Phát triển văn hóa gắn với du lịch là mục tiêu phấn đấu của huyện Nam Đàn, Nghệ An trong xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu toàn quốc đến năm 2025. Hướng đi này nhằm phát huy các thế mạnh của Nam Đàn về truyền thống văn hóa, lịch sử cách mạng; biến các tiềm năng lợi thế trở thành động lực phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới thông qua phát triển du lịch. Ngược lại, phát triển du lịch cũng là giải pháp quan trọng nhằm hỗ trợ việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa.
Xã Kim Liên tiếp tục xây dựng xóm Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp, đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng nông thôn để giữ vững nông thôn mới kiểu mẫu đầu tiên của tỉnh Nghệ An. Ảnh: Bích Huệ - TTXVN
Phát huy giá trị di sản
Đầu năm 2022, Kim Liên là xã đạt nông thôn mới kiểu mẫu đầu tiên của tỉnh Nghệ An. Trong nhiều năm qua, xã đã đề ra định hướng chung là bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của địa phương như các di tích văn hóa, lịch sử cách mạng, các lễ hội truyền thống, dân ca ví giặm... gắn với phát triển du lịch. Để phát huy truyền thống và di sản của quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, địa phương đã quan tâm tuyên truyền vận động người dân giữ gìn bản sắc văn hóa trong xây dựng nếp sống văn minh, lịch sự, thân thiện và mến khách. Vì vậy, du khách về thăm quê Bác luôn cảm thấy gần gũi, thân quen. Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được thực hiện có hiệu quả gắn với phong trào xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu trên địa bàn.
Lễ hội Làng sen được duy trì tổ chức hàng năm và ngày càng có nhiều hoạt động phong phú. Trải qua hàng chục lần tổ chức, sức lan tỏa của Lễ hội ngày càng mạnh mẽ, trở thành điểm nhấn không thể thiếu trong mỗi dịp kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5) hàng năm, góp phần thiết thực vào công tác bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa Hồ Chí Minh.
Tháng 5, mùa sen nở rộ trên khắp đường làng ngõ xóm trên địa bàn xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, trở thành điểm nhấn du lịch hấp dẫn khi về quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ảnh: Bích Huệ - TTXVN
Đưa dân ca ví giặm vào chương trình hoạt động du lịch vừa giúp bảo tồn, phát huy được dân ca, vừa đạt được mục đích kinh tế, phát triển du lịch. Sau khi dân ca ví giặm được công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể của nhân loại, xã Kim Liên đã có nhiều hoạt động nhằm khuyến khích và đưa loại hình dân ca này vào phục vụ du khách. Đến nay, 12/12 xóm có Câu lạc bộ dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh hoạt động. Đồng thời, dân ca ví giặm cũng được đưa vào dạy tại các trường học trên địa bàn.
Ông Nguyễn Quang Tùng, Chủ tịch UBND xã Kim Liên cho biết: Để giữ vững danh hiệu xã nông thôn mới kiểu mẫu gắn với phát triển văn hóa và du lịch đầu tiên của tỉnh Nghệ An, Đảng bộ và nhân dân xã Kim Liên tiếp tục phát huy những thành quả đã đạt được, đoàn kết, nỗ lực, quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ XXI đề ra. Địa phương tiếp tục đầu tư xây dựng các điểm nhấn trong khu dân cư như kè các dãy ao sen, xây dựng xóm Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp, đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng nông thôn, xây dựng và phát triển các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng trên địa bàn để trở thành các sản phẩm OCOP (như các sản phẩm từ sen, gạo lứt đỏ...). Bên cạnh đó, xã phối hợp với các công ty lữ hành xây dựng tour du lịch kết nối các di tích trên địa bàn, phát triển một số mô hình du lịch trải nghiệm, tham quan, học tập cộng đồng để thu hút du khách.
Cùng với Kim Liên, xã Nam Giang có Khu mộ bà Hoàng Thị Loan nằm trong quần thể Di tích Quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nơi đây không chỉ là điểm sáng về phát triển kinh tế của huyện Nam Đàn mà còn là mô hình điểm trong xây dựng và nâng cao chất lượng đời sống văn hóa của người dân. Bên cạnh đó, Nam Giang còn có vườn sinh thái trải nghiệm Eo Gió sở hữu thiên nhiên trong lành, không gian khoáng đạt cùng nhiều hoạt động thú vị. Đây là một trong những điểm đến được nhiều người dân thích thú, đặc biệt là du khách gần xa khi về thăm quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ông Phan Trọng Hải, Chủ tịch UBND xã Nam Giang cho biết, Nam Giang phấn đấu trở thành xã nông thôn mới kiểu mẫu theo hướng “Khai thác các giá trị về văn hóa tâm linh, cảnh quan sinh thái gắn với du lịch tâm linh, du lịch cộng đồng trải nghiệm” về đích vào cuối năm 2022. Để đạt được mục tiêu này, địa phương đã và đang cố gắng phát huy giá trị hiện có, nâng cao kỹ năng giao tiếp cho người dân, mở rộng các sản phẩm du lịch, đặc biệt là các sản phẩm OCOP, dịch vụ lưu niệm, lưu trú, đa dạng ẩm thực để thu hút du khách.
Du khách tìm hiểu các sản phẩm từ sen tại Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp Sen quê Bác. Ảnh: Bích Huệ - TTXVN
Phát triển các mô hình du lịch văn hóa
Sau 3 năm thực hiện Đề án thí điểm “Xây dựng huyện Nam Đàn trở thành huyện nông thôn mới kiểu mẫu theo hướng phát triển văn hóa gắn với du lịch, giai đoạn 2018 - 2025” của Thủ tướng Chính phủ, bằng nhiều giải pháp, bước đi thích hợp, huyện đã tập trung đầu tư để phát huy lợi thế 173 di tích, 3 di tích cấp Quốc gia đặc biệt cho phát triển văn hóa, du lịch; khơi dậy lòng tự hào về truyền thống, bản sắc văn hóa người Nam Đàn. Nhờ đó, diện mạo nông thôn mới ở các khu dân cư ngày càng khởi sắc, đời sống văn hóa tinh thần của người dân được nâng cao, tạo thế và lực để Nam Đàn sớm hiện thực hóa mục tiêu trở thành huyện nông thôn mới kiểu mẫu của cả nước.
Huyện Nam Đàn đã xây dựng thành công hai mô hình làng văn hóa tiêu biểu cấp tỉnh; 35 nhà văn hóa - khu thể thao xóm, khối theo tiêu chí kiểu mẫu. 19/19 xã, thị trấn đều thành lập Câu lạc bộ dân ca ví giặm. 100% xóm, khối có đội văn nghệ hoặc Câu lạc bộ văn nghệ thường xuyên tập luyện, giao lưu sinh hoạt.
Nhà văn hóa xóm Sen 1, xã Kim Liên, được đầu tư khang trang, là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa văn nghệ của nhân dân trong xã. Ảnh: Bích Huệ - TTXVN
Gần đây, công tác liên kết du lịch được xúc tiến hợp tác giữa Nam Đàn với thị xã Cửa Lò, thành phố Vinh, nhằm phát triển các tuyến du lịch mới, thu hút khách du lịch. Việc tăng cường liên kết, hợp tác phát triển du lịch theo hướng “Ba địa phương một hành trình, nhiều trải nghiệm” sẽ phát huy tiềm năng, lợi thế, những sản phẩm du lịch đặc trưng của từng địa phương để liên kết xây dựng thương hiệu, điểm đến. Bên cạnh đó, các sản phẩm du lịch được nâng cao chất lượng và đa dạng hóa, bao gồm các loại hình: du lịch văn hóa, truyền thống lịch sử cách mạng, du lịch tâm linh, sinh thái, ẩm thực. Đồng thời, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng văn hóa” ngày càng có hiệu quả tích cực góp phần tạo môi trường cho du lịch văn hóa phát triển. Huyện Nam Đàn đã cải tạo, nâng cấp, hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng văn hóa, thể thao cấp huyện, hệ thống thiết chế văn hóa nông thôn cấp xã, xóm.
Thời gian tới, Nam Đàn tiếp tục tập trung cao công tác lãnh đạo, chỉ đạo và dành nhiều nguồn lực đầu tư cho văn hóa, đặc biệt là triển khai thực hiện Đề án xây dựng văn hóa con người Nam Đàn văn minh, lịch sự, nghĩa tình, thân thiện, mến khách. Đồng thời, tiếp tục đầu tư, huy động nguồn lực để hoàn thiện hệ thống hạ tầng nông thôn đồng bộ; xây dựng hệ thống hạ tầng du lịch, kết nối các điểm di tích để hình thành các tour, tuyến du lịch.
Để về đích nông thôn mới kiểu mẫu vào năm 2025, huyện Nam Đàn tập trung huy động nguồn lực trùng tu, tôn tạo các di tích, bảo tồn, phát huy các giá trị di sản văn hóa, phát triển các mô hình Câu lạc bộ ví giặm, Câu lạc bộ hát ví phường vải để phục vụ du khách. Đồng thời, địa phương bảo tồn và phát triển văn hóa ẩm thực, thực hiện có hiệu quả chương trình Mỗi xã một sản phẩm, nâng cao giá trị các sản phẩm từ sen, chanh, hồng phục vụ phát triển du lịch gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp.
Cánh đồng lúa ở xã Kim Liên, huyện Nam Đàn. Ảnh: Bích Huệ - TTXVN
Ông Vương Hồng Thái, Phó Chủ tịch UBND huyện Nam Đàn cho biết, huyện tiếp tục xây dựng 6 xã nông thôn mới kiểu mẫu theo chủ đề và phát triển các mô hình du lịch văn hóa; trong đó tập trung chỉ đạo xây dựng, hoàn thiện các mô hình du lịch trải nghiệm nông thôn, liên kết với các công ty du lịch lữ hành để hình thành tour, tuyến nhằm khai thác hiệu quả và phát triển các mô hình đã xây dựng. Hiện các địa phương được chọn làm điểm bước đầu đã hình thành được một số mô hình du lịch cộng đồng, trải nghiệm nông thôn như: Mô hình vườn thực nghiệm sinh thái tại Nam Giang, trang trại hoa gắn du lịch trải nghiệm tại Kim Liên, mô hình du lịch sinh thái, trải nghiệm tại xã Nam Nghĩa, mô hình du lịch vườn đồi xã Nam Anh, mô hình sinh thái trải nghiệm tại xã Nam Cát.
Bích Huệ
