Hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông

Hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông

Ngày 21/7, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành văn bản số 3175/BGDĐTT-GDTrH gửi các Sở Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá môn Ngữ văn ở trường phổ thông.

Theo đó, để tiếp tục khắc phục tình trạng dạy học nặng về thuyết giảng, đọc chép và thuộc lòng theo văn mẫu, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên đổi mới cách dạy và cách học môn Ngữ văn.

Cụ thể, dành nhiều thời gian cho các hoạt động thực hành, vận dụng, trình bày, thảo luận để rèn luyện kĩ năng đọc, viết, nói, nghe và cảm thụ thẩm mĩ theo yêu cầu, mức độ với từng lớp học, cấp học. Trong quá trình dạy học, giáo viên cần giao nhiệm vụ học tập rõ ràng, phù hợp với khả năng của học sinh; nêu cụ thể các yêu cầu về sản phẩm mà học sinh phải hoàn thành; chú trọng kiểm tra, đánh giá, hỗ trợ, động viên học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập.

Các nhà trường xây dựng kế hoạch bài dạy và tổ chức dạy học môn Ngữ văn theo hướng tăng cường rèn luyện cho học sinh phương pháp đọc, viết, nói và nghe; thực hành, trải nghiệm tiếp nhận và vận dụng kiến thức tiếng Việt, văn học thông qua các hoạt động học ở trong và ngoài lớp học.

Đối với dạy đọc, xác định rõ mục đích giúp học sinh biết cách đọc và tự đọc hiểu được văn bản. Coi ngữ liệu là phương tiện và việc tìm hiểu ngữ liệu là cách thức để hình thành, phát triển năng lực đọc hiểu văn bản. Bên cạnh việc giúp học sinh hiểu được nội dung và hình thức của văn bản, cần chú ý trang bị cho học sinh công cụ, cách thức để đọc hiểu các văn bản cùng thể loại hoặc loại hình với văn bản được học.

Giáo viên có thể đưa ra những gợi ý, chỉ dẫn để giúp học sinh đọc nhưng không lấy việc phân tích, bình giảng của mình để áp đặt hay thay thế cho những suy nghĩ của học sinh; tránh đọc chép và yêu cầu học sinh ghi nhớ kiến thức một cách máy móc.

Đối với dạy viết, chú trọng yêu cầu học sinh hình thành ý tưởng, biết cách trình bày ý tưởng một cách mạch lạc, sáng tạo, có sức thuyết phục để qua đó rèn luyện tư duy và cách viết các kiểu văn bản.

Giáo viên tập trung vào yêu cầu hướng dẫn học sinh thực hiện các bước tạo lập văn bản. Ở mỗi bước, giáo viên có thể sử dụng, khai thác ngữ liệu minh họa một cách hợp lý giúp học sinh hiểu được đặc điểm hình thức, ngôn ngữ, phương thức biểu đạt của từng kiểu văn bản; từ đó, giúp học sinh hình thành kĩ năng viết của mình.

Giáo viên xây dựng, tăng cường sử dụng các bài tập dạy viết gắn với các tình huống thực tiễn và giả định để học sinh nhận thức được mối quan hệ giữa yêu cầu học viết trong nhà trường với nhu cầu tạo lập các sản phẩm viết trong đời sống.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng yêu cầu đổi mới cách đánh giá học sinh trong môn Ngữ văn. Việc đánh giá cần đảm bảo phát huy được những mặt tích cực của cá tính, trí tưởng tượng, năng lực ngôn ngữ, năng lực văn học, năng lực tư duy hình tượng và tư duy logic của học sinh.

Các nhà trường tập trung thiết kế, sử dụng các câu hỏi, bài tập yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức đã học và kĩ năng đọc, viết, nói, nghe vào bối cảnh và ngữ liệu mới; tạo cơ hội để học sinh khám phá những tri thức mới, đề xuất ý tưởng và tạo ra sản phẩm mới; gợi mở những liên tưởng, tưởng tượng, huy động được vốn sống vào quá trình đọc, viết, nói, nghe.

Trong đánh giá kết quả học tập cuối kì, cuối năm học, cuối cấp học, tránh dùng lại các văn bản đã học trong sách giáo khoa làm ngữ liệu xây dựng các đề kiểm tra đọc hiểu và viết để đánh giá chính xác năng lực học sinh, khắc phục tình trạng học sinh chỉ học thuộc bài hoặc sao chép nội dung tài liệu có sẵn.

Khuyến khích việc xây dựng và sử dụng các đề mở trong kiểm tra, đánh giá để phát huy cao nhất khả năng sáng tạo của học sinh; xây dựng bộ công cụ đánh giá để hạn chế tính chủ quan, cảm tính của người chấm. Khi nhận xét, đánh giá các sản phẩm của học sinh, cần tôn trọng và khuyến khích cách nghĩ, cách cảm riêng của học sinh trên nguyên tắc không vi phạm những chuẩn mực đạo đức, văn hóa và pháp luật.

Về công tác quản lý, chỉ đạo hoạt động dạy học môn Ngữ văn, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu Sở, Phòng Giáo dục và Đào tạo tăng cường các hoạt động trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về xây dựng kế hoạch dạy học môn Ngữ văn thông qua hội nghị, hội thảo, học tập, giao lưu giữa các nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 môn Ngữ văn.

PV

TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Tết ấm no với đồng bào dân tộc

Tết ấm no với đồng bào dân tộc

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đang đến gần. Những ngày này, tỉnh Phú Thọ triển khai nhiều hoạt động thiết thực, thể hiện sự quan tâm sâu sắc tới đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số và các địa bàn còn nhiều khó khăn. Với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”, các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong tỉnh đã chủ động xây dựng, triển khai kế hoạch, tổ chức các hoạt động chăm lo Tết từ sớm.

Những người lính giữ bình yên cho bầu trời Tổ quốc trên đỉnh Hàm Rồng

Những người lính giữ bình yên cho bầu trời Tổ quốc trên đỉnh Hàm Rồng

Với yêu cầu nâng cao khả năng cảnh giới, bảo vệ vùng trời trong tình hình mới, Đài Quan sát Hàm Rồng (tỉnh Gia Lai) giữ vai trò là tuyến quan sát tiền tiêu quan trọng của Lữ đoàn Pháo phòng không 234 (Quân đoàn 34). Trên đỉnh Hàm Rồng, cao hơn 1.000 m so với mực nước biển, giữa sương mù và gió núi quanh năm, cán bộ, chiến sĩ của Đài vẫn ngày đêm bám trụ, lặng thầm thực hiện nhiệm vụ canh giữ bầu trời Tổ quốc.

Đắk Lắk phân bổ gạo hỗ trợ nhân dân đón Tết Nguyên đán

Đắk Lắk phân bổ gạo hỗ trợ nhân dân đón Tết Nguyên đán

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, nhằm hỗ trợ các hộ dân có hoàn cảnh khó khăn trong dịp Tết Nguyên đán, tỉnh quyết định phân bổ trên 1.368 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia để hỗ trợ cho 32.347 hộ có hoàn cảnh khó khăn trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 tại 76 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

96 năm thành lập Đảng: Dấu ấn của Đảng trong phát triển kinh tế khu vực miền núi

96 năm thành lập Đảng: Dấu ấn của Đảng trong phát triển kinh tế khu vực miền núi

Sau khi sáp nhập và thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, Trà Tân là một trong những xã miền núi khó khăn nhất của thành phố Đà Nẵng. Nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Đảng ủy xã, bám sát các chủ trương Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Đại hội lần thứ I Đảng bộ thành phố Đà Nẵng, đến nay, địa phương đã có nhiều khởi sắc trong phát triển kinh tế - xã hội, góp phần ổn định cuộc sống của nhân dân.

Đà Nẵng: Nông dân miền núi thoát nghèo nhờ mô hình trang trại

Đà Nẵng: Nông dân miền núi thoát nghèo nhờ mô hình trang trại

Xã Trà Tân là một trong những xã miền núi khó khăn nhất của thành phố Đà Nẵng, với 80% là đồng bào các dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Cor... Nền kinh tế của xã chủ yếu là trồng trọt, chăn nuôi nhỏ, với gần 50% là hộ nghèo, cận nghèo. Thời gian qua, một số mô hình kinh tế trang trại đã được triển khai, từng bước giúp người dân địa phương thoát nghèo, vươn lên từ thế mạnh của núi rừng.

'Thủ đô kháng chiến' đang vươn mình

'Thủ đô kháng chiến' đang vươn mình

Phát huy lợi thế quê hương cách mạng, xã Phú Đình, tỉnh Thái Nguyên, đang từng bước hình thành các sản phẩm du lịch lịch sử, văn hóa, sinh thái, góp phần nâng cao đời sống người dân địa phương.

Mô hình phối hợp giúp học sinh vùng biên 'vững bước đến trường'

'Sợi dây' kết nối đồng bào với Đảng

Công tác phát triển đảng viên là người dân tộc thiểu số luôn được các cấp ủy Đảng tại tỉnh Quảng Ngãi đặc biệt quan tâm. Đây không chỉ là nhiệm vụ then chốt nhằm tăng cường sức chiến đấu cho tổ chức Đảng, mà những đảng viên này còn là “cầu nối” vững chắc đưa chủ trương của Đảng đến với bản làng, bồi đắp niềm tin yêu của nhân dân.

Mô hình phối hợp giúp học sinh vùng biên 'vững bước đến trường'

Mô hình phối hợp giúp học sinh vùng biên 'vững bước đến trường'

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tình trạng học sinh bỏ học tại các xã biên giới của tỉnh Quảng Trị có chiều hướng gia tăng. Trước thực trạng này, mô hình phối hợp giữa Công an, chính quyền và nhà trường mang tên “Vững bước đến trường – cùng học sinh vùng biên” đã được triển khai, bước đầu mang lại những chuyển biến tích cực.

Ấm áp nghĩa tình người lính áo trắng nơi biên giới Nghệ An

Ấm áp nghĩa tình người lính áo trắng nơi biên giới Nghệ An

Những ngày cuối tháng Giêng, tại Nhà văn hóa bản Na Tổng, xã Tam Thái – một xã miền núi biên giới của tỉnh Nghệ An, không khí trở nên rộn ràng và ấm áp hơn bao giờ hết. Nơi đây vừa diễn ra chương trình khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp thuốc miễn phí do Bệnh viện Quân y 4 chủ trì, phối hợp với một số bệnh viện, đơn vị tổ chức.

96 năm thành lập Đảng: 'Thầm lặng' đưa chủ trương của Đảng đến với đồng bào

96 năm thành lập Đảng: 'Thầm lặng' đưa chủ trương của Đảng đến với đồng bào

Đồng bào dân tộc thiểu số tại tỉnh Đồng Nai hiện chiếm 9,4% dân số toàn tỉnh. Trong quá trình hình thành và phát triển tỉnh Đồng Nai, cộng đồng các dân tộc anh em luôn đoàn kết, đồng lòng cùng chung tay xây dựng quê hương; trong đó, đội ngũ cán bộ, đảng viên người dân tộc thiểu số công tác tại các tổ chức Đảng, cơ quan, đơn vị, địa phương là lực lượng nòng cốt, “thầm lặng” đưa các chủ trương, quyết sách của Đảng đến với đồng bào một cách nhanh chóng.

Lúa Mẹ ở vùng cao Phan Sơn (Lâm Đồng) đạt chứng nhận hữu cơ

Lúa Mẹ ở vùng cao Phan Sơn (Lâm Đồng) đạt chứng nhận hữu cơ

Ngày 1/2, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam phối hợp với UBND xã Phan Sơn (Lâm Đồng) tổ chức trao Giấy chứng nhận Hữu cơ cho sản phẩm lúa Mẹ (loại lúa truyền thống của người dân tộc K'ho, Raglai), đồng thời công bố thành lập Hợp tác xã Lúa Mẹ Phan Lâm.

Nghĩa tình chương trình Xuân yêu thương

Nghĩa tình chương trình Xuân yêu thương

Thực hiện chương trình "Tết Nhân ái" do Trung ương Hội Chữ thập đỏ phát động, với tinh thần "Tương thân tương ái", "Lá lành đùm lá rách", ngày 1/2, Câu lạc bộ tình nguyện viên Chữ thập đỏ Bạch Mai Trang (tỉnh Gia Lai) phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Gia Lai tổ chức chương trình Xuân yêu thương 2026, hỗ trợ người dân có hoàn càng khó khăn tại thôn 5, thôn 6, xã An Hòa (tỉnh Gia Lai) vui Tết đón xuân 2026.

'Chắp cánh' cho học sinh khó khăn vững bước vào tương lai

'Chắp cánh' cho học sinh khó khăn vững bước vào tương lai

Ngày 1/2, Hội Khuyến học tỉnh Đồng Nai phối hợp với các doanh nghiệp trên địa bàn tổ chức Lễ trao học bổng “Cho em đến trường” nhằm động viên tinh thần, tiếp sức, chắp cánh ước mơ cho 350 học sinh có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục đến trường.

Cùng nhân dân vui Xuân, đón Tết

Cùng nhân dân vui Xuân, đón Tết

Chương trình "Vui Xuân cùng thanh niên công nhân" và phân bổ gạo dự trữ quốc gia là những hoạt động ấm áp được tổ chức tại Bắc Ninh, Gia Lai để đồng hành cùng nhân dân vui Xuân, đón Tết.

Chinh phục những cung đường mòn tuyệt đẹp ở Mộc Châu

Chinh phục những cung đường mòn tuyệt đẹp ở Mộc Châu

Tại Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, tỉnh Sơn La, phường Thảo Nguyên vừa phối hợp Công ty TNHH Phú Thịnh (TOPAS TRAVEL) tổ chức Giải chạy Marathon đường mòn Việt Nam năm 2026, thu hút hơn 4.200 vận động viên đến từ 43 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Tuyến đường đèo An Khê vừa làm xong đã xuống cấp

Tuyến đường đèo An Khê vừa làm xong đã xuống cấp

Đèo An Khê thuộc Dự án Tăng cường kết nối giao thông khu vực Tây Nguyên mặc dù vừa mới hoàn thành, nhưng khi chưa bàn giao cho địa phương quản lý thì đã bị hư hỏng mặt đường. Nhiều đoạn bị bong tróc, sóng lượn, gây nguy hiểm cho người dân.

Mang Tết sớm đến vùng biên Hà Tĩnh

Mang Tết sớm đến vùng biên Hà Tĩnh

Ngày 31/1, tại xã biên giới Hương Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phối hợp với tỉnh Hà Tĩnh tổ chức Chương trình “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản” năm 2026.

Chăm lo Tết cho người có công, hộ nghèo vùng biên giới

Chăm lo Tết cho người có công, hộ nghèo vùng biên giới

Ngày 31/1, trong chuyến công tác tới địa bàn xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh, đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh đã đến thăm hỏi và trao tặng quà Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 cho các hộ gia đình chính sách, hộ nghèo và hộ có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn xã.

Gia Lai đặt mục tiêu hoàn thành hơn 18.000 căn nhà ở xã hội

Gia Lai đặt mục tiêu hoàn thành hơn 18.000 căn nhà ở xã hội

Tỉnh Gia Lai đã và đang triển khai khoảng 16.413 căn nhà ở xã hội. Ngoài ra, tỉnh đang thực hiện các thủ tục lựa chọn chủ đầu tư đối với 2 dự án, quy mô 1.979 căn. Như vậy, tổng số căn nhà ở xã hội đã và sẽ triển khai trong thời gian tới đạt khoảng 18.392 căn, cơ bản bảo đảm chỉ tiêu đến năm 2030 theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Cận cảnh phòng học '5 sao' tại trường liên cấp chuẩn quốc tế đầu tiên vùng biên giới Điện Biên

Cận cảnh phòng học '5 sao' tại trường liên cấp chuẩn quốc tế đầu tiên vùng biên giới Điện Biên

Bên cạnh các môn văn hóa cơ bản, học sinh vùng biên giới Si Pa Phìn (Điện Biên) sẽ được tiếp cận chương trình giáo dục toàn diện Đức – Trí – Thể – Mỹ… tại ngôi trường khang trang chuẩn 5 sao khánh thành ngày 31/1/2026. Ngôi trường được xây dựng thần tốc trong hơn 5 tháng bởi liên danh Tập đoàn Sun Group và Công ty Thương mại và Xây dựng số 6.

Chăm lo Tết cho đoàn viên, người lao động

Chăm lo Tết cho đoàn viên, người lao động

Tối 30/1, tại tỉnh Thái Nguyên, Liên đoàn Lao động tỉnh Thái Nguyên tổ chức khai mạc Chương trình “Tết Sum vầy - Xuân ơn Đảng” và “Chợ Tết Công đoàn năm 2026”. Đây là hoạt động trọng tâm trong chuỗi các chương trình chăm lo Tết cho đoàn viên, người lao động nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.