Việc phục dựng lại Lễ Kết bạn nhằm tôn vinh nét truyền thống văn hóa, thắt chặt mối quan hệ tình cảm gắn bó của hai dân tộc sống trên địa bàn xã và vùng lân cận hiện nay. Từ đó, bà con tương trợ, giúp nhau vượt qua khó khăn trong đời sống sinh hoạt và lao động sản xuất.
Lễ Kết bạn cộng đồng M’Nông và Châu Mạ bắt đầu bằng việc già làng dân tộc Châu Mạ đến gặp già làng dân tộc M’Nông để thực hiện nghi thức gặp mặt. Theo đó, già làng M’Nông mời già làng Châu Mạ vào nhà. Hai già làng cùng những người đi chung vừa uống rượu cần vừa bàn bạc thống nhất một số vấn đề cần thiết cho Lễ Kết bạn như lễ vật, thời gian tổ chức...
Già làng Điểu Tol, người dân tộc M’Nông ở thôn 5, xã Đồng Nai chia sẻ: “Lễ Kết bạn của dân tộc M’Nông và Châu Mạ là bản sắc văn hóa truyền thống hồi xưa ông cha để lại và đang bị mai một dần. Việc tổ chức lễ hội này nhằm giúp con cháu không quên truyền thống bản sắc của mình. Sau này, con cháu ý thức gìn giữ không để mất bản sắc các lễ hội của dân tộc. Lễ Kết bạn cộng đồng M’Nông và Châu Mạ là mối liên kết rất quan trọng giữa sóc này với sóc kia, làng này với làng kia, để mọi người gần gũi, gắn bó nhau hơn trong đời sống cũng như sản xuất”.
Các phần của nghi lễ chính được thực hiện trong Lễ Kết bạn như: dựng cây nêu, cúng thần linh và nghi lễ hiến sinh (đâm trâu). Chủ nhà và khách cử ra hai người là già làng hai bên cùng tiến hành các nghi lễ cúng thần linh. Cùng với đó, đội cồng chiêng và múa hát quanh sân lễ ba vòng. Phần lễ cúng thần linh sẽ gồm các lễ vật như: thịt trâu, heo, gà, cơm lam, rượu cần… được bày quanh cây nêu. Ngoài ra, Lễ Kết bạn còn có các hoạt động giao lưu văn nghệ, thể thao với các trò chơi dân gian như: đi cà kheo, bắn nỏ, đẩy gậy… nhằm tạo không khí vui tươi, đoàn kết.
Anh Điểu K Tứ (người dân tộc thiểu số Châu Mạ), thôn 2, xã Đồng Nai bày tỏ cảm xúc: “Việc phục dựng Lễ Kết bạn giúp thế hệ trẻ chúng tôi biết được bản sắc của dân tộc mình, tạo sự đoàn kết các dân tộc trong cuộc sống. Tôi mong muốn các lễ hội như thế này sẽ được tổ chức, phục dựng nhiều hơn, để thế hệ trẻ không quên bản sắc của dân tộc mình ”.
Lễ Kết bạn được phục dựng tại Khu du lịch sinh thái Trảng Cỏ Bù Lạch nằm trong chương trình mục tiêu quốc gia về văn hóa năm 2018. Đây là một hoạt động tín ngưỡng dân gian độc đáo chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, nhân văn sâu sắc, phản ánh đặc trưng văn hóa cộng đồng người M’Nông, Châu Mạ nói riêng và cộng đồng các dân tộc thiểu số sinh sống lâu đời ở vùng đất Nam Tây Nguyên nói chung.
Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bình Phước Đỗ Minh Trung, Lễ Kết bạn cộng đồng người dân tộc M’Nông và Châu Mạ là lễ phục dựng theo chương trình quốc gia để bảo tồn giá trị văn hóa các cộng đồng đồng bào dân tộc trên tỉnh Bình Phước. Sau khi làm lễ phục dựng này, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh xây dựng đề án, có kế hoạch cụ thể giao cho địa phương để phục dựng phát huy gìn giữ bản sắc bảo tồn Lễ Kết bạn.
Qua việc phục dựng Lễ Kết bạn, những giá trị văn hóa của cộng đồng dân M’Nông và Châu Mạ sẽ được hồi sinh. Đây còn là động lực, bước đệm cho các dân tộc thiểu số trên địa bàn Bình Phước tiếp tục khôi phục, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc có tính cộng đồng. Đặc biệt, từ những lễ hội phục dựng sẽ giáo dục cho thế hệ trẻ biết gìn giữ và phát huy bản sắc truyền thống của các dân tộc./.
K GỬIH
