Khai mạc 'Tết Quân - Dân' gắn với Tết Chôl Chnăm Thmây

Tối 14/4, tại xã Trà Côn, UBND tỉnh Vĩnh Long long trọng tổ chức khai mạc chương trình “Tết Quân - Dân” gắn với Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây năm 2026 của đồng bào Khmer.

Dân tộc Khmer

Tên tự gọi: Người Khmer.

Dân số: 1.260.640 người, (Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).

Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Môn - Khơ Me.

Lịch sử: Trước thế kỉ XII người Khmer và văn hoá của họ giữ vai trò chủ thể ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Hoạt động sản xuất: Người Khmer là cư dân nông nghiệp dùng cày và trồng lúa nước. Trong bộ công cụ nông nghiệp khá hoàn thiện và hiệu quả của họ, có những dụng cụ độc đáo thích ứng với điều kiện địa lí sinh thái Nam bộ như cái phảng thay cho cày chuyên dùng ở vùng đất phèn, mặn để phát cỏ, cù nèo (Pok) dùng để vơ cỏ. Cây nọc cấy (Sơ chal) dấu vết của chiếc gậy chọc lỗ xa xưa, tạo ra lỗ để cắm cây lúa ở những chân ruộng nước nhưng đất cứng, và cái vòn gặt (Kần điêu) dùng để cắt lúa.

Người Khmer có nghề đánh cá, dệt, chiếu, đan lát, dệt vải, làm đường thốt nốt và làm gốm. Kĩ thuật gốm đơn giản, công cụ chính là hòn kê (K’leng), bàn dập (Chơ), chưa dùng bàn xoay, không có lò nung cố định, gốm mộc, không màu,với độ nung thấp. Sản phẩm gốm chủ yếu là đồ gia cụ, tiêu biểu nhất là bếp (Cà ràng) và nồi (Cà om) rất được người Việt, người Hoa ở đồng bằng sông Cửu Long ưa dùng.

Ăn: Người Khmer trồng hơn 150 giống lúa tẻ và nếp khác nhau, họ thường ăn cơm tẻ và cơm nếp. Thức ăn hằng ngày có tôm, cá nhỏ, ếch, nhái, rau, củ. Họ chế biến rất nhiều loại mắm: mắm ơn Pứ làm bằng tôm tép, mắm Pơ inh làm bằng cá sặc, nhưng nổi tiếng nhất là mắm B’hóc làm bằng cá lóc, các sọc, cá trê, tôm tép, mắm pơ inh làm bằng cá sặc, nhưng nổi tiếng nhất là mắm B’hóc làm bằng cá lóc, cá sọc, cá trê, tôm tép trộn với thính và muối. Gia vị ưa thích nhất là vị chua (từ quả me hay mè) và cay (hạt tiêu, tỏi, sả, ca ri...).

Mặc: Nam nữ trước đây đều mặc xà rông bằng lụa tơ tằm do họ tự dệt. Lớp thanh niên ngày nay thích mặc quần âu với áo sơmi. Những người đứng tuổi, người già thường mặc quần áo bà ba màu đen, nam giới khá giả đôi khi mặc quần áo bà ba màu trắng với chiếc khăn rằn luôn quấn trên đầu, hoặc vắt qua vai. Chỉ đặc biệt trong cưới xin, nam nữ mới mặc quần áo cổ truyền. Chú rể mặc áo xà rông, áo màu đỏ, cổ đứng với hàng khuy trước ngực, bên vai trái quàng chiếc khăn dài trắng (Kăl xinh) và con dao cưới (Kầm pách) ngụ ý để bảo vệ cô dâu. Còn cô dâu mặc Xăm pốt (váy)màu tím hay màu hồng, áo dài màu đỏ, quàng khăn và đội mũ cưới truyền thống. áo dài Khơ Me (Wện) gần gũi với chiếc áo dài của phụ nữ Chăm: áo bịt tà, thân áo rộng và dài dưới gối, cổ áo thấp và xẻ trước ngực vừa đủ để chui đầu vào, tay áo chật, hai bên sườn thường ghép thêm bốn miếng vải (thường hoặc màu) kéo dài từ nách đến gấu áo.

Trang phục bắt mắt, nhiều màu sắc góp phần tôn lên vẻ đẹp của phụ nữ Khmer Nam Bộ. Ảnh An Hiếu (2).JPG
Trang phục bắt mắt, nhiều màu sắc góp phần tôn lên vẻ đẹp của phụ nữ Khmer Nam Bộ. Ảnh An Hiếu

: Họ sống ở đồng bằng sông Cửu Long, tập trung chủ yếu ở các tỉnh miền Tây Nam bộ và tụ cư trên 3 vùng môi sinh lớn: vùng đồng bằng nội địa, vùng phèn mặn ven biển, vùng đồi núi Tây Nam giáp biên giới Cam Pu Chia. Người Khmer trước đây ở nhà sàn, nay sống trong các ngôi nhà đất.

Phương tiện vận chuyển: Thường sử dụng xe bò (cộ), xe lôi bánh gỗ, hoặc bánh hơi, đi lại trên đường hay những chân ruộng khô, vận chuyển nông sản trong mùa thu hoạch.

Sống trong môi trường chằng chịt kênh, rạch, ghe, thuyền của người Khmer có rất nhiều loại: xuồng ba lá, ghe tam bản, thuyền " tắc rán" hoặc thuyền "đuôi tôm" chạy máy. Ðặc biệt nhất là chiếc ghe Ngo (Tuộc mua) dài 30m, làm bằng gỗ sao, có từ 30-40 tay chèo, mũi và hai bên thành thuyền có vẽ hình ó biển, voi, sư tử, sóng nước. Ghe Ngo chỉ sử dụng trong dịp lễ chào mặt trăng OK-ang Bok (tháng 10 âm lịch), còn ngày thường họ gửi trong chùa, được cư dân trong các "Phum", "Sóc" coi như vật thiêng.

Quan hệ xã hội: Gia đình nhỏ một vợ một chồng, ở riêng và là đơn vị kinh tế độc lập, có nơi 3-4 thế hệ sống chung trong một nhà. Xã hội Khmer vẫn còn tồn tại nhiều tàn dư mẫu hệ.

Người Khmer có rất nhiều họ khác nhau. Những họ do triều Nguyễn trước đây đặt ra như: Danh, Kiên, Kim, Sơn, Thạch. Những họ tiếp thu từ người Việt và người Hoa như: Trần, Nguyễn, Dương, Trương, Mã, Lý... Lại có những họ thuần tuý Khmer như U, Khan, Khum. Tình trạng ngoại tình, đa thê, li hôn hoặc loạn luân giữa những người có huyết thống trực hệ, ít xẩy ra hoặc tuyệt đối nghiêm cấm.

Hôn nhân: Hôn nhân thường do cha mẹ xếp đặt, có sự thoả thuận của con cái. Cưới xin trải qua 3 bước: làm mối, dạm hỏi và lễ cưới, được tổ chức ở bên nhà gái. Sau đó, người con trai phải ở bên nhà vợ một thời gian. Trải qua ít năm hoặc khi có con, họ ra ở riêng, nhưng vẫn cư trú bên ngoại.

Ma chay: Tục hoả thiêu đã có từ lâu. Sau khi thiêu, tro được giữ trong tháp "Pì chét đẩy", xây cạnh ngôi chính điện trong chùa.

Lễ tết: Có 2 lễ lớn trong năm.

Tết Chuôn chnam Thmây tổ chức từ ngày 1 đến ngày 3 đầu tháng Chét (theo Phật lịch) vào khoảng tháng 4 dương lịch.

Lễ chào mặt trăng (ok ang bok) tổ chức vào rằm tháng 10 âm lịch, trong lễ này có đua thuyền Ngo giữa các phum - sóc.

Thờ cúng: Thờ Phật, tổ tiên và thực hành các nghi lễ nông nghiệp như cúng thần ruộng (neak tà xiê), gọi hồn lúa (ok ang leok), thần mặt trăng (ok ang bok).

Học: Con trai khi lớn đều được cha mẹ gửi vào chùa làm sư từ 3 đến 5 năm. Họ được học kinh Phật, học chữ Khmer ở các trường chùa. Chỉ sau nghĩa vụ tu hành, họ mới được phép hoàn tục và mới có quyền được lập gia đình.

Các nghệ nhân người Khmer (Cà Mau) diễn tấu với các nhạc cụ trong dàn nhạc trống lớn. Ảnh Huỳnh Lâm.jpg
Các nghệ nhân người Khmer (Cà Mau) diễn tấu với các nhạc cụ trong dàn nhạc trống lớn. Ảnh Huỳnh Lâm

Văn nghệ: Người Khmer có cả một kho tàng phong phú về truyện cổ như thần thoại, truyền thuyết, cổ tích, ngụ ngôn, truyện cười, có một nền sân khấu truyền thống như Dù kê, Dì kê, một nền âm nhạc vừa có nguồn gốc Ấn Ðộ, vừa có nguồn gốc Ðông Nam Á. Nghệ thuật và kiến trúc chùa tháp được coi là di sản đặc sắc nhất của văn hoá Khmer. Trong các ngôi chùa Khmer của Phật giáo tiểu thừa (Thérévada), ngoài tượng Ðức Phật Thích Ca được tôn thờ duy nhất, chiếm vị trí trung tâm khu chính điện, vẫn tồn tại một hệ thống phong phú linh thần, linh thú - những dấu vết tàn dư còn lại của Bà la môn giáo và tín ngưỡng dân gian.

Theo cema.gov.vn

Dân tộc Khmer

Có thể bạn quan tâm

Nét đẹp Lễ hội Rija Nagar của đồng bào Chăm ở Khánh Hòa

Nét đẹp Lễ hội Rija Nagar của đồng bào Chăm ở Khánh Hòa

Trong không khí rộn ràng của những ngày đầu năm mới theo lịch Chăm, chiều 15/4, tại sân vận động thôn Như Ngọc, xã Phước Hữu, tỉnh Khánh Hòa đã diễn ra hoạt động chào mừng Lễ hội Rija Nagar 2026. Sự kiện thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham dự, góp phần tôn vinh và gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống độc đáo.

Mã số vùng trồng, nâng tầm nông sản xuất khẩu

Mã số vùng trồng, nâng tầm nông sản xuất khẩu

Tại Quảng Trị, việc cấp mã số vùng trồng không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn mở ra cánh cửa xuất khẩu bền vững cho nông sản địa phương. Đây được xem là “giấy thông hành” quan trọng, giúp nông sản Quảng Trị vươn ra thị trường quốc tế, khẳng định chất lượng và thương hiệu.

Vườn Quốc gia Hoàng Liên tăng cường phòng, chống cháy rừng mùa khô

Vườn Quốc gia Hoàng Liên tăng cường phòng, chống cháy rừng mùa khô

Trước diễn biến thời tiết cực đoan, nắng nóng kéo dài, độ ẩm giảm thấp, nguy cơ cháy rừng tại Lào Cai ở mức cao. Tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng đang được triển khai đồng bộ, chủ động và quyết liệt, góp phần bảo vệ diện tích rừng và hệ sinh thái.

Phát triển hợp tác xã theo hướng liên kết sản xuất, tiêu thụ

Phát triển hợp tác xã theo hướng liên kết sản xuất, tiêu thụ

Những năm qua, kinh tế tập thể, hợp tác xã ở tỉnh Cao Bằng đã có nhiều sự phát triển, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường. Hiện nay, các hợp tác xã nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đang tiếp tục thay đổi tích cực với những cách làm mới, sáng tạo hơn, hướng đến phát triển lâu dài, bền vững.

Siết quản lý an toàn thực phẩm trước nguy cơ ngộ độc gia tăng

Siết quản lý an toàn thực phẩm trước nguy cơ ngộ độc gia tăng

Thời gian gần đây, tại Đắk Lắk liên tiếp ghi nhận các vụ ngộ độc thực phẩm và gia tăng các ca bệnh đường tiêu hóa. Thời tiết nắng nóng, độ ẩm cao đang tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, khiến nguy cơ mất an toàn thực phẩm luôn hiện hữu.

Bảo đảm quyền tự do tôn giáo tại phên dậu phía Tây Nam Tổ quốc

Bảo đảm quyền tự do tôn giáo tại phên dậu phía Tây Nam Tổ quốc

Với vị trí địa lý giáp biên giới Campuchia và lịch sử hình thành từ sự giao thoa văn hóa giữa các dân tộc Kinh, Khmer, Hoa, Chăm, An Giang đã trở thành mảnh đất cho nhiều đức tin khác nhau đồng hành, phát triển, tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, sống “tốt đời, đẹp đạo”, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa đa dạng, hài hòa.

Chìa khóa gắn kết tình quân dân biên giới tại Lạng Sơn

Chìa khóa gắn kết tình quân dân biên giới tại Lạng Sơn

Khu vực biên giới tỉnh Lạng Sơn có 11 xã có 72 thôn giáp biên. Một trong những “chìa khóa” để kết nối tình quân dân thêm bền chặt được lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn triển khai hiệu quả là sử dụng tiếng dân tộc thiểu số trong công tác tuyên truyền, vận động quần chúng.

Nắng nóng làm cháy hàng trăm hecta mía của nông dân

Nắng nóng làm cháy hàng trăm hecta mía của nông dân

Nắng nóng kéo dài trong nhiều ngày qua khiến cho hàng trăm hecta mía của nông dân tỉnh Đắk Lắk đang đến kỳ thu hoạch bị cháy, gây thiệt hại nặng. Nhiều đám cháy xảy ra với quy mô lớn khiến công tác dập lửa gặp khó khăn.

Dang dở các dự án xây trường học tại vùng biên giới Thanh Hóa

Dang dở các dự án xây trường học tại vùng biên giới Thanh Hóa

Dù được đầu tư xây mới, hàng loạt trường học tại các xã biên giới Thanh Hóa (Tam Chung, Quang Chiểu, Mường Lý) vẫn rơi vào tình trạng dang dở dang sau khi chuyển giao chủ đầu tư do thực hiện mô hình chính quyền hai cấp mới. Việc chậm tiến độ kéo dài đang gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến công tác dạy và học của thầy trò vùng biên.

Triển khai đoạn tuyến mới cao tốc Tuyên Quang – Hà Giang

Triển khai đoạn tuyến mới cao tốc Tuyên Quang – Hà Giang

Tại Tuyên Quang, công tác giải phóng mặt để phục vụ dự án xây dựng mới đoạn tuyến thuộc cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang, đang được địa phương tập trung triển khai quyết liệt. Đoạn tuyến này dài 8,1 km, xây dựng mới, công tác triển khai nhận được sự đồng thuận cao từ người dân.

Xuyên đêm đẩy nhanh tiến độ công trình trường liên cấp

Xuyên đêm đẩy nhanh tiến độ công trình trường liên cấp

Những ngày đầu tháng 4, hàng chục kỹ sư, công nhân và người lao động đang duy trì thi công cả ngày lẫn đêm để đẩy nhanh tiến độ xây dựng công trình Trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học - Trung học cơ sở xã biên giới Hùng Sơn, thành phố Đà Nẵng.

Lan tỏa văn hóa truyền thống trong trường học tại Điện Biên

Lan tỏa văn hóa truyền thống trong trường học tại Điện Biên

Gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống các dân tộc đang trở thành một nội dung quan trọng trong giáo dục học đường. Tại Điện Biên, nhiều trường học đã chủ động đưa văn hóa dân tộc vào trường học giúp học sinh thêm hiểu, thêm yêu và tự hào về truyền thống quê hương theo tinh thần của Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị.

Tín dụng chính sách khơi thông sinh kế cho nông hộ

Tín dụng chính sách khơi thông sinh kế cho nông hộ

Nguồn vốn tín dụng chính sách đang góp phần quan trọng giúp nhiều hộ dân ở nông thôn Vĩnh Long phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập. Từ nguồn vốn này, nhiều mô hình chăn nuôi hiệu quả đã được hình thành, mở ra hướng sinh kế bền vững cho người dân.

Đồng bào Cơ Tu gắn lễ hội với bảo vệ rừng

Đồng bào Cơ Tu gắn lễ hội với bảo vệ rừng

Thông qua Lễ hội Khai năm tạ ơn rừng, cộng đồng người Cơ Tu nơi xã biên giới Hùng Sơn (Đà Nẵng) có dịp cùng nhìn lại giá trị của thiên nhiên, của truyền thống và thắt chặt tình đoàn kết. Khi văn hóa được người dân ra sức gìn giữ, cùng với việc kết hợp quản lý bảo vệ rừng đã tạo nên nền tảng để xã Hùng Sơn phát triển theo hướng bền vững, hài hòa và lâu dài.

Độc đáo lễ hội cầu mưa của người Thái trắng ở Sơn La

Độc đáo lễ hội cầu mưa của người Thái trắng ở Sơn La

Khu du lịch Quốc gia Mộc Châu, tỉnh Sơn La, không chỉ là vùng đất được thiên nhiên ưu đãi về khí hậu trong lành, mát mẻ, cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, nơi đây còn lưu giữ nhiều lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc Tây Bắc, đặc biệt là lễ hội cầu mưa. Đây là một lễ hội văn hóa tín ngưỡng độc độc đáo, quan trọng trong năm của người Thái trắng ở phường Mộc Châu.

Bức tranh lúa khổ lớn giữa núi non Ninh Bình

Bức tranh lúa khổ lớn giữa núi non Ninh Bình

Nhiều năm trở lại đây, cứ mỗi dịp các cánh đồng nhộn nhịp gieo cấy vụ Xuân cũng là lúc các nghệ sĩ và nhân dân khu du lịch Tam Cốc - Bích Động đưa ra các ý tưởng để dệt nên bức tranh bằng lúa bên dòng sông Ngô Đồng thơ mộng. Bức tranh bằng lúa trở thành nét đặc trưng của Tuần Du lịch Ninh Bình gắn với sắc màu lúa chín vàng tại khu du lịch Tam Cốc - Bích Động được tỉnh Ninh Bình tổ chức thường niên mỗi độ hè về.

Sinh kế bền vững dưới tán rừng

Sinh kế bền vững dưới tán rừng

Gần 30 năm qua, nhiều bản vùng cao xã Quài Tở, tỉnh Điện Biên, đã khai thác hiệu quả diện tích dưới tán rừng để trồng dược liệu như thảo quả, sa nhân. Cách làm này giúp người dân tăng thu nhập, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ rừng.

Giữ màu xanh cho những cánh rừng Thái Nguyên

Giữ màu xanh cho những cánh rừng Thái Nguyên

Những cánh rừng xanh đang hồi sinh mạnh mẽ nhờ sự chung tay của lực lượng kiểm lâm và người dân Thái Nguyên. Không chỉ bảo vệ tài nguyên, rừng còn mở ra sinh kế bền vững, giúp đồng bào từng bước đổi thay cuộc sống.

Chung tay phòng ngừa bạo lực học đường ở Điện Biên

Chung tay phòng ngừa bạo lực học đường ở Điện Biên

Tại tỉnh Điện Biên, nhằm phòng ngừa bạo lực học đường, chính quyền địa phương đã tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và các lực lượng xã hội, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức. Qua đó, từng bước xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, đồng thời trang bị cho học sinh kỹ năng tự bảo vệ và ứng phó với các tình huống bạo lực.

Nhiều hộ dân miền núi Thanh Hóa chưa được sử dụng điện lưới quốc gia

Nhiều hộ dân miền núi Thanh Hóa chưa được sử dụng điện lưới quốc gia

Tại khu vực các xã miền núi của tỉnh Thanh Hóa vẫn còn 761 hộ dân sống tại các cụm dân cư, thuộc 23 thôn, bản chưa được sử dụng điện lưới quốc gia. Những hộ gia đình này chủ yếu sống tại vùng đặc biệt khó khăn có địa hình hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt nên việc kéo điện đang còn gặp khó khăn. Họ mong một ngày nào đó có điện lưới để thắp sáng, sử dụng những tiện nghi của đời sống giữa đại ngàn vùng cao.

Những người phụ nữ K’Ho góp phần để rừng Sêrêpôk mãi xanh

Những người phụ nữ K’Ho góp phần để rừng Sêrêpôk mãi xanh

Rừng Sêrêpôk nằm ở phía Tây Bắc của tỉnh Lâm Đồng, trong những năm qua được bảo vệ xanh tươi, yên lành bởi những cán bộ của Ban quản lý rừng phòng hộ Sêrêpôk và hàng nghìn hộ dân người đồng bào dân tộc thiểu số. Và không thể không kể đến những người phụ nữ K’Ho tại địa phương.

Giao thông xuống cấp gây khó cho người dân Phú Linh

Giao thông xuống cấp gây khó cho người dân Phú Linh

Mặc dù đã nhận được sự quan tâm đầu tư của Trung ương và của tỉnh, tuy nhiên sau thời gian dài khai thác, nhiều tuyến đường huyết mạch trên địa bàn xã Phú Linh, tỉnh Tuyên Quang hiện đã xuống cấp nghiêm trọng. Thực trạng này không chỉ gây khó khăn trong đi lại, giao thương hàng hóa của người dân mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Nâng tầm nông sản Điện Biên từ bảo hộ nhãn hiệu

Nâng tầm nông sản Điện Biên từ bảo hộ nhãn hiệu

Việc xây dựng nhãn hiệu chứng nhận đang trở thành hướng đi quan trọng nhằm khẳng định nguồn gốc, chất lượng nông sản, đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao thu nhập cho người dân. Tại tỉnh Điện Biên, dứa mật Pu Lau và gạo Mường Thanh là hai sản phẩm chủ lực được lựa chọn triển khai theo hướng này.

Đắk Lắk tăng cường phòng, chống bệnh dại

Đắk Lắk tăng cường phòng, chống bệnh dại

Mùa nắng nóng đang đến, cũng là thời điểm bệnh dại có nguy cơ bùng phát mạnh. Tại tỉnh Đắk Lắk, thời gian gần đây, liên tiếp ghi nhận các vụ việc người dân bị chó nghi dại tấn công, tiềm ẩn nguy cơ lây lan trong cộng đồng. Trước tình hình đó, ngành Y tế địa phương đang khẩn trương triển khai nhiều giải pháp nhằm kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe người dân.