Kết luận 81 của Bộ Chính trị: Hiện thực hóa khát vọng “con chữ” nơi biên viễn - Bài 2

Giải bài toán từ những lớp học chông chênh và hành trình đến trường đầy trắc trở của học sinh vùng cao biên giới, chủ trương đầu tư xây dựng 248 trường phổ thông liên cấp nội trú cho các xã biên giới theo Thông báo Kết luận số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị đã biến giấc mơ của thầy, cô giáo và học sinh trở thành hiện thực. Tại các xã biên giới của tỉnh Thanh Hóa, địa bàn rộng, nhiều điểm trường lẻ, dân cư phân tán, đây là giải pháp khắc phục tình trạng đầu tư dàn trải, là bước tái cấu trúc không gian giáo dục theo hướng tập trung, hiệu quả.

Năm 2025, tỉnh Thanh Hóa khởi công 6 Dự án Trường nội trú liên cấp ở các xã biên giới, phấn đấu về đích trước ngày 15/8/2026 để kịp đón học sinh vào năm học mới. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Năm 2025, tỉnh Thanh Hóa khởi công 6 Dự án Trường nội trú liên cấp ở các xã biên giới, phấn đấu về đích trước ngày 15/8/2026 để kịp đón học sinh vào năm học mới. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Bài 2: Dệt ước mơ nơi phên giậu Tổ quốc

Gom điểm lẻ để nâng cao chất lượng

Tại 16 xã biên giới đất liền của tỉnh Thanh Hóa hiện có 41 cơ sở giáo dục phổ thông với hơn 14.500 học sinh, trong đó nhiều điểm trường lẻ vẫn tồn tại do dân cư rải rác, địa hình chia cắt. Một số xã duy trì từ 3 đến 5 điểm trường, cách nhau hàng chục kilomet. Mô hình này hiện là giải pháp tạm thời để học sinh đến lớp, nhưng về lâu dài bộc lộ nhiều hạn chế như cơ sở vật chất thiếu đồng bộ, đầu tư dàn trải, giáo viên phân tán, chất lượng dạy học khó nâng cao bền vững…

Trường Tiểu học Sơn Thủy, xã Sơn Thủy hiện vẫn duy trì 4 điểm lẻ tại các bản Xía Nọi, Mùa Xuân, Khà và Hiết; có điểm cách trung tâm hơn 30 km. Mỗi điểm chỉ vài lớp học, số học sinh ít, cơ sở vật chất thiếu thốn. Giáo viên phải di chuyển liên tục, có khi hàng giờ băng rừng, vượt suối. Việc tổ chức các hoạt động chuyên môn, sinh hoạt tập thể hay kiểm tra, đánh giá gặp nhiều khó khăn.

Xã vùng cao biên giới Sơn Thủy là một trong 16 xã của tỉnh Thanh Hóa được đầu tư Dự án Trường Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Sơn Thủy. Dự án được khởi công ngày 19/8/2025 kỳ vọng sẽ thay đổi căn bản toàn diện bộ mặt giáo dục vùng cao Thanh Hóa nói chung và giáo dục ở xã vùng cao biên giới còn nhiều khó khăn này.

Thầy Hoàng Văn Sáu, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Sơn Thủy cho biết: Với quy mô 30 lớp học, nhà nội trú 4 tầng, khu sinh hoạt văn hóa và 20 phòng nội trú, sau khi hoàn thành, Dự án Trường Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Sơn Thủy sẽ đáp ứng nhu cầu học tập, sinh hoạt cho 750 học sinh, trong đó có 320 học sinh nội trú và 250 học sinh bán trú. Học sinh từ các điểm lẻ sẽ về học tập tập trung, giải quyết hầu hết “điểm nghẽn” hiện nay trong việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường.

Tương tự, tại Trường Tiểu học Na Mèo, xã Na Mèo, năm học 2024 - 2025, nhà trường có 22 lớp với 385 học sinh phân tán ở 1 điểm chính và 4 điểm lẻ Ché Lầu, Cha Khót, Xộp Huối, Sa Ná. Tại các điểm lẻ, cơ sở vật chất vẫn còn rất nhiều khó khăn, thiếu thốn, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục nói chung của toàn trường.

Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, xã vùng cao biên giới Na Mèo được chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Trường Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sơ Na Mèo với tổng mức đầu tư 106 tỷ đồng. Đây được xem như “cú hích” đáp ứng được mong mỏi, kỳ vọng của học sinh, giáo viên và người dân về một ngôi trường nội trú khang trang, hiện đại, là nơi con em họ có môi trường học tập tốt để ươm mầm cho những ước mơ cao hơn, xa hơn.

Thầy giáo Chung Trường Thành, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Na Mèo phấn khởi cho biết, duy trì các điểm lẻ ảnh hưởng nhiều đến việc nâng cao chất lượng giáo dục vùng khó, nhưng do đặc thù địa hình nên nhà trường chưa đủ điều kiện gom học sinh về điểm trường chính. Tới đây, khi dự án Trường Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Na Mèo đi vào hoạt động sẽ đủ điều kiện để tiếp nhận học sinh tại các điểm lẻ về học tập và sinh hoạt nội trú tại nhà trường.

Việc đầu tư các trường nội trú liên cấp tại Sơn Thủy, Na Mèo… giúp giải quyết tình trạng điểm trường lẻ phân tán, thiếu đồng bộ, đồng thời là bước chuyển chiến lược giúp nâng cao chất lượng giáo dục vùng cao. Mô hình tập trung học sinh tại điểm chính, kết hợp nội trú và bán trú linh hoạt, vừa đảm bảo học tập toàn diện, vừa phù hợp với đặc thù địa hình và lứa tuổi, giúp học sinh vùng khó có điều kiện học tập tốt.

Mô hình mang lại lợi ích toàn diện cho học sinh vùng cao

Những lớp học tạm bợ, thiếu thốn và cuộc sống chật vật của giáo viên cắm bản là những “khoảng trống” cần sớm được lấp đầy để con chữ có thể bám rễ bền vững nơi vùng biên. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Những lớp học tạm bợ, thiếu thốn và cuộc sống chật vật của giáo viên cắm bản là những “khoảng trống” cần sớm được lấp đầy để con chữ có thể bám rễ bền vững nơi vùng biên. Ảnh: Khiếu Tư/TTXVN

Không chỉ giải quyết vấn đề điểm trường lẻ phân tán, mô hình trường nội trú liên cấp còn mở ra cơ hội để học sinh được học tập và sinh hoạt tập trung, tạo nền tảng nâng cao chất lượng giáo dục, rèn luyện kỹ năng sống và ý thức kỷ luật. Khi học sinh được ăn, ở và học tập tại trường, việc học hai buổi một ngày giúp kiến thức được truyền tải đầy đủ, công việc phụ đạo và bồi dưỡng học sinh được thực hiện thuận lợi hơn. Thầy, cô giáo có điều kiện chăm sóc học sinh tốt hơn. Các em không còn phải mang cơm nắm ăn vội, nghỉ trưa trên nền nhà, hay bỏ học khi mưa lũ chia cắt đường đi.

Với kinh nghiệm gần 20 năm làm công tác quản lý học sinh nội trú, thầy giáo Nguyễn Văn Dương, Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Trung học cơ sở Na Mèo, xã Na Mèo cho hay: Mô hình trường dân tộc nội trú sau khi đi vào hoạt động sẽ mang lại lợi ích toàn diện cho học sinh vùng cao. Trường nội trú không chỉ dạy chữ mà còn dạy cách sống. Ở đây, học sinh rèn tính tự lập, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm, được tham gia lao động tập thể, sinh hoạt nhóm, tuân thủ giờ giấc và nội quy, những điều mà ở các điểm trường lẻ trước đây hầu như không thể thực hiện. Giáo viên theo sát từng bước học tập và sinh hoạt, kèm cặp những em còn yếu, giúp việc dạy và học trở nên toàn diện, mang lại hiệu quả rõ rệt cho sự trưởng thành của mỗi học sinh.

Tại Trường Tiểu học Trung Lý 2, xã Trung Lý, năm học 2025 - 2026 có 392 học sinh, phân bố tại 5 điểm trường xa xôi: Bản Co Cài, bản Pa Búa, bản Lìn, bản Cá Giáng - bản Cánh Cộng, bản Tà Cóm. Một số bản cách điểm chính từ 10 đến 15km, đi lại phải qua sông, suối nên mỗi khi mùa mưa bão tới học sinh thường xuyên phải nghỉ học do nước sông lên cao gây chia cắt cục bộ, sạt lở. Cùng với đó, cơ sở vật chất nhiều điểm trường xuống cấp, lớp học tạm, thiếu thiết bị dạy học theo chương trình mới, giáo viên chưa đủ, lớp dạy ghép phổ biến, ảnh hưởng chất lượng giáo dục. Từ thực tế đó, việc xây dựng một trường nội trú liên cấp trở thành mong mỏi của biết bao thế hệ giáo viên và học trò vùng cao biên giới khó khăn này.

Ông Nguyễn Văn Hảo, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Trung Lý 2 chia sẻ: Thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước, Dự án Trường Nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Trung Lý đã được triển khai. Nhờ sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong công tác tìm vị trí, giải phóng mặt bằng… dự án đã được khởi công đúng kế hoạch. Với quy mô 2,9 ha, gồm nhà hành chính 4 tầng, khối lớp học, nhà bộ môn, nhà công vụ, nhà ăn, nhà đa năng, khu bán trú và nội trú, trang thiết bị đồng bộ, khi hoàn thành, dự án phục vụ 1.250 học sinh, trong đó khoảng 1.050 em nội trú và bán trú. Từ đó, học sinh có cơ hội phát triển toàn diện cả kiến thức lẫn kỹ năng sống.

Có thể khẳng định, chủ trương đầu tư 248 trường phổ thông liên cấp nội trú theo Thông báo Kết luận 81-TB/TW của Bộ Chính trị là một quyết sách chiến lược, căn cơ và dài hạn cho giáo dục vùng cao biên giới. Tại Thanh Hóa, việc triển khai các công trình nội trú liên cấp không chỉ giúp nâng cao chất lượng giáo dục mà còn góp phần ổn định dân cư, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển kinh tế - xã hội vùng cao, biên giới./.

Bài cuối: Xóa trường tạm, dựng tương lai

Có thể bạn quan tâm

Hành trình vượt khó của cô gái dân tộc Mông

Hành trình vượt khó của cô gái dân tộc Mông

Sinh ra ở một bản vùng cao còn nhiều khó khăn tại Tuyên Quang, Giàng Thị Pà chưa từng nghĩ có ngày mình sẽ học đại học, càng không nghĩ sẽ tốt nghiệp cùng lúc hai bằng đại học. Thế nhưng từ những câu chuyện vượt khó của bố mẹ, cô gái người Mông đã từng bước chinh phục con đường tri thức và lựa chọn trở về cống hiến cho quê hương.

Chuyển đổi số tạo động lực nâng tầm sản phẩm OCOP

Chuyển đổi số tạo động lực nâng tầm sản phẩm OCOP

Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đang trở thành động lực quan trọng để các xã Lạc Lương và Yên Trị, tỉnh Phú Thọ (trước đây là vùng Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình cũ) mở ra cơ hội phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế nâng cao giá trị sản phẩm đặc trưng và sức cạnh tranh trong chuyển đổi số và hội nhập kinh tế.

Hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ người hoạt động kháng chiến trước 20/7

Hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ người hoạt động kháng chiến trước 20/7

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, tỉnh Quảng Ngãi đang tập trung toàn lực, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ cấp tỉnh đến cấp xã nhằm đẩy nhanh tiến độ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học.

Cao Bằng cấp phát hơn 1.560 tấn gạo hỗ trợ người dân

Cao Bằng cấp phát hơn 1.560 tấn gạo hỗ trợ người dân

Từ ngày 17-30/6, các xã, phường trên địa bàn tỉnh Cao Bằng triển khai cấp phát 1.568 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia để hỗ trợ người dân trong thời kỳ giáp hạt năm 2026. Đối tượng thụ hưởng là các hộ nghèo, hộ cận nghèo và gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn, với mức hỗ trợ 15 kg gạo/người.

Phát triển kinh tế tầm thấp: Mở đường cho một lĩnh vực mới

Phát triển kinh tế tầm thấp: Mở đường cho một lĩnh vực mới

Với địa hình chia cắt, nhiều khu vực cách xa trung tâm hàng chục km, Điện Biên từ lâu đối mặt với bài toán chi phí vận chuyển cao và khả năng tiếp cận dịch vụ còn hạn chế ở vùng sâu, vùng xa. Đây cũng là lý do tỉnh được lựa chọn để triển khai một mô hình thử nghiệm mới: Phát triển kinh tế tầm thấp bằng phương tiện bay không người lái (UAV).

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Biên cương vững chãi từ những cụm dân cư

Từ chủ trương mang tính chiến lược của Đảng, Nhà nước, các cụm, điểm dân cư liền kề chốt dân quân biên giới trên địa bàn Tây Ninh đang phát huy hiệu quả rõ nét.

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Người uy tín - điểm tựa của bản làng nơi biên giới

Ngày 23/6, UBND tỉnh Lai Châu tổ chức Chương trình “Điểm tựa của bản làng” năm 2026 nhằm tôn vinh và tri ân trưởng bản, người có uy tín tiêu biểu khu vực biên giới của tỉnh. Hoạt động thể hiện sự ghi nhận đối với những cá nhân đã và đang đóng góp quan trọng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo vệ chủ quyền biên giới quốc gia.

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc 2026

Tối 22/6, tại Trung tâm Văn hóa Nghệ thuật tỉnh Tây Ninh (phường Tân Ninh), Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Tây Ninh phối hợp Cục Thể dục Thể thao Việt Nam tổ chức Lễ khai mạc Giải vô địch Kun Khmer các đội mạnh toàn quốc năm 2026. 

Đưa công nghệ số về thôn, bản biên giới

Đưa công nghệ số về thôn, bản biên giới

Từ cửa khẩu quốc tế hiện đại đến các thôn bản vùng sâu, vùng xa nơi biên cương xứ Lạng, chuyển đổi số đang từng bước thay đổi phương thức quản lý, sản xuất và đời sống của người dân.

Người dân thuận lòng sắp xếp thôn, tổ dân phố

Người dân thuận lòng sắp xếp thôn, tổ dân phố

Các địa phương ở tỉnh Lào Cai đang tập trung triển khai việc sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố. Việc sắp xếp nhận được sự quan tâm, đồng thuận của nhân dân trên cơ sở các yếu tố về dân số, diện tích, đặc điểm kinh tế - xã hội, văn hóa và lịch sử của từng địa phương.

Nguồn vốn ưu đãi tiếp sức nông dân phát triển mô hình hiệu quả

Nguồn vốn ưu đãi tiếp sức nông dân phát triển mô hình hiệu quả

Nhờ nguồn vốn tín dụng chính sách xã hội, nhiều nông dân ở tỉnh Vĩnh Long mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển các mô hình sản xuất hiệu quả, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Không chỉ tạo sinh kế cho từng hộ gia đình, nguồn vốn ưu đãi còn góp phần hình thành các mô hình kinh tế tập thể, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và giảm nghèo bền vững.

Xây dựng thế trận biên phòng vững chắc từ hoạt động an sinh

Xây dựng thế trận biên phòng vững chắc từ hoạt động an sinh

Ngày 21/6, các đơn vị thuộc Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương, các nhà hảo tâm và tổ chức đoàn thể triển khai nhiều hoạt động an sinh xã hội thiết thực, hướng về người nghèo, gia đình chính sách và học sinh có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn khu vực biên giới biển.

Rộn ràng Ngày hội hái Lê vùng cao Lai Châu

Rộn ràng Ngày hội hái Lê vùng cao Lai Châu

Sáng 20/6, UBND phường Tân Phong (Lai Châu) tổ chức Ngày hội hái lê trong không khí rộn ràng của mùa quả chín. Đây là sự kiện ý nghĩa, không chỉ mở ra không gian văn hóa, du lịch trải nghiệm sinh động mà còn là "cầu nối" đưa thương hiệu quả lê của địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng trên khắp mọi miền Tổ quốc.

Cán bộ cơ sở - chìa khóa vận hành bộ máy mới

Cán bộ cơ sở - chìa khóa vận hành bộ máy mới

Sau khi hoàn thành việc sắp xếp đơn vị hành chính và đưa mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào hoạt động, yêu cầu đặt ra không chỉ là tổ chức lại bộ máy mà còn phải xây dựng đội ngũ đủ năng lực để bộ máy mới vận hành hiệu quả.

Nâng cấp sản phẩm OCOP theo hướng xanh và số hóa

Nâng cấp sản phẩm OCOP theo hướng xanh và số hóa

Để mở rộng thị trường và nâng tầm các đặc sản vùng cao, Lào Cai xác định xây dựng các sản phẩm OCOP (Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm") theo hướng xanh và số hóa, hoàn thiện chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ, tiếp tục khẳng định vai trò là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân.

Giải 'bài toán' xây dựng môi trường du lịch an toàn

Giải 'bài toán' xây dựng môi trường du lịch an toàn

Nhằm nâng cao năng lực ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp, đồng thời thúc đẩy xây dựng môi trường du lịch an toàn và có trách nhiệm, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, uy tín của ngành du lịch địa phương, chiều 18/6, tại Khu du lịch quốc gia Sa Pa, Hiệp hội Du lịch tỉnh Lào Cai phối hợp cùng Tổ chức Giáo dục Sức khỏe Wellbeing (thành viên Hội đồng An toàn Anh quốc), Bệnh viện Đa khoa Hưng Thịnh, tỉnh Lào Cai và Công ty Công nghệ Y tế Nanoomtech (Hàn Quốc) tổ chức Hội thảo chuyên đề: “Ứng phó và dự phòng chủ động sự cố y tế tại nơi lưu trú - Từ góc nhìn pháp lý và y khoa”.

Mưa bão cận kề, nỗi lo sạt lở trên tuyến đường huyết mạch vùng cao

Mưa bão cận kề, nỗi lo sạt lở trên tuyến đường huyết mạch vùng cao

Tỉnh lộ 433 là tuyến giao thông huyết mạch kết nối các xã vùng cao Đà Bắc, Cao Sơn, Tiền Phong, Tân Pheo, Quy Đức, Đức Nhàn của tỉnh Phú Thọ. Với chiều dài gần 90 km, tuyến đường không chỉ đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, giao thương hàng hóa mà còn là “mạch sống” bảo đảm nhu cầu đi lại, tiếp cận dịch vụ y tế, giáo dục của hàng nghìn hộ dân vùng cao.

Cao Bằng: Thiệt hại do mưa lớn, sạt lở đất, đá

Cao Bằng: Thiệt hại do mưa lớn, sạt lở đất, đá

Từ chiều 16 - 17/6, trên địa bàn tỉnh Cao Bằng xảy ra mưa lớn diện rộng và lốc, sạt lở đất, đá cục bộ tại một số địa phương, gây ảnh hưởng, thiệt hại về nhà ở, hoa màu, giao thông, thủy lợi.

Lực lượng Công an chung sức đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường nội trú biên giới

Lực lượng Công an chung sức đẩy nhanh tiến độ xây dựng trường nội trú biên giới

Sáng 17/6, Công an tỉnh Lai Châu tổ chức Lễ ra quân thực hiện chiến dịch cao điểm “100 ngày đêm”, huy động 200 cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ 4 dự án trường phổ thông nội trú vùng biên giới trong tỉnh. Hoạt động thể hiện tinh thần xung kích, trách nhiệm của lực lượng Công an đối với sự nghiệp giáo dục, đồng thời quyết tâm hoàn thành các công trình theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an và tỉnh Lai Châu.

Xã hội hóa nguồn lực chăm lo người dân vùng sâu, vùng xa

Xã hội hóa nguồn lực chăm lo người dân vùng sâu, vùng xa

Thực hiện chủ trương chăm lo phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số nói riêng, người dân vùng sâu, vùng xa nói chung, thời gian qua, các cấp, ngành ở tỉnh An Giang tăng cường vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ kinh phí hàng trăm tỷ đồng thực hiện các hoạt động an sinh xã hội; xây dựng cầu, đường giao thông, nhà ở cho người dân có hoàn cảnh khó khăn trong tỉnh.

Nhiều dự án khắc phục hạ tầng hư hỏng do bão, lũ tại Đắk Lắk chậm tiến độ

Nhiều dự án khắc phục hạ tầng hư hỏng do bão, lũ tại Đắk Lắk chậm tiến độ

Sau đợt thiên tai cuối năm 2025, mặc dù ngành chức năng và các địa phương trong tỉnh Đắk Lắk đã khẩn trương triển khai các dự án khắc phục thiệt hại nhưng đến nay một số công trình về hạ tầng sản xuất nông nghiệp vẫn chưa thi công hoàn thành. Một số công trình cầu, đường bị ảnh hưởng bão, lũ hiện cũng chưa có nguồn vốn để sửa chữa, ảnh hưởng đến sinh hoạt và sản xuất của người dân.