Trong đó, Lễ thành đinh cho thiếu nam và Lễ trưởng thành cho thiếu nữ là một trong những nghi lễ quan trọng, bởi khi đó họ được cả cộng đồng làng xóm, được tôn giáo của mình công nhận là người lớn.
Lễ trưởng thành cho thiếu nữ Chăm Bà Ni (hay còn gọi Lễ Karơh) được coi là một trong những nghi lễ quan trọng nhất, để lại ấn tượng sâu đậm nhất trong cuộc đời mỗi con người. Bởi đây là thời điểm chuyển tiếp tuổi trưởng thành của thiếu nữ để chuẩn bị bước vào tuổi hôn nhân, và họ được cả cộng đồng làng, tôn giáo công nhận mình đã lớn. Sau nghi lễ này, người thiếu nữ có thể tự do yêu đương và lựa chọn bạn đời.
Các thiếu nữ chuẩn bị sẵn sàng trước buổi lễ.
Theo ông Từ Công Dư, Phó Chủ tịch Hội đồng sư cả Chăm Bà Ni, tỉnh Ninh Thuận, thì Lễ trưởng thành của thiếu nữ Chăm Bà Ni thường được tổ chức cho các thiếu nữ Chăm từ 9 - 15 tuổi. Nghi lễ này được tổ chức trong 3 ngày liên tiếp vào các tháng 3, 8 hoặc 10 theo lịch Bà Ni. Ngày thứ nhất là chuẩn bị các lễ vật. Ngày thứ hai chuẩn bị bánh trái và làm lễ chứng kiến ra mắt, báo trước cho ông bà tổ tiên. Ngày thứ ba, là ngày chính đi vào nghi lễ chính thức. Các thiếu nữ sau khi tắm rửa và trang điểm sẽ được đến Thánh đường để làm nghi lễ và cúng dâng cho thượng đế. Lễ thường do nhiều gia đình tổ chức chung. Số thiếu nữ được làm Lễ trưởng thành trong một lần đều theo số lẻ như 3, 5 hoặc 7 người.
Các thiếu nữ bê lễ vật ra nhà lễ.
Trước ngày thực hiện nghi lễ, các gia đình có con làm lễ trong đợt này phải chuẩn bị đầy đủ các lễ vật để cúng trong Lễ trưởng thành, làm bánh truyền thống của người Chăm (bánh nếp, bánh ít) và dựng, trang trí hai nhà để làm Lễ trưởng thành. Đến ngày làm lễ, các gia đình dậy từ sáng sớm nấu các món cúng lễ, chuẩn bị phục trang, vật dụng, lễ vật đầy đủ, chu đáo cho buổi lễ. Các thiếu nữ trong Lễ trưởng thành được trang điểm cẩn thận, cầu kỳ. Bà Bóng (một người phụ nữ Chăm đã già) và hai người phụ nữ lớn tuổi khác giúp các thiếu nữ Chăm mặc pành (phục trang) và đưa các thiếu nữ đi tắm ngoài trời...
Thầy cả sư làm thủ tục cắt tóc cho các thiếu nữ
Sau khi tắm xong, các thiếu nữ được đưa vào trong nhà để trang điểm, mặc trang phục truyền thống, đeo trang sức và búi tóc lên cao trên đỉnh đầu, chuẩn bị làm Lễ trưởng thành. Lúc này, người thân trong gia đình đã chuẩn bị đầy đủ các lễ vật, trang trí nhà lễ. Khi các thiếu nữ đã hoàn chỉnh việc phục trang, sẵn sàng cho buổi lễ, ba vị chức sắc ở trong nhà lễ chính đã ngồi vào vị trí chuẩn bị thực hiện các nghi lễ. Thầy cả sư chủ trì thực hiện sẽ phân công các vị chức sắc các phần việc. Lúc này, bà Bóng cũng có mặt trong nhà lễ chính để cùng thực hiện lễ.
Bà Bóng giúp các thiếu nữ mặc trang phục truyền thống trước khi làm lễ.Người nhà các thiếu nữ chuẩn bị lễ vật để cúng lễ.
Thầy cả sư gọi thứ tự từng thiếu nữ bước vào nhà lễ chính để làm thủ tục, cắt tóc. Tóc của các thiếu nữ được cắt hai lần, giữa trán, và hai bên. Lần đầu tiên cắt tóc để thể hiện sự biết ơn đối với đấng sinh thành, lần thứ hai để thể hiện lòng tôn kính đối với thánh Allah. Trong quá trình thực hiện nghi lễ này, có sự chứng kiến của 1 bé trai sơ sinh (gọi là nưk pô thìh), vì người Chăm quan niệm, em bé sơ sinh này là người làm chứng linh thiêng nhất với thánh Allah, để chứng kiến rằng các thiếu nữ này đã được cắt tóc nhập đạo Bà Ni. Các thiếu nữ ngồi trong nhà lễ chính và được các vị chức sắc làm phép, đọc kinh để mời thánh Allah về chứng giám. Sau khi được làm phép, các thiếu nữ lần lượt lạy các chức sắc, cha mẹ, tổ tiên, người thân để mọi người công nhận kể từ lúc này, họ đã là người trưởng thành, tức là được đạo công nhận là người lớn. Lúc này, các thiếu nữ sẽ được người thân lì xì bằng hiện vật như tiền, vàng, trâu, bò, dê, cừu… hoặc là chúc những câu chúc tốt lành. Những món quà lì xì sẽ được để trong một cái thau, được thầy cả sư làm phép, sau đó đưa cho các thiếu nữ giữ. Đây được coi là những của cải bước đầu, như là của hồi môn của các thiếu nữ mà cha mẹ hay người thân không được lấy dùng, mà để làm của cải cho con cái mình sau này, khi đến tuổi lập gia đình.
Dâng lễ vật lên ba thầy chức sắc.
Sau đó, các thiếu nữ quay trở về vị trí nhà lễ chính để các vị chức sắc cúng lễ. Lúc này, người nhà chuẩn bị và dọn ra 7 mâm lễ vật cúng gồm: 3 mâm cho 3 thầy chức sắc, 3 mâm cho 3 thiếu nữ và 1 mâm cho bà Bóng. Cúng theo tuần tự món ngọt trước, món mặn sau. Món ngọt gồm có bánh, trái cây, chè, xôi. Món mặn gồm có cơm, canh, thịt, cá… Thầy cúng đọc kinh và cúng lần lượt các mâm lễ, sau đó các thiếu nữ được dùng các món chung với các vị chức sắc và bà Bóng để chứng tỏ rằng kể từ bây giờ họ đã có một vị trí quan trọng trong đạo Bà Ni của người Chăm và đã là người trưởng thành.
Sau lễ cúng, gia đình mời người thân, bạn bè cùng chung vui mở tiệc mừng con cái gia đình họ trưởng thành.
Khăn Piêu (hay Piêu), trong tiếng Thái gọi là Ba Piều (Piều), là loại khăn đội đầu truyền thống của phụ nữ dân tộc Thái ở vùng Tây Bắc Việt Nam, đặc biệt là phụ nữ nhóm Thái đen.
Gắn liền với đời sống sinh hoạt, sản xuất và tín ngưỡng của đồng bào M’Nông, Lễ cúng máng nước là nét đẹp văn hóa truyền thống, thể hiện lòng biết ơn thiên nhiên và ước vọng về cuộc sống bình an, no ấm. Nghi lễ vừa được phục dựng tại thôn Tak Xoai, xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.
Cuối tháng 10, khi những cánh đồng lúa ở khu vực phía Tây tỉnh Quảng Ngãi bắt đầu ngả sang màu vàng, cũng là thời điểm bước vào mùa lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số Xơ Đăng, Bahnar. Với bà con Bahnar nhánh Giơ Lâng là Lễ Ét Đông (Lễ ăn con dúi), còn với bà con Xơ Đăng là Lễ Mừng lúa mới được tổ chức với cùng mong muốn và tạ ơn trời đất cho một vụ mùa bội thu, mang lại sự ấm cúng, bình yên cho dân làng. Những nét văn hóa đặc sắc trong mùa lễ hội của đồng bào Xơ Đăng, Bahnar nơi đây đã cùng vẽ nên “bức tranh” đầy màu sắc của cộng đồng các dân tộc giữa đại ngàn Tây Nguyên.
Nơi cuối nguồn Tây Nam của tổ quốc, bên dòng sông Hậu hiền hòa bao đời ôm lấy những xóm làng trù phú, có một cộng đồng hình thành từ bao đời nay, gìn giữ và bồi đắp nên một nét đẹp văn hóa đặc sắc với những dấu ấn rất riêng. Đó là đồng bào Chăm Islam An Giang.
Ngày 25/10, UBND xã Thượng Cốc, tỉnh Phú Thọ tổ chức Lễ hội Ruộng bậc thang Miền Đồi năm 2026. Lễ hội thu hút hàng nghìn người dân và du khách đến tham quan, trải nghiệm.
Giữa không gian núi đá trùng điệp nơi cực Bắc Tổ quốc, những thanh âm trống đồng, sắc màu trang phục truyền thống và các điệu múa dân gian của đồng bào Lô Lô đã tạo nên một không gian văn hóa đặc sắc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang.
Tây Ninh có 17 dân tộc thiểu số với 35.589 người, nhiều cộng đồng sinh sống tại các xã biên giới giáp Campuchia. Tỉnh chú trọng hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, y tế, bảo tồn bản sắc văn hóa và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của đồng bào.
Chiều 22/10, Binh đoàn 15 (Bộ Quốc phòng) tổ chức Lễ khánh thành, bàn giao Nhà rông văn hóa tặng nhân dân thôn Giang Lố 1, xã Sa Loong, tỉnh Quảng Ngãi. Công trình có tổng kinh phí hơn 2 tỷ đồng, do Binh đoàn 20 hỗ trợ, Binh đoàn 15 làm chủ đầu tư, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 732 phối hợp triển khai thực hiện.
Sáng 22/10, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh An Giang trang trọng tổ chức lễ Dâng y Kathina năm 2026, với sự tham dự của chư Tôn trưởng lão Hòa thượng, Thượng tọa, chư Tăng, sư trụ trì 66 chùa Phật giáo Nam tông Khmer cùng đông đảo đồng bào, Phật tử.
Tháng 6/2025, nghề dệt thổ cẩm của đồng bào Thái ở Nghệ An được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, tạo thêm cơ hội bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng.
Từ khi đàn đá Lộc Hòa được công nhận là Bảo vật quốc gia vào cuối năm 2017, nghệ thuật trình diễn đàn đá đã được đưa vào các trường học tại các xã, phường ở thành phố Đồng Nai.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ mai một, Nùng Indigo (xóm Khào, xã Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng) trở thành điểm đến góp phần gìn giữ và lan tỏa sắc chàm đặc trưng của người Nùng An, mang đến trải nghiệm văn hóa gần gũi cho du khách.
Với chủ đề “Sắc màu văn hóa xứ Thanh”, từ ngày 22 - 24/11, tỉnh Thanh Hóa tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc tỉnh Thanh Hóa năm 2026 tại Quảng trường Lam Sơn, phường Hạc Thành.
Lao Chải (tỉnh Lào Cai) là vùng đất mang đậm dấu ấn văn hóa Mông, với ruộng bậc thang, trang phục truyền thống, tiếng khèn cùng các nghề thủ công được trao truyền qua nhiều thế hệ.
Ngày 19/10, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam khai mạc Không gian trưng bày thành tựu nghiên cứu khoa học với chủ đề “Phát huy nguồn lực nhân văn - Phát triển bao trùm, bền vững”.
Ngày hội Sắc màu văn hóa dân tộc Lự tỉnh Lai Châu năm 2026 diễn ra trong hai ngày 17–18/10 tại bản Thẳm, xã Khun Há, với nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và trải nghiệm nghề truyền thống đặc sắc.
