Lễ ăn mừng nhà mới của đồng bào Chăm

Lễ ăn mừng nhà mới của đồng bào Chăm
Đối với người Chăm khi cất ngôi nhà mới thì việc dựng cột rất quan trọng.
Đối với người Chăm khi cất ngôi nhà mới thì việc dựng cột rất quan trọng.

Đến nhà, được sự đồng ý của gia chủ, ông I mầm cùng nhóm thanh niên bắt đầu dựng cột nhà. Nhóm thanh niên chia thành hai nhóm kéo dây, ông I mầm vịn cột và tất cả cùng đọc Salawat Nabi MohamMach vừa đọc vừa kéo dây dựng cột thẳng lên với ý nghĩa cầu xin thánh Ala ban những điều tốt đẹp đến gia đình gia chủ. Khi tất cả mọi người Salawat Nabi MohamMach xong, ông I mầm cùng tất cả mọi người ngồi xuống và cầu nguyện chúc gia chủ bình an, hạnh phúc.
 
Lễ dựng cột nhà.
Lễ dựng cột nhà.

Sau khi cầu nguyện xong, gia chủ mời mọi người cùng dùng những món bánh đặc trưng của dân tộc trong ngày dựng cột như bánh tét, sakigia với ý nghĩa là sự gắn kết bền vững và sung túc bền lâu. Xong nghi thức dựng cột nhà, gia chủ giao phần còn lại cho thợ xây hoàn chỉnh ngôi nhà của mình.
Nghi thức đọc kinh Sholawat Nabi MohaMach với ý nghĩa cầu mong sự tốt đẹp, an lành đến với gia chủ.
Nghi thức đọc kinh Sholawat Nabi MohaMach với ý nghĩa cầu mong sự tốt đẹp, an lành đến với gia chủ.

Nhà của người Chăm có kết cấu hình chữ I với cây đòn vông vát theo trục Đông - Tây, hầu hết nhà đều có sàn cao để chống lũ. Sàn được nâng cao bằng hệ thống cột gỗ nguyên cây chủ yếu là các loại cây danh mộc.

Điều thú vị là mặt tiền nhà nào cũng có một cái thang bằng gỗ ý như rước khách lên nhà trên. Hai cửa cái ra vào hơi thấp so với đầu người hàm chứa ý nghĩa người ra vào nhà là phải cúi thấp để tỏ rõ sự tôn trọng chủ nhà. Bên trong ngôi nhà của đồng bào Chăm hầu như không có bàn ghế. Khi khách đến nhà thì chủ nhà thường trải chiếu hoặc tấm thảm để đón khách.
Nhà đồng bào Chăm đều có thang bằng gỗ trước cửa để rước khách lên nhà trên.
Nhà đồng bào Chăm đều có thang bằng gỗ trước cửa để rước khách lên nhà trên.

Người Chăm vốn rất thân thiện, hiếu khách thích kết giao nên thường mở cửa sổ để bên này có thể trò chuyện được với nhà bên kia tạo cảm giác đoàn kết thân thuộc. Tuy nhiên khách đến nhà nhất là nam giới phải đặc biệt lưu ý tránh tự động vượt qua khung cửa ngăn cách.

Lễ Kuột san của đồng bào Chăm (An Giang).
Lễ Kuột san của đồng bào Chăm (An Giang). 

Điều đặc biệt, là sau khi làm nhà xong, đồng bào Chăm thường tiến tiến hành làm lễ mừng nhà mới (Lễ tạ ơn Kuột san) . Buổi lễ thường được tổ chức vào đầu giờ chiều tầm từ 13 giờ đến 14 giờ . Đây cũng là thời gian thuận tiện nhất của tất cả mọi người.

Nghi lễ đọc kinh tại ngôi nhà mới.
Nghi lễ đọc kinh tại ngôi nhà mới.

Trong nhà gia chủ trang trí dọn dẹp thật đẹp và chuẩn bị một cái lò bếp, một hủ gạo, một hủ muối và một lu nước để gần cột nhà với ý nghĩa trong bếp nhà luôn luôn lúc nào cũng đầy đủ gạo, muối, nước. Đúng giờ, khi tất cả mọi nguồi đến thánh đường hành lễ xong (nam đến thánh đường cầu nguyện, nữ cầu nguyện ở nhà).

Sau nghi thức lễ tạ ơn, những món bánh truyền thống rất đặc biệt, chỉ sử dụng trong những ngày lễ như: bánh Hapum, Hakalim, bánh Bakigah… được mang ra mời khách.
Sau nghi thức lễ tạ ơn, những món bánh truyền thống rất đặc biệt, chỉ sử dụng trong những ngày lễ như: bánh Hapum, Hakalim, bánh Bakigah… được mang ra mời khách.

Đến mừng tân gia (thường đàn bà, phụ nữ đến trước, nam phụ lão thanh niên đến sau) mọi người trong làng hay đem đến những lễ vật mừng tân gia như sữa, hột vịt, bột, đường và những vật dụng cho gia đình với ý nghĩa tình làng nghĩa xóm đoàn kết chung vui ăn mừng.
Biểu diễn dân ca, dân vũ mừng nhà mới.
Biểu diễn dân ca, dân vũ mừng nhà mới.

Gia chủ nhận lễ vật và sắp xếp chỗ ngồi cho mọi người. Nam thì ngồi căn nhà trước, phụ nữ thì ngồi căn sau (vì theo phong tục của đồng bào dân tộc Chăm thì nam nữ không được ngồi chung chiếc chiếu trừ khi đó là vợ chồng). Khi mọi người đã ổn định xong, ông I mầm và tất cả mọi người đứng lên đọc kinh cầu nguyện cho gia chủ làm ăn phát đạt, gia đình bình an. Cầu nguyện xong, gia chủ mời tất cả mọi người dùng tiệc chung vui với gia đình.
Theo langvietonline.vn

Có thể bạn quan tâm

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất và tín ngưỡng của đồng bào M’Nông, Lễ cúng máng nước là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm. Nghi lễ vừa được phục dựng tại thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Cuối tháng 10, khi những cánh đồng lúa ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả sang màu vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar. Với bà con Bahnar nhánh Giơ Lâng là Lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với bà con Xơ Đăng là Lễ Mừng lúa mới được tổ chức với cùng mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây đã cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Nơi cuối nguồn Tây Nam của tổ quốc, bên dòng sông Hậu hiền hòa bao đời ôm lấy những xóm làng trù phú, có một cộng đồng hình thành từ bao đời nay, gìn giữ và bồi đắp nên một nét đẹp văn hóa đặc sắc với những dấu ấn rất riêng. Đó là đồng bào Chăm Islam An Giang.

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Giữa không gian núi đá trùng điệp nơi cực Bắc Tổ quốc, những thanh âm trống đồng, sắc màu trang phục truyền thống và các điệu múa dân gian của đồng bào Lô Lô đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang.

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, nhiều cộng đồng sinh sống tại các xã biên giới giáp Campuchia. Tỉnh chú trọng hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, y tế, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào. 

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Chiều 22/10, Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao Nhà rông văn hóa tặng nhân dân thôn Giang Lố 1, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi. Công trình có tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, do Binh đoàn 20 hỗ trợ, Binh đoàn 15 làm chủ đầu tư, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 phối hợp triển khai thực hiện.

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Sáng 22/10, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang trang trọng tổ chức lễ Dâng y Kathina năm 2026, với sự tham dự của chư Tôn trưởng lão Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng, sư trụ trì 66 chùa Phật giáo Nam tông Khmer cùng đông đảo đồng bào, Phật tử.

Giữ hồn thổ cẩm trong nhịp sống đương đại

Giữ hồn thổ cẩm trong nhịp sống đương đại

Tháng 6/2025, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Thái ở Nghệ An được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tạo thêm cơ hội bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Gìn giữ sắc chàm của người Nùng An

Gìn giữ sắc chàm của người Nùng An

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, Nùng Indigo (xóm Khào, xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng) trở thành điểm đến góp phần gìn giữ và lan tỏa sắc chàm đặc trưng của người Nùng An, mang đến trải nghiệm văn hóa gần gũi cho du khách.

Lan tỏa sắc màu văn hóa các dân tộc xứ Thanh

Lan tỏa sắc màu văn hóa các dân tộc xứ Thanh

Với chủ đề “Sắc màu văn hóa xứ Thanh”, từ ngày 22 - 24/11, tỉnh Thanh Hóa tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Thanh Hóa năm 2026 tại Quảng trường Lam Sơn, phường Hạc Thành.