Phát biểu khai mạc lễ hội, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình, Đinh Văn Điến nhấn mạnh: Cách đây 1.049 năm - mùa Xuân năm Mậu Thìn năm 968, trên mảnh đất Hoa Lư lịch sử, Đinh Bộ Lĩnh, người con ưu tú của quê hương Ninh Bình đã hoàn thành sứ mệnh dẹp loạn 12 sứ quân, thống nhất giang sơn, lên ngôi Hoàng đế, lập nên Nhà nước phong kiến Trung ương tập quyền đầu tiên ở nước ta, chọn Hoa Lư làm kinh đô, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, lấy niên hiệu là Thái Bình, mở ra kỷ nguyên mới trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc - kỷ nguyên độc lập, tự chủ sau hơn 1.000 năm Bắc thuộc.
Với những giá trị tiêu biểu, trường tồn, Cố đô Hoa Lư đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Quốc gia đặc biệt; là một trong ba khu vực hợp thành quần thể danh thắng Tràng An, đã được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới.
Lễ hội Hoa Lư diễn ra với 2 phần gồm phần lễ và phần hội. Phần lễ được tổ chức với các nghi lễ truyền thống nhằm tôn vinh, tri ân công đức các bậc Đế vương, các bậc tiền nhân đã có công dựng nước và giữ nước. Lễ hội còn nêu cao đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”; cầu mong Quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Phần lễ còn được diễn ra với các nghi thức truyền thống như: Nghi thức mở cửa đền, dâng hương, cửu khúc, rước nước, mộc dục, rước kiệu, tiến phẩm, cầu siêu, lễ hội hoa đăng, lễ tế và lễ tạ...
Tham gia Lễ hội Hoa Lư, người dân và du khách được hòa mình vào phần hội với các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao truyền thống như: Cờ người, chọi gà, bắn cung, vật, bịt mắt bắt dê, diễn múa trống và cồng chiêng. Mặt khác, Ban Tổ chức còn tổ chức nhiều hoạt động phong phú, đa dạng khác như: triển lãm, hội trại tạo không khí vui tươi, phấn khởi.
