Quả mơ Khi trồng nhiều trong sản xuất lớn, tốt nhất là trồng rễ trần vào tháng 11, 12, khi mơ đã rụng lá hoặc ngừng hẳn sinh trưởng, vừa đỡ tốn công, mang đi xa được, vừa dễ đảm bảo tỉ lệ sống cao. Kỹ thuật trồng không có gì đặc biệt. Chỉ cần chú ý thâm canh ngay từ đầu vì mùa sinh trưởng của cây mơ tập trung nhất vào tháng 1 đến tháng 4, nếu không đủ độ ẩm, đủ chất dinh dưỡng thì sinh trưởng của cây mơ trồng tháng 11 sẽ chậm đi một năm. Mùa trồng mơ là mùa khô, đất trồng mơ lại là những đất đá vôi, đất phù sa cao, phân bón lại phải rất hoai nên cần thiết phải tưới thật đẫm và tưới xong phải ủ gốc. Trồng rễ trần càng cần phải tới nhiều và dù có tốn lao động cũng phải đảm bảo tưới cho đủ.
Chỉ ít ngày nữa, những chùm mơ này sẽ có độ chín tốt hơn và được các chủ vườn thu hoạch. Ảnh: Kênh14.vn
Đốn tỉa Mơ thuộc loại cây rụng lá hàng năm. Lợi dụng lúc cây ngừng sinh trưởng để tỉa bỏ cành già, cành bệnh rất có lợi. Tốc độ sinh trưởng của cây mơ lớn, nhất là về phía ngọn, cành mơ lại nhỏ, nhiều mắt và mắt nào cũng có khả năng bật lên thành cành khi đủ nước đủ phân; nếu không tỉa thì số cành sẽ quá nhiều, cây trở thành rậm rạp, không lợi cho việc ra hoa kết quả, sâu bệnh nhiều. Đặc tính sinh lý của cây mơ lại là ít rụng quả tự nhiên, nếu số quả quá nhiều, quả nhỏ, chất lượng kém cây bị kiệt sức, năm sau không hình thành được nụ hoa dẫn tới hiện trạng cách niên. Người ta đã tính rằng chỉ riêng về mặt sản lượng, nếu đốn tỉa đúng cách có thể tăng được 30% và hơn nữa. Đốn mơ gồm các bước chính sau đây: - Đốn tạo hình: 2 năm đầu. - Đốn tạo quả: từ năm thứ ba. Loại bớt cành quá nhỏ, cắt ngắn cành to, mọc quá dài, giúp hình thành những cành trung bình thường nhiều hoa quả. - Đốn trẻ lại: bắt đầu từ năm thứ 9 - 10. Tập trung đốn vụ đông cắt cành mọc dày, yếu. Cành khung cành to vẫn để lại. - Đốn phục hồi: đốn đau cả cành to chỉ để lại gốc và các cành khỏe nhất. Quản lý nước, phân Cây mơ ra hoa tháng 12, 1 quả lớn vào tháng 2, 3 là những tháng khô nhất trong năm. Do đó, có năm quả non rụng nhiều vì hạn. Tuy vậy nông dân ta không tới chỉ trồng mơ vào những chỗ đất mát. Khi mở rộng diện tích phải trồng ở đất cao, đất đá vôi xa sông suối mơ sẽ thiếu nước. Tưới chắc chắn sẽ có lợi, đặc biệt nếu mơ lại ghép nên gốc mận và gốc đào là những cây rễ ăn tượng đối nông. Tuy nhiên tới mơ khó, vì rễ mơ ăn sâu, lại rất mẫn cảm với úng nước; nếu ới hơi quá liều lượng, đất hơi khó thoát nước là vườn mơ sẽ bị nhiều loại bệnh: thối rễ, chảy gôm, bệnh thân lá v.v... Độ ẩm trong đất thay đổi thất thường cũng dễ gây bệnh chảy gôm v.v... Do đó nguyên tắc tới cho mơ là: không tưới nhiều, không để nước đọng, giữ cho độ ẩm đất ổn định và cần chú ý tưới bổ sung nhất là tháng 11, 12 và tháng 2 nếu những tháng này thiếu mưa. Tưới nhiều nhất hai ba lần một vụ, mỗi lần tưới không vợt quá 500 m3/ha và chú ý tưới nhiều nước khoảng 2-3 tuần lễ trước khi quả chín. Mặc dù ở các vùng trồng mơ người ta không bón, cây mơ thực ra lấy đi nhiều chất dinh dưỡng làm cho đất kiệt đi khá nhanh, muốn có sản lượng đáng kể cần thiết phải bón. Bón bùn phơi khô, đập nhỏ rất tốt, đối với mơ cũng như các cây lâu năm khác, nhưng tốn nhiều lao động và khi trồng nhiều sẽ không có bùn mà bón. Bón phân hữu cơ cũng tốt. Lượng bón 40 - 50 kg phân hoai 1 gốc. Loại phân bón: nếu đất xấu bón phân lợn, phân bắc; lượng tương đối nên bón phân trâu, bò vì nhiều đạm cây mơ dễ nhiễm bệnh. Số lần bón một năm 2-3 lần khi cây còn nhỏ, vào tháng 9, 10, 2, 3 và 6, 7. Khi cây mơ đương ra quả chỉ bón 2 lần, một lần vào tháng 4, 5 sau khi thu quả, một lần vào tháng 9, 10 trước khi ra hoa. Phân khoáng nên bón như sau: cây nhỏ bón khoảng 90 - 100 kg N/ha và 60 - 80 kg P2O5/ha. Cây đã ra quả, cứ mỗi tấn quả lấy đi khoảng 8-3-10 kg NPK; vậy nếu muốn đạt sản lượng 20 tấn/ha phải bón khoảng 160 kg N, 60 kg P2O5 200 kg K2O. Nếu bón hỗn hợp cả phân chuồng, cả phân khoáng thì giảm bớt lượng phân khoáng lấy cơ sở tính là 1 tấn phân chuồng tốt chứa 3 kg N, 2 kg P2O5 và 4 kg K2O. Cây mơ nhỏ có khi thiếu Bo, Zn và lúc này còn bón thêm phân có Bo, Zn. Dù đã bón phân trong điều kiện miền Bắc nước ta mưa rào, gây xói mòn, nắng gió Lào làm cho độ nhiệt cao, cản trở hoạt động của các vi sinh vật - đặc biệt loại hút đạm. Vì vậy, những năm đầu, cây mơ còn nhỏ, không nên để đất trồng mà phải thực hiện trồng xen, trồng gối: ngô, cao lương, cỏ hòa thảo, rau, đậu hay cây họ Đậu trồng làm phân xanh phải cân nhắc tùy điều kiện cụ thể. Nếu đất tốt, cây mơ mới trồng còn nhỏ, lại sẵn lao động (ví dụ bờ sống Đáy) thì giữa hai hàng mơ có thể trồng nhiều loại màu cạn như ngô, đậu, lạc, một số loại rau... nhưng cần chú ý mấy điểm sau: 1. Chung quanh gốc mơ phải sạch cỏ, phủ rơm rác - những hoa màu trồng xen cũng phải làm cỏ. 2. Chú ý quan sát sâu bệnh trên cây trồng xen cũng bị những sâu bệnh giống cây mơ. Theo tài liệu nước ngoài những cây họ cà nhất là cà chua, ớt hay bị bệnh héo, vậy người ta tránh không trồng cà chua, ớt xen hoặc luân canh với mơ, xen dưa cũng không tốt. 3. ở miền Bắc những tháng 5, 6, 7, 8, 9 nóng nhất và ma nhiều nhất, tháng 12, 1, 2 lạnh nhất và nhiều gió bấc là những tháng đất cần được che phủ nhất. Cố gắng sắp xếp thời vụ để lúc này cây trồng xen có nhiều cành lá, che phủ đất tốt. ở những đất xấu, nên trồng cây phân xanh, nhất là những cây lâu năm, như đậu hồng đáo, cỏ style. Đậu hồng đáo đặc biệt thích hợp vì, cũng như mơ, ưa đất đá vôi, trồng vào tháng 2, 3, một năm có thể cắt 2, 3 vụ, mỗi vụ sản lượng chất xanh có thể đạt 8 - 10 tấn, sau khi cắt có thể mọc lại và có thể sống 2, 3 năm ở đất tương đối tốt. Chất xanh cắt được có thể dùng tủ gốc, có thể dùng làm thức ăn cho gia súc, cũng có thể dùng để ủ phân. Nhiều cây có gốc to, thân xù xì và phủ lớp vân trắng có "tuổi đời" khoảng 25 - 30 năm. Ảnh: kenh14.vnPhòng trừ sâu bệnh những sâu chính của mơ là: Bọ cánh cứng mình dẹt (Adoretus compressus): là một loại bọ đa thực ăn lá non nhiều cây ăn quả lâu năm nhưng đặc biệt thích lá những cây mơ còn non. Ban ngày ẩn ở dưới các cành lá khô trên mặt đất, các khe nứt, đêm mới ra ăn. Trừ bằng các loại lân hữu cơ Bi 58, Monitor v.v.... Rệp: đủ màu - đen, xám, xanh hoặc nâu, hại nhiều nhất mùa xuân khi các đọt bắt đầu phát triển làm cho lá xoăn lại, vàng, rồi rụng: trị bằng sunfat nicotin, hoặc lân hữu cơ. Rệp sáp: nhiều loại, hoặc có vảy hoặc không, cắm vòi vào cành, vào cuống quả hoặc quả, màu trắng, màu nâu v.v... làm cho cành, lá, quả mất nhựa, còi cọc. Trị bằng Polysulfur canxi, Applaud, Mipc.... Nhện: làm cho lá dày lên nhỏ lại, đọt cũng phình to ra, không phát triển được, màu trắng phớt nâu hồng; có thể trị bằng Kelthane, Danitol, Phosalone.... Một số sâu bộ Cánh phấn và bọ vòi voi bộ Cánh cứng đục quả non: phòng trị bằng lân hữu cơ. Bệnh chảy gôm (Pseudomonas...) biểu hiện thành những vết sẹo hình bầu dục, có nhựa chảy; phòng trị bằng thuốc Bordeaux hay oxiclorua đồng phun 3 lần. Bệnh héo Verticillium alboratrum: cha xác định đợc chắc chắn ở Việt Nam, nhng ở các nớc ôn đới, gây hại lớn cho hạnh Nấm sống trong đất lâu năm, xâm nhập vào cây qua bộ rễ làm cây lớn héo nhanh chóng rồi chết. Phòng trị bằng luân canh, không trồng xen các cây họ cà, trồng một số loại cây phân xanh, làm sạch đất v.v.... Bệnh thối rễ (Armillaria và Rosellinia): nấm gây bệnh phát triển trên rễ tạo nên một màng tơ nấm trắng giữa vỏ và gỗ ở rễ; sau đó thối đi. Rễ nhỏ thối trước, rễ to sau và khi có nhiệt độ cao cây mơ chết héo nhanh chóng. Phòng trị chủ yếu bằng giống chống bệnh, bằng luân canh với các loại cây không mẫn cảm với bệnh.
Ngày 14/11, tại Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Thuận An (xã biên giới Thuận An), Công an tỉnh Lâm Đồng tổ chức workshop “Cùng em kết nối an toàn”, mở đầu chuỗi 6 chương trình hưởng ứng Chiến dịch “Không một mình” năm 2026 trên địa bàn tỉnh.
TP Cần Thơ đang đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật vùng đồng bào dân tộc thiểu số theo hướng thiết thực, dễ hiểu, gắn với nhu cầu của người dân; đồng thời phát huy vai trò người có uy tín, tăng cường ứng dụng công nghệ số để đưa chính sách đến cơ sở.
Sau hơn 3 tháng triển khai thí điểm, mô hình Trạm dịch vụ công số tại Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã tỉnh Lạng Sơn bước đầu phát huy hiệu quả.
Ở tỉnh miền núi biên giới Lào Cai, nơi điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, việc đưa con chữ đến với đồng bào dân tộc thiểu số luôn được các cấp, ngành nỗ lực thực hiện. Bằng những cách làm linh hoạt, thiết thực, công tác xóa mù chữ của tỉnh đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao dân trí, thu hẹp khoảng cách tiếp cận giáo dục giữa các vùng miền.
Những hoạt động như Hội nghị truyền thông về trợ giúp pháp lý; Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về trợ giúp pháp lý; cuộc họp thông tin, vận động Nhân dân đồng thuận thực hiện công trình giao thông địa phương... của xã Ba Dinh (Quảng Ngãi) đã giúp đồng bào dân tộc nơi đây được tiếp cận nhanh, kịp thời, hiệu quả với các thông tin pháp luật, cũng như được tư vấn, giải đáp, hỗ trợ những vướng mắc trong vấn đề áp dụng luật pháp vào cuộc sống...
Việc triển khai Nghị định 66/2025/NĐ-CP và Nghị định 188/2026/NĐ-CP đang bộc lộ những bất cập khi các trường học ở miền núi, biên giới Nghệ An chuyển từ mô hình bán trú sang nội trú.
Việc đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) cho đồng bào theo hướng bám sát thực tiễn, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số đã được tỉnh Thái Nguyên đẩy mạnh trong thời gian qua, từ đó góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, giữ vững ổn định ở cơ sở.
Tận dụng lợi thế mặt nước lòng hồ thủy điện, tỉnh Sơn La đang chú trọng tập huấn, chuyển giao kỹ thuật nuôi cá lồng cho người dân, nhất là lao động vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Ngay trong năm đầu triển khai Đề án "Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035" (được phê duyệt tại Quyết định số 233/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ), Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Bắc Ninh đã có nhiều nỗ lực để đạt được những mục tiêu, yêu cầu mà Đề án đặt ra, góp phần đổi mới công tác phổ biến giáo dục pháp luật theo hướng lấy đồng bào làm trung tâm.
Nhiều năm qua, Ban Đại diện cộng đồng Chăm Hồi giáo Islam tỉnh An Giang đã từng bước đổi mới công tác tuyên truyền pháp luật qua những tình huống thực tế trong đời sống hay lồng ghép vào các buổi sinh hoạt tín ngưỡng, góp phần giúp đồng bào dễ hiểu và chấp hành các quy định pháp luật.
Chiều 2/11, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu tổ chức tiếp nhận vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ do các đồn Biên phòng tuyên truyền, vận động nhân dân giao nộp.
Giữa những bản làng vùng cao biên giới tỉnh Quảng Trị, các lớp học xóa mù chữ được tổ chức vào ban đêm đang mở ra cơ hội tiếp cận tri thức cho đồng bào dân tộc thiểu số. Vượt qua những khó khăn của cuộc sống, nhiều người dân vẫn miệt mài đến lớp với mong muốn biết đọc, biết viết để nâng cao tri thức.
Với những cách làm linh hoạt, sự tận tụy của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Thanh Loà, tỉnh Lạng Sơn, việc tuyên truyền pháp luật không khô cứng, mà đã trở nên gần gũi với nhân dân.
Từ ngày 23 - 25/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội thi thiếu nhi tuyên truyền, giới thiệu sách tỉnh Đắk Lắk với chủ đề "Công cha, nghĩa mẹ, ơn thầy".
Là xã vùng cao biên giới của tỉnh Tuyên Quang, Tùng Vài có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Việc nâng cao nhận thức pháp luật, phòng ngừa ma túy và phát huy trách nhiệm của người dân trong bảo vệ biên giới có ý nghĩa thiết thực đối với cuộc sống từng gia đình.
Ban Đại diện Cộng đồng Chăm Hồi giáo Islam tỉnh An Giang đã đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, lồng ghép những những tình huống thực tế trong đời sống hàng ngày vào các buổi sinh hoạt tôn giáo, qua đó giúp bà con dễ hiểu và chấp hành tốt quy định của pháp luật.
Chiều 22/10, tại Trường Trung học phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh Lạng Sơn, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức phát động chiến dịch “Không một mình” năm 2026.
Bạn đọc hỏi: Nghị định số 387/2026/NĐ-CP của Chính phủ về cơ chế, chính sách thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026 – 2035 có những điểm gì mới?
Ông Đàm Văn Lâm, dân tộc Sán Chay, ở thôn Thống Nhất, xã Ba Chẽ (TP Quảng Ninh), là người có uy tín trong cộng đồng, tích cực tuyên truyền pháp luật, hòa giải mâu thuẫn, vận động bà con thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.
