Lễ hội AZa Koonh của dân tộc Tà Ôi

Lễ hội AZa Koonh của dân tộc Tà Ôi
Gói bánh, sấy gạo là những công việc không thể thiếu trong việc chuẩn bị cho lễ hội A Za Koonh
Gói bánh, sấy gạo là những công việc không thể thiếu trong việc chuẩn bị cho lễ hội  A Za Koonh

Như đa số các dân tộc ít người sinh sống ở Trường Sơn, người Tà Ôi có cuộc sống phụ thuộc vào nông nghiệp ở trình độ thấp. Vì vậy, cứ mỗi độ cuối năm, khi người dân sinh sống trên dãy Trường Sơn A Lưới kết thúc việc nương rẫy, và trời đông bắt đầu se se lạnh, sương trắng bồng bềnh trên đỉnh núi A Túc cũng là lúc toàn thể dân làng các tộc người Tà Ôi háo hức chuẩn bị gạo nếp, những đồ ăn thức uống ngon nhất, trang phục đẹp nhất để chuẩn bị đón mùa lễ hội A Za Koonh - lễ hội lớn và quan trọng nhất trong năm của họ. Đây là một trong những nét văn hóa tốt đẹp, độc đáo của người Tà Ôi.

A Za Koonh không chỉ là lễ hội, là ngày tết vui tươi nhộn nhịp mà còn là dịp để thể hiện lòng thành kính đến các vị thần linh, lòng biết ơn đến mẹ của các giống cây trồng, đặc biệt là mẹ lúa đã nuôi dưỡng lớp lớp con cháu từ thế hệ này đến thế hệ khác. Khẳng định tình cảm gắn bó thiêng liêng sống chết có nhau, no đói cùng nhau của con cháu làng bản.

Bà con dân tộc Tà Ôi khi tham gia lễ hội AzaKoonh không chỉ có mục đích cầu mong được mùa màng tươi tốt, mà còn cầu thần linh phù hộ cho dân làng được sống yên vui, không ốm đau, dịch bệnh; hoặc cũng để giải tỏa những bất hòa giữa hai làng, hai họ tộc với nhau... Trong buổi lễ, người Tà Ôi không chỉ cúng thần nông nghiệp, mà còn cúng cả các vị thần khác như: Yang núi rừng, sông suối, Yang Trời Đất.
 
Lễ hội AzaKoonh gồm có nhiều nghi lễ, trong đó, nghi lễ A xa a rah (lễ tẩy rửa) được coi là một nghi lễ rất quan trọng, không thể thiếu được trong các lễ hội lớn nhỏ của người Tà Ôi. Nghi lễ này như một dòng nước linh nghiệm để rửa sạch mọi tội lỗi, nhơ bẩn, cho bản làng được trong sạch để các vị Yang vui lòng xuống dự hội. Sau lễ tẩy rửa là đến nghi lễ Cha chọt (lễ chuẩn bị), đây là nghi lễ báo cho các vị Yang biết là con cháu trong làng sẽ lên rừng, xuống suối tìm kiếm các món ngon vật lạ 
Lễ vật dâng các Yang của người Tà Ôi, ngoài cơm, rượu, các loại hoa quả, còn có cả mẹ lúa.
Lễ vật dâng các Yang của người Tà Ôi, ngoài cơm, rượu, các loại hoa quả, còn có cả mẹ lúa.

Nghi lễ Ka coong tro (lễ mời mẹ lúa) là phần chính của phần lễ A za. Trong nghi lễ này, thầy cúng làm lễ mời mẹ lúa vào nhà chính dự hội cùng các loại giống cây trồng khác. Sau khi hoàn thành các nghi lễ trên, già làng sẽ thực hiện nghi lễ báo cáo cho Yang Đung (thần nhà cửa).

Già làng đang thực hiện lễ cúng Yang, cầu mong mùa màng tốt tươi, người người khỏe mạnh.
Già làng đang thực hiện lễ cúng Yang, cầu mong mùa màng tốt tươi, người người khỏe mạnh.

Tiếp sau các nghi lễ tẩy rửa, chuẩn bị và mời mẹ lúa, phần lễ cúng A Za chính thức diễn ra với lễ cúng A za (các vị thần giống cây trồng), lễ cúng cho Yang Xứ (thần sông, suối, gió, núi, mây, lửa, đất, đường xá...), lễ cúng Yang Pa nuôn (vị thần chở che khi đi buôn bán), lễ cúng Yang Cợt (vị thần ban tặng con người), lễ cúng Yang Ku muuiq (những người đã khuất), lễ cúng Yang A zel, lễ Cha dooi ârbeh là lễ ăn cơm mới và lễ giao mâm cỗ...  

Các chàng trai, cô gái Tà Ôi nhảy múa, ca hát, chúc tụng nhau…
Các chàng trai, cô gái Tà Ôi nhảy múa, ca hát, chúc tụng nhau…

Sau khi kết thúc phần lễ, trong căn nhà sàn ngập tràn ánh nắng, những nam thanh nữ tú người Tà Ôi cùng nắm tay hát hò, nhảy múa, chúc tụng nhau bằng các điệu vũ Aza, Poon, Eọ, cùng đối đáp nhau bằng điệu dân ca Kâr Lơợi, Târ a, xiềng cha chấp. Vang khắp không gian là tiếng trống, tiếng chiêng rộn rã cùng giai điệu Pâr lư ấm áp tình người...
Lê Phú (baotintuc.vn)

Có thể bạn quan tâm

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Lễ dâng y Kathina là dịp để đồng bào Khmer và Phật tử thực hành hạnh bố thí, tạo phước báu; đồng thời gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của bà con Khmer Nam Bộ theo hệ phái Phật giáo Nam Tông.

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Nét đẹp Lễ cúng máng nước của đồng bào M’Nông

Gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất và tín ngưỡng của đồng bào M’Nông, Lễ cúng máng nước là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm. Nghi lễ vừa được phục dựng tại thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Mùa lúa chín – Mùa lễ hội giữa Đại ngàn

Cuối tháng 10, khi những cánh đồng lúa ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả sang màu vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar. Với bà con Bahnar nhánh Giơ Lâng là Lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với bà con Xơ Đăng là Lễ Mừng lúa mới được tổ chức với cùng mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây đã cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Độc đáo Tết Raya của người Chăm Islam An Giang

Nơi cuối nguồn Tây Nam của tổ quốc, bên dòng sông Hậu hiền hòa bao đời ôm lấy những xóm làng trù phú, có một cộng đồng hình thành từ bao đời nay, gìn giữ và bồi đắp nên một nét đẹp văn hóa đặc sắc với những dấu ấn rất riêng. Đó là đồng bào Chăm Islam An Giang.

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Sắc màu văn hóa Lô Lô hội tụ nơi biên cương

Giữa không gian núi đá trùng điệp nơi cực Bắc Tổ quốc, những thanh âm trống đồng, sắc màu trang phục truyền thống và các điệu múa dân gian của đồng bào Lô Lô đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang.

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh phát huy sức mạnh đại đoàn kết các dân tộc

Tây Ninh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, nhiều cộng đồng sinh sống tại các xã biên giới giáp Campuchia. Tỉnh chú trọng hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, y tế, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào. 

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Quân đội chung tay gìn giữ văn hóa nhà rông

Chiều 22/10, Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao Nhà rông văn hóa tặng nhân dân thôn Giang Lố 1, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi. Công trình có tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, do Binh đoàn 20 hỗ trợ, Binh đoàn 15 làm chủ đầu tư, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 phối hợp triển khai thực hiện.

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Gìn giữ nét đẹp lễ Dâng y Kathina

Sáng 22/10, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang trang trọng tổ chức lễ Dâng y Kathina năm 2026, với sự tham dự của chư Tôn trưởng lão Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng, sư trụ trì 66 chùa Phật giáo Nam tông Khmer cùng đông đảo đồng bào, Phật tử.

Giữ hồn thổ cẩm trong nhịp sống đương đại

Giữ hồn thổ cẩm trong nhịp sống đương đại

Tháng 6/2025, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Thái ở Nghệ An được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tạo thêm cơ hội bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng.

Gìn giữ sắc chàm của người Nùng An

Gìn giữ sắc chàm của người Nùng An

Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, Nùng Indigo (xóm Khào, xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng) trở thành điểm đến góp phần gìn giữ và lan tỏa sắc chàm đặc trưng của người Nùng An, mang đến trải nghiệm văn hóa gần gũi cho du khách.

Lan tỏa sắc màu văn hóa các dân tộc xứ Thanh

Lan tỏa sắc màu văn hóa các dân tộc xứ Thanh

Với chủ đề “Sắc màu văn hóa xứ Thanh”, từ ngày 22 - 24/11, tỉnh Thanh Hóa tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Thanh Hóa năm 2026 tại Quảng trường Lam Sơn, phường Hạc Thành.