cho du lịch nông nghiệp La Dạ

Mùa trái chín 'mở lối' cho du lịch nông nghiệp La Dạ

Những ngày này, xã La Dạ, tỉnh Lâm Đồng khoác lên mình sắc màu rực rỡ của mùa trái chín. Hàng trăm ha sầu riêng ở các thôn Đa Tro, La Dày, Đa Kim… đồng loạt vào vụ thu hoạch cùng những vườn bơ, măng cụt, mắc ca trĩu quả, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm. Không khí càng thêm sôi động khi địa phương lần đầu tổ chức Lễ hội Trái cây xã La Dạ năm 2026 với chủ đề “Hương sắc La Dạ - Trái ngọt vươn xa”.

Sơ tán nhiều hộ dân tại Thanh Hóa do nứt núi

Sơ tán nhiều hộ dân tại Thanh Hóa do nứt núi

Tối 7/8, bà Vi Thị Trọng, Chủ tịch UBND xã Quan Sơn, tỉnh Thanh Hóa cho biết, do mưa lớn trong những ngày qua đã gây ra sạt lở đất tại một số tuyến đường. Mưa lớn cũng đã làm quả núi thuộc khu vực bản Thanh Sơn bị nứt ở taluy dương, vết nứt này kéo dài khoảng 100 mét, có vị trí rộng khoảng 0,8 cm. Đây là khu vực có 17 hộ dân và Phòng Giao dịch Ngân hàng Chính sách xã hội Quan Sơn.

Gỡ nút thắt cho y tế cơ sở tại Điện Biên

Gỡ nút thắt cho y tế cơ sở tại Điện Biên

Tại tỉnh Điện Biên, chương trình khám bệnh, chữa bệnh và tư vấn sức khỏe miễn phí đang giúp hàng trăm nghìn người dân được kiểm tra sức khỏe ngay tại địa phương. Tuy nhiên, phía sau những kết quả tích cực, hệ thống y tế cơ sở vẫn đối mặt với không ít khó khăn do thiếu trang thiết bị phục vụ khám, chữa bệnh.

Kịp thời hỗ trợ các hộ dân bị cháy nhà tại xóm Chăm

Kịp thời hỗ trợ các hộ dân bị cháy nhà tại xóm Chăm

Chiều 7/8, Phó Chủ tịch UBND xã Vĩnh Hậu (tỉnh An Giang) Huỳnh Hồ Thanh Huy cho biết, chính quyền địa phương đã đến thăm hỏi, động viên và hỗ trợ ban đầu 16 triệu đồng cho các hộ dân có nhà bị cháy tại xóm Chăm, ấp La Ma, giúp bà con vượt qua khó khăn, sớm ổn định cuộc sống.

Lún, nứt cục bộ tại Quảng trường Trung tâm Gia Nghĩa 'đã được tính toán trước'

Lún, nứt cục bộ tại Quảng trường Trung tâm Gia Nghĩa 'đã được tính toán trước'

Ngày 7/8, ông Hà Sỹ Sơn, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3, tỉnh Lâm Đồng, chủ đầu tư dự án Quảng trường Trung tâm Gia Nghĩa cho biết, sau khi dự án được đưa vào sử dụng, ngày 25/7 vừa qua, một số vị trí đã xuất hiện tình trạng lún, nứt cục bộ trên bề mặt, làm gãy vỡ đá lát nền tại một số vị trí trong khu vực.

Sơn La: Tập trung khắc phục hậu quả mưa lũ tại Muổi Nọi

Sơn La: Tập trung khắc phục hậu quả mưa lũ tại Muổi Nọi

Ngày 7/8, Đoàn công tác của Thiếu tướng Nguyễn Minh Tuấn, Giám đốc Công an tỉnh Sơn La đã đi kiểm tra tình hình thiệt hại do mưa lũ và công tác khắc phục hậu quả tại xã Muổi Nọi, một trong những địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đợt mưa lớn kéo dài những ngày qua.

Điểm tựa giảm nghèo cho người dân vùng cao

Điểm tựa giảm nghèo cho người dân vùng cao

Giảm nghèo bền vững không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà còn tạo sinh kế để người dân chủ động vươn lên. Tại Điện Biên, cùng với các chương trình mục tiêu quốc gia, nguồn vốn tín dụng chính sách và nhiều mô hình hỗ trợ sản xuất đang trở thành điểm tựa giúp hàng nghìn hộ nghèo, cận nghèo từng bước ổn định cuộc sống.

Xuất hiện các cung trượt sạt và nhiều vết nứt, gãy tại Sơn La

Xuất hiện các cung trượt sạt và nhiều vết nứt, gãy tại Sơn La

Từ tháng 6 đến nay, xã Mường Chiên, tỉnh Sơn La đã xảy ra nhiều đợt mưa lớn, kéo dài, ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất nông nghiệp của nhân dân. Trong đó, điểm dân cư Nặm Ngùa, bản Phiêng Bay đã xuất hiện cung trượt sạt kèm theo nhiều vết nứt gãy gây sụt lún, có nguy cơ sạt lở đất diện rộng, ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản của người dân đang sinh sống tại đây.

Lạng Sơn đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp các xã biên giới

Lạng Sơn đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp các xã biên giới

Để đưa 4 trường phổ thông nội trú liên cấp các xã biên giới là Mẫu Sơn, Quốc Khánh, Khuất Xá và Kiên Mộc (tỉnh Lạng Sơn) vào hoạt động từ năm học 2026 - 2027, các đơn vị thi công và lực lượng liên quan đang tích cực đẩy nhanh tiến độ xây dựng, hoàn thiện các hạng mục thiết yếu như lớp học, nhà công vụ, nhà hiệu bộ, sân trường... và lắp đặt cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy; dự kiến hoàn thành trong tháng 8/2026.