Trải nghiệm dệt thổ cẩm ở làng nghề Xí Thoại, tỉnh Đắk Lắk

Thôn Xí Thoại (xã Xuân Lãnh, tỉnh Đắk Lắk) được biết đến là nơi lưu giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào Ba Na. Không chỉ là nét đẹp văn hóa mang tính bản sắc, nghề dệt ở đây còn là điểm nhấn thu hút du khách trong hành trình khám phá bản sắc văn hóa.

det3-4825.jpg
Các sợi chỉ đỏ, trắng, đen tạo nên hoa văn đặc sắc và ý nghĩa riêng của mỗi tấm thổ cẩm.

Thôn Xí Thoại có 219 hộ dân sinh sống, chủ yếu là dân tộc Ba Na (chiếm 95%). Nghề dệt thổ cẩm ở đây được hình thành từ trước năm 1945 chủ yếu để phục vụ cho gia đình và cộng đồng dân cư. Nhờ các chính sách hỗ trợ đối với ngành nghề nông thôn, nghề dệt thổ cẩm thôn Xí Thoại đã phát triển thêm một bước mới. Năm 2000, khi nghề dệt mới được khôi phục chỉ có 16 chị em tham gia, đến nay đã có hơn 40 hộ gia đình duy trì nghề dệt thổ cẩm.

Chị La O Thị Hiền, một trong những người gắn bó với làng nghề chia sẻ: Bình thường, chị em trong thôn vẫn đi làm nương, làm rẫy. Khi có đơn hàng, mọi người tập trung lựa chọn mẫu mã, hoa văn rồi cùng nhau lên khung, dệt nên các mặt hàng theo mẫu khách đặt. Để có được sản phẩm thổ cẩm đẹp, khâu quan trọng nhất là lên khung dệt. Nếu lên khung không đúng các sợi chỉ sẽ bị rối, hoa văn nổi lên không đều, không đẹp…

Các nghệ nhân ở làng nghề Xí Thoại còn chủ động học hỏi, sáng tạo thêm nhiều mẫu mã để phù hợp với thị hiếu của khách hàng. Bà La O Thị Kiều cho biết: trước đây, sản phẩm dệt của làng chỉ có váy áo, khăn, chăn... để phục vụ sinh hoạt. Khách đến chủ yếu là tham quan, rất ít người mua sản phẩm. Từ năm 2023, khi được chính quyền địa phương hỗ trợ tham gia lớp tập huấn, học cách cải tiến mẫu mã, người dân đã tạo ra nhiều sản phẩm mới như móc khóa, túi xách, ví tiền, túi đựng điện thoại, túi dây rút, túi sò, khăn choàng... Hiện nay, làng nghề đã làm được khoảng 20 loại sản phẩm, với giá dao động từ 15 nghìn đồng đến 3 triệu đồng/sản phẩm.

Nghệ nhân dệt thổ cẩm ở Xí Thoại giới thiệu cho du khách về hoa văn thổ cẩm.

Nghệ nhân dệt thổ cẩm ở Xí Thoại giới thiệu cho du khách về hoa văn thổ cẩm.

Điều tạo nên nét riêng của thổ cẩm Xí Thoại là hoa văn được dệt thủ công bằng các sợi chỉ màu đỏ, trắng, đen,… Mỗi màu sắc mang một ý nghĩa văn hóa riêng, gắn liền với tín ngưỡng và quan niệm thẩm mỹ của người Ba Na. Hoa văn trên thổ cẩm không đơn thuần là họa tiết trang trí mà còn là biểu tượng thể hiện sự gắn bó với thiên nhiên, đất trời, núi rừng... Sản phẩm của làng nghề dệt thổ cẩm Xí Thoại giờ đây vừa phục vụ sinh hoạt, là món quà tặng có tính thẩm mỹ vừa góp phần lưu giữ và quảng bá văn hóa địa phương.

Làng nghề dệt thổ cẩm Xí Thoại đang trở thành điểm đến mang tính trải nghiệm và văn hóa cao, là nơi bảo tồn và phát huy bản sắc dân tộc Ba Na giữa thời đại hội nhập. Tự tay dệt thổ cẩm để có món quà lưu niệm cho người thân khi tham quan tại làng nghề là trải nghiệm được du khách thích thú. Anh Lê Văn Tài đến từ phường Tuy Hòa, tỉnh Đắk Lắk chia sẻ, dệt thổ cẩm cùng nghệ nhân ngay tại nhà là điều rất thú vị. Việc tự tay kéo chỉ làm một món quà thổ cẩm như móc khóa hay túi nhỏ để tặng người thân rất ý nghĩa. Điều này còn khiến anh thêm khâm phục sự khéo léo của phụ nữ ở làng nghề...

Việc duy trì và phát triển nghề dệt thổ cẩm vừa tạo thêm việc làm tại chỗ, tăng thu nhập đáng kể cho những hộ tham gia, vừa góp phần bảo tồn nét văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương. Nghề dệt gắn với loại hình văn hóa nghệ thuật đặt sắc “Trống đôi, Cồng ba, Chiêng năm” đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia cùng cảnh quan thiên niên ở Xuân Lãnh trở thành sản phẩm du lịch cộng đồng đặc sắc. Đây cũng là định hướng lớn để phát triển kinh tế, bảo tồn văn hóa địa phương sau khi thực hiện sáp nhập đơn vị hành chính cấp xã.

Du khách trực tiếp trải nghiệm dệt thổ cẩm ở làng nghề Xí Thoại.

Du khách trực tiếp trải nghiệm dệt thổ cẩm ở làng nghề Xí Thoại.

Ông Trần Quốc Huy, Bí thư Đảng ủy xã Xuân Lãnh cho biết, Văn kiện Đại hội Đảng bộ xã nhiệm kỳ 2025–2030 đã xác định, nghề dệt thổ cẩm truyền thống được chọn là ngành nghề mũi nhọn để bảo tồn và phát triển gắn với du lịch. Địa phương đặt mục tiêu nâng cao giá trị sản phẩm, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân, đồng thời gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc Ba Na.

UBND xã Xuân Lãnh đang huy động các nguồn lực để xây dựng một khu vực trưng bày, trình diễn và phục vụ du khách trải nghiệm thực tế việc dệt thổ cẩm tại Xí Thoại. Địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến đầu tư các điểm du lịch đã được quy hoạch, đặc biệt là phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái tại suối Mơ, suối Vực Hòm, kết hợp với không gian văn hóa truyền thống nhằm tạo ra sản phẩm du lịch đặc trưng./.

Xuân Triệu/TTXVN

Có thể bạn quan tâm

TP Hồ Chí Minh đưa chính sách đến gần đồng bào dân tộc thiểu số

TP Hồ Chí Minh đưa chính sách đến gần đồng bào dân tộc thiểu số

TP Hồ Chí Minh gắn chăm lo đời sống đồng bào dân tộc thiểu số với hướng dẫn tiếp cận chính sách, pháp luật. Từ cơ sở, chính quyền, Mặt trận và người có uy tín cùng hỗ trợ người dân, lắng nghe kiến nghị, tạo điều kiện để đồng bào ổn định sinh kế và tham gia cộng đồng.

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Đại đoàn kết – cội nguồn sức mạnh từ mỗi bản làng

Phát huy truyền thống đoàn kết, gắn bó của cộng đồng các dân tộc, xã Than Uyên (tỉnh Lai Châu) đang hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam bằng nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa.

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Sắc màu trang phục truyền thống các dân tộc hội tụ tại Bắc Mê

Trong khuôn khổ Lễ hội đua mảng và Hội thi trình diễn trang phục truyền thống dân tộc xã Bắc Mê lần thứ II năm 2026, không gian văn hóa vùng cao trở nên rực rỡ với những sắc màu đặc trưng của đồng bào Tày, Mông, Dao cùng nhiều dân tộc sinh sống trên địa bàn.

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

'Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước' qua đồi chè La Bằng

Giải “Thái Nguyên Trail - Xứ Trà sơn cước 2026” đưa người chạy qua những nương chè và lối đá La Bằng bên sườn Đông Tam Đảo. Từ cuộc đua ở La Bằng, những người yêu chạy bộ có thêm lý do trở lại vùng chè cùng bạn bè và người thân.

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Đại hội đại biểu Phật giáo Việt Nam thông qua Hiến chương sửa đổi, nâng hiệu quả hoạt động

Chiều 7/11, Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ X thông qua Hiến chương sửa đổi và nghị quyết nhiệm kỳ 2026–2031, hoàn thành chương trình làm việc tại TP Hồ Chí Minh. Giáo hội xác định sẽ tiếp tục củng cố tổ chức, tăng cường kỷ cương, đổi mới hoạt động, đồng hành cùng dân tộc.

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Phật giáo phát huy tinh thần phụng sự, đồng hành cùng đất nước phát triển

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận những đóng góp của Phật giáo trong xây dựng đất nước, chăm lo đời sống nhân dân; đồng thời kỳ vọng Giáo hội tiếp tục đổi mới, củng cố đoàn kết, phát huy nguồn lực tôn giáo, đồng hành cùng dân tộc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Lễ dâng y Kathina là dịp để đồng bào Khmer và Phật tử thực hành hạnh bố thí, tạo phước báu; đồng thời gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của bà con Khmer Nam Bộ theo hệ phái Phật giáo Nam Tông.

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất và tín ngưỡng của đồng bào M’Nông, Lễ cúng máng nước là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm. Nghi lễ vừa được phục dựng tại thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Cuối tháng 10, khi những cánh đồng lúa ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả sang màu vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar. Với bà con Bahnar nhánh Giơ Lâng là Lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với bà con Xơ Đăng là Lễ Mừng lúa mới được tổ chức với cùng mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây đã cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Nơi cuối nguồn Tây Nam của tổ quốc, bên dòng sông Hậu hiền hòa bao đời ôm lấy những xóm làng trù phú, có một cộng đồng hình thành từ bao đời nay, gìn giữ và bồi đắp nên một nét đẹp văn hóa đặc sắc với những dấu ấn rất riêng. Đó là đồng bào Chăm Islam An Giang.

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Giữa không gian núi đá trùng điệp nơi cực Bắc Tổ quốc, những thanh âm trống đồng, sắc màu trang phục truyền thống và các điệu múa dân gian của đồng bào Lô Lô đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang.

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, nhiều cộng đồng sinh sống tại các xã biên giới giáp Campuchia. Tỉnh chú trọng hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, y tế, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào. 

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Chiều 22/10, Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao Nhà rông văn hóa tặng nhân dân thôn Giang Lố 1, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi. Công trình có tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, do Binh đoàn 20 hỗ trợ, Binh đoàn 15 làm chủ đầu tư, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 phối hợp triển khai thực hiện.

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Sáng 22/10, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang trang trọng tổ chức lễ Dâng y Kathina năm 2026, với sự tham dự của chư Tôn trưởng lão Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng, sư trụ trì 66 chùa Phật giáo Nam tông Khmer cùng đông đảo đồng bào, Phật tử.