Trong đời sống tâm linh của người Châu Mạ, hạt lúa có vai trò hết sức quan trọng, vì đó là nguồn lương thực chính nuôi sống con người. Cho nên, họ không tiếc vật nuôi như: dê, lợn, gà, vịt để cúng tế thần lúa. Lễ hội Nhô Rơmùl, thường được người Mạ tổ chức vào tháng 9, 10 dương lịch hàng năm với mục đích mừng cho cây lúa sinh trưởng và chấm dứt những điều kiêng cữ nhằm cầu cho cây lúa phát triển tốt, không bị sâu bọ, chim chóc, muông thú phá hoại, cầu cho mùa màng bội thu, cuộc sống của người dân được ấm no, hạnh phúc. Lễ hội Nhô Rơmùl.
Để tổ chức lễ hội này, bà con tiến hành Nhô Tắc năng mùl, quy định ngày để làm lễ cúng. Sau khi dựng các cây nêu phụ được làm bằng tre, nứa ở 4 góc rẫy và một cây nêu chính cao 3 mét (gọi là n’juh me) được trồng ở chính giữa rẫy, gần chòi thì bà con mới tiến hành khai lễ.
Già làng K’Diệp (xã Lộc Bắc) cho biết: “Sau khi các điều kiện cần thiết cho lễ hội đã chuẩn bị xong, tùy theo hoàn cảnh gia đình mà gia chủ chọn con dê, lợn hay con gà, vịt làm vật hiến sinh. Từ sáng sớm, bà con đã tề tựu lên rẫy để thực hiện nghi thức của lễ hội. Tại đây, già làng cắt và lấy huyết (máu) của con vật hiến sinh bôi lên cây nêu, cắt một ít lông của nó để kẹp vào cây nêu. Khu vực quanh cây nêu, bà con còn cúng mâm cơm, trứng gà, chén đựng huyết của con vật hiến sinh. Đây chính là trung tâm của lễ hội, là nơi để dành cho các thần linh về dự lễ và trông nom lúa cho bà con; đồng thời, đây là nơi trú ngụ của hồn lúa. Theo phong tục của người Mạ, vào mùa thu hoạch, những cây lúa tại nơi cúng tế thường sẽ được tuốt sau cùng và khi làm lễ Nhô Rơhe thì họ lấy rơm ở đó mang về nhà và kẹp bên kho thóc của gia đình”.
Sau khi cắt và lấy huyết con vật hiến tế bôi lên cây nêu, bôi lên trán những người trong buôn trước sự chứng kiến của thần linh, không chỉ cầu cho mùa màng phát triển tươi tốt, bội thu mà còn để xua đuổi tà ma, bệnh tật nhằm mang lại sức khỏe, sự bình yên, hạnh phúc cho dân làng.
Lễ hội Nhô Rơmùl tuy là lễ hội mang tính nông nghiệp, nhưng nó có vai trò hết sức quan trọng, thực hiện nghi lễ khấn Yàng, mời gọi các vị thần linh cùng nhau về dự lễ nhằm tạ ơn họ cũng như muốn gửi gắm với các vị thần trông nom cây lúa, xua đuổi thú dữ, chim muông, sâu bọ gây hại cho lúa và gọi hồn lúa về.
Sau nghi lễ, tiếng chiêng, tiếng trống rộn lên từng hồi, làm vang vọng cả vùng núi rừng, như là lời tha thiết mời gọi mọi người hãy cùng nhau về đây chia vui và tận hưởng cái không khí thiêng liêng của buổi lễ, hòa lẫn với những phút giây thật vui tươi và ấm cúng nhưng rất bình dị của cư dân ở vùng đất Nam Tây Nguyên.
Bà con say sưa uống rượu cần, thưởng thức các món ăn truyền thống từ rẫy này đến rẫy kia… Những lời chúc cho nhau, hòa lẫn với những câu chuyện kể, lời ca, tiếng hát và thả hồn với làn điệu múa xoang của các chàng trai, cô gái theo từng nhịp cồng chiêng xua đi cái không khí lặng yên nơi núi rừng. Khi chiều buông xuống, bà con kéo nhau về nhà, tiếp tục đánh cồng chiêng, hát dân ca và uống rượu cần cho tới khi ngày mới bắt đầu thì lễ hội kết thúc.
Lễ cơm mới (Kin khảu máư) là nghi lễ truyền thống có ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Thái. Hằng năm, vào khoảng tháng 5 - 6 theo lịch Thái, tương ứng với tháng 9 - 10 dương lịch, khi lúa ngoài đồng đã chín, thóc mới được đưa về đầy bồ, các gia đình tổ chức nghi lễ để mừng thành quả sau một mùa lao động.
Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc đang được xã Mường Lát xác định gắn với phát triển kinh tế xã hội, trong đó chú trọng phục dựng các giá trị truyền thống, phát huy vai trò của nghệ nhân, người có uy tín và xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng.
Từ bao đời nay, phong tục buộc chỉ cổ tay được đồng bào Thái Tây Bắc luôn được gìn giữ, duy để gửi gắm ước mong cho mọi người luôn có sức khỏe, bình an trong cuộc sống.
Múa kỳ lân không chỉ tạo không khí rộn ràng trong những ngày lễ, Tết, mà còn thể hiện tinh thần thượng võ, khát vọng về cuộc sống bình an, no đủ của đồng bào Nùng. Loại hình nghệ thuật dân gian này đang được gìn giữ, quảng bá như một nét văn hóa đặc sắc của vùng cao Cao Bằng.
Lễ cúng Tổ tiên của người Lô Lô đen ở thôn Lô Lô Chải, xã Lũng Cú, tỉnh Tuyên Quang là nghi lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và tinh thần gắn kết cộng đồng.
Lễ cầu mùa của người Nùng tại Cao Bằng được tổ chức vào “đắp nọi”, ngày cuối cùng của tháng Giêng âm lịch hằng năm. Nghi lễ truyền thống thể hiện lòng biết ơn thần linh, gửi gắm ước vọng về một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, bản làng bình an, no ấm.
Giàng Thị Sinh, cô gái dân tộc Mông vùng cao ở xã Sà Phìn (Tuyên Quang), đạt 27,31 điểm khối C00 trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 và trúng tuyển ngành Sư phạm Lịch sử - Địa lí, Trường Đại học Sư phạm 2 Hà Nội. Với Sinh, kết quả ấy là niềm vui sau những năm tháng cố gắng và cũng là bước đầu để em theo đuổi ước mơ trở thành cô giáo.
Lễ hội Thắk Côn là một lễ hội truyền thống có ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của cộng đồng Khmer tại thành phố Cần Thơ, được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, ngày 3/6/2025.
Thực hiện đề án “Tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025 - 2035, định hướng đến năm 2045”, năm 2027, An Giang tập trung nâng cao chất lượng dạy và học ngôn ngữ, chữ viết của đồng bào Khmer; tăng tốc nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh, tiếng Pháp; phát triển đội ngũ giáo viên, học liệu, cơ sở vật chất và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong dạy học ngoại ngữ. Tỉnh đồng thời chuẩn bị các điều kiện để triển khai một số ngoại ngữ khác như tiếng Nhật, tiếng Trung Quốc, tiếng Hàn theo nhu cầu thực tế.
Giữa núi rừng Quảng La (tỉnh Quảng Ninh), cộng đồng người Dao Thanh Y vẫn bền bỉ gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đã được vun đắp qua hàng trăm năm.
Chiều 2/8/2026, trong khuôn khổ Ngày hội Bánh dân gian Nam Bộ - An Giang 2026 (phường Long Xuyên), các nghệ nhân người Khmer đã trình diễn chế biến bánh rây và phục vụ miễn phí 200 chiếc bánh cho người dân, du khách.
Ở tuổi ngoài 60, bà Hoàng Thị Thoát xã Yên Châu (Sơn La) vẫn miệt mài truyền dạy chữ Thái, dân ca và nghề dệt thổ cẩm cho thế hệ trẻ. Từ tâm huyết của người "giữ lửa", việc thành lập Tổ Phụ nữ dệt thổ cẩm xã Yên Châu đang mở ra hướng đi mới, đưa nghề truyền thống gắn với sinh kế và phát triển du lịch cộng đồng.
Tháng 8 này, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Đoài Phương, Hà Nội) trở thành điểm hẹn văn hóa đặc sắc với chuỗi hoạt động mang chủ đề “Về miền Tây qua nét văn hóa của đồng bào Khmer”.
Sáng 26/7, tại chùa Khmer thuộc Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, đồng bào dân tộc Khmer đã tổ chức lễ dâng y tắm mưa kết hợp cầu siêu tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ. Đây là hoạt động ý nghĩa hướng tới Ngày Thương binh Liệt sĩ 27/7, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và tôn vinh nét đẹp văn hóa tâm linh đặc sắc của đồng bào dân tộc Khmer.
Giữa nhịp sống hiện đại, những điệu xòe, tiếng cồng chiêng và lời dân ca Thái vẫn hiện diện trong đời sống của đồng bào ở xã Mường Lát (Thanh Hóa). Từ sự tâm huyết của các nghệ nhân đến những chính sách hỗ trợ của địa phương, các giá trị văn hóa truyền thống đang được gìn giữ, trao truyền và từng bước trở thành nguồn lực cho phát triển cộng đồng.
Không chỉ lưu giữ nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, xưởng dệt Hoa Ban ở Bản Lác (xã Mai Hạ, tỉnh Phú Thọ) còn tạo việc làm cho phụ nữ yếu thế và người khuyết tật. Mô hình là điểm sáng trong bảo tồn văn hóa gắn với phát triển sinh kế theo Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Khi nương rẫy bắt đầu xanh tốt, đồng bào Bahnar tại xã Kông Chro, tỉnh Gia Lai lại rộn ràng tổ chức lễ Sơmă Kơcham, nghi lễ truyền thống nhằm cầu bình an, sức khỏe, mùa màng bội thu, củng cố tình đoàn kết trong cộng đồng.
Nghi lễ thay bàn thờ gia tiên, còn gọi là “tôi chòng”, của đồng bào dân tộc Tày vừa được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, giới thiệu tới công chúng nét đẹp tín ngưỡng gắn với đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
