Nâng cao năng lực cảnh báo lũ quét, sạt lở đất

Sạt lở khiến đất đá tràn vào Trường Tiểu học và Trung học cơ sở xã Đức Hạnh, huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng. Ảnh: TTXVN phát
Sạt lở khiến đất đá tràn vào Trường Tiểu học và Trung học cơ sở xã Đức Hạnh, huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng. Ảnh: TTXVN phát

Lũ quét, sạt lở đất là những hiện tượng thiên tai thường xuất hiện trong thời gian ngắn với diễn biến nhanh, cục bộ trong khu vực hẹp và có sức tàn phá lớn. Việt Nam, đất nước nằm trong khu vực khí hậu nhiệt đới gió mùa, chịu ảnh hưởng của nhiều đợt mưa lớn kéo dài, địa hình chia cắt, mật độ sông suối phong phú... Đây là những yếu tố làm tăng khả năng xảy ra lũ quét và sạt lở đất…

Nâng cao năng lực cảnh báo lũ quét, sạt lở đất ảnh 1Sạt lở khiến đất đá tràn vào Trường Tiểu học và Trung học cơ sở xã Đức Hạnh, huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng. Ảnh: TTXVN phát

Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia Hoàng Văn Đại cho rằng, do mưa lớn thời đoạn ngắn tại các lưu vực nhỏ hoặc lũ từ thượng nguồn đổ kiến nhiều khu vực rất dễ xảy ra lũ quét, sạt lở đất. Cùng với đó, một số khu vực tiềm ẩm nguy cơ lũ quét, sạt lở đất chưa kịp được ra soát. Ngoài những nguyên nhân trên, còn có sự tác động của con người, làm hủy hoại môi trường tự nhiên do phá rừng, hay xây dựng không hợp lý... Lũ quét và sạt lở đất là những loại hình thiên tai đặc biệt nguy hiểm, thường xảy ra trong phạm vi nhỏ, thời gian xảy ra ngắn nên rất khó dự báo, cảnh báo. Ngoài ra, các bản tin hiện nay chưa dự báo được chính xác, chi tiết về thời gian, địa điểm, cường độ, phạm vi xuất hiện lũ quét, sạt lở đất mà mới dừng ở mức cảnh báo nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất theo huyện hoặc xã, vùng.

Theo Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia Hoàng Văn Đại, do tính chất khốc liệt và những thiệt hại to lớn của loại hình thiên tai này gây ra, việc cảnh báo lũ quét, sạt lở đất cần thiết phải được chú trọng, đầu tư nhằm nâng cao khả năng cảnh báo giảm nhẹ thiệt hại do thiên tai gây ra. Công tác phòng tránh các loại thiên tai chưa thể dự báo, cảnh báo chính xác được như lũ quét, sạt lở đất..., do đó cần tập trung theo hướng lấy phòng ngừa là chính. Đầu tư trong giai đoạn phòng ngừa sẽ mang lại hiệu quả cao hơn nhiều so với giai đoạn ứng phó, khắc phục hậu quả.

Để giảm thiểu thiệt hại do lũ quét, sạt lở đất, đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân, cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện ổn định, phát triển kinh tế - xã hội, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia triển khai đồng bộ một số giải pháp nhằm tăng cường mức độ chi tiết các bản tin cảnh báo lũ quét, sạt lở đất. Trong đó, trọng tâm là ứng dụng các công nghệ mới, hiện đại, xác định ngưỡng mưa chi tiết hơn.

Về lâu dài, ngành Khí tượng thủy văn thực hiện tốt Quyết định số 1262/QĐ-TTg, ngày 27/10/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Cảnh báo sớm sạt lở đất, lũ quét khu vực miền núi, trung du thuộc 37 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương từ năm 2023 đến 2030".

Ngành tập trung xây dựng hệ thống thông tin cảnh báo sớm và hệ thống bản đồ phân vùng rủi ro thiên tai sạt lở đất, lũ quét tổng thể, đồng bộ, tỷ lệ phù hợp; cung cấp, trao đổi thông tin cảnh báo với cộng đồng dân cư, tăng cường năng lực ứng phó sạt lở.

Ngành hoàn thiện hệ thống văn bản pháp lý phục vụ triển khai nhiệm vụ liên quan đến phân vùng và cảnh báo sớm thiên tai sạt lở đất, lũ quét như: quy trình, quy định, định mức kinh tế kỹ thuật về điều tra, khảo sát, dự báo, cảnh báo,… Đến năm 2025, hoàn thành bộ bản đồ phân vùng rủi ro do sạt lở đất, lũ quét tỷ lệ 1:50.000 hiển thị trên nền thông tin địa lý tỷ lệ 1:25.000 cho 37 tỉnh miền núi, trung du; tỷ lệ 1:10.000 và lớn hơn đối với 150 khu vực rủi ro cao với sạt lở đất, lũ quét.

Đến năm 2030, ngành cơ bản hoàn thành bộ bản đồ phân vùng rủi ro do sạt lở đất, lũ quét tỷ lệ lớn cho những khu vực có nguy cơ rất cao; hoàn thiện hệ thống thông tin, cảnh báo sớm tổng thể kết nối liên thông với các bộ, ngành, địa phương, có sự phối hợp hai chiều giữa các cơ quan quản lý, cơ quan cảnh báo, dự báo và người dân trong thu nhận, phân tích, xử lý thông tin dữ liệu, cung cấp kịp thời thông tin cảnh báo sạt lở đất, lũ quét cho các tỉnh miền núi, trung du Việt Nam.
Ngành rà soát, xây dựng hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, quy trình, quy định kỹ thuật phục vụ triển khai các nhiệm vụ liên quan đến phân vùng và cảnh báo sớm thiên tai sạt lở đất, lũ quét; điều tra, xây dựng bộ dữ liệu, lập bản đồ hiện trạng phục vụ lập bản đồ phân vùng nguy cơ, phân vùng rủi ro do sạt lở đất, lũ quét; lập bản đồ phân vùng nguy cơ, phân vùng rủi ro do sạt lở đất, lũ quét tỷ lệ trung bình và tỷ lệ lớn; thiết lập và duy trì vận hành hệ thống thông tin - cảnh báo sớm sạt lở đất, lũ quét; tăng cường nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ, hợp tác quốc tế trong cảnh báo sớm sạt lở đất, lũ quét; nâng cao năng lực cộng đồng trong truyền thông và sử dụng thông tin cảnh bảo sớm.

Ngoài ra, ngành xây dựng hệ thống thông tin - cảnh báo sớm sạt lở đất, lũ quét thời gian thực, có sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, cơ quan cảnh báo, dự báo và người dân trong thu nhận, phân tích, xử lý thông tin dữ liệu; cập nhật cơ sở dữ liệu về sạt lở đất, lũ quét, kinh tế - xã hội, tình hình thiệt hại cho hệ thống thông tin - cảnh báo sớm; vận hành thử nghiệm tại Trung ương và 37 tỉnh trung du, miền núi Việt Nam; đầu tư trang thiết bị, hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ vận hành hệ thống cảnh báo sớm.

Thắng Trung

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả dông lốc, ổn định sản xuất và đời sống

Hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả dông lốc, ổn định sản xuất và đời sống

Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hiện các địa phương bị thiệt hại bởi dông lốc, mưa đá, gió giật mạnh đã chỉ đạo các lực lượng chức năng hỗ trợ, giúp đỡ người dân khắc phục hậu quả thiên tai, ổn định sản xuất và đời sống. đồng thời thăm hỏi, động viên người bị thương và tiếp tục rà soát, thống kê, đánh giá thiệt hại.

Đánh thức vùng chè Shan tuyết cổ thụ Hồ Thầu

Đánh thức vùng chè Shan tuyết cổ thụ Hồ Thầu

Cây chè Shan Tuyết ở xã Hồ Thầu, tỉnh Tuyên Quang được đánh giá cao nhờ điều kiện tự nhiên đặc biệt: khí hậu mát mẻ, độ cao lý tưởng và hệ sinh thái rừng nguyên sinh, tạo nên hương vị riêng biệt, khó trộn lẫn. Chính quyền và người dân địa phương đang từng bước xây dựng chuỗi liên kết, gắn với chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và phát triển du lịch trải nghiệm.

Tuyên Quang có khả năng cao xảy ra mưa đá và gió giật mạnh

Tuyên Quang có khả năng cao xảy ra mưa đá và gió giật mạnh

Ngày 3/5, nhiều khu vực của tỉnh Tuyên Quang như: Xuân Giang, Tân Trịnh, Bằng Lang, Yên Thành, Minh Xuân, Hồng Sơn, Đông Thọ, Trường Sinh, Phú Lương, Bình Ca, Bình Thuận, Minh Quang, Hồng Thái, Yên Lập... đã xuất hiện mưa rào và dông do ảnh hưởng của các vùng mây đối lưu phát triển mạnh.

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị kịp thời xử lý hiệu quả nhiều tình huống trong ngày nghỉ lễ

Bộ đội Biên phòng Quảng Trị kịp thời xử lý hiệu quả nhiều tình huống trong ngày nghỉ lễ

Trong những ngày nghỉ lễ 30/4 và 1/5, cùng với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới quốc gia, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị đã chủ động bám địa bàn, kịp thời hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, tham gia chữa cháy rừng và cứu nạn, cứu hộ, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, giữ bình yên địa bàn tuyến biên giới.

Điểm tựa lòng dân nơi vùng cao, biên giới Sơn La

Điểm tựa lòng dân nơi vùng cao, biên giới Sơn La

Bên cạnh nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự, lực lượng Công an tỉnh Sơn La còn trực tiếp tham gia hỗ trợ người dân tại các địa bàn vùng cao, biên giới khi xảy ra sự cố, thiên tai. Trong điều kiện địa hình phức tạp, đi lại khó khăn, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã tham gia đưa người bị nạn đi cấp cứu, hỗ trợ khắc phục hậu quả, góp phần ổn định đời sống người dân, trở thành điểm tựa vững chắc tại cơ sở.

Bữa cơm bán trú tiếp sức học sinh vùng cao đến trường

Bữa cơm bán trú tiếp sức học sinh vùng cao đến trường

Sự thay đổi từ những bữa ăn trưa tại trường đã tác động rõ nét đến đời sống của học sinh vùng cao Nghệ An. Đối với nhiều em, đó không chỉ là một bữa ăn đơn thuần mà còn là bước ngoặt trong sinh hoạt hằng ngày.

Khi doanh nghiệp ‘bắt tay’ nông dân

Khi doanh nghiệp ‘bắt tay’ nông dân

Không chỉ bao tiêu sản phẩm, nhiều doanh nghiệp đang tham gia sâu vào sản xuất, hỗ trợ vốn, kỹ thuật, tổ chức chuỗi liên kết, giúp nông dân ổn định sinh kế và phát triển bền vững. Việc tham gia sâu vào chuỗi sản xuất không chỉ giúp cả doanh nghiệp và nông dân giảm bớt rủi ro mà còn nâng sức cạnh tranh cho nông sản Việt.

Lào Cai xuất hiện mưa đá, nguy cơ xảy ra lũ quét và sạt lở

Lào Cai xuất hiện mưa đá, nguy cơ xảy ra lũ quét và sạt lở

Chiều 2/5, tại các xã Minh Lương, Nậm Xé (tỉnh Lào Cai) đã xảy ra mưa đá, gây ảnh hưởng đến đời sống và sản xuất của người dân. Chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng đang khẩn trương hỗ trợ bà con khắc phục hậu quả, nhanh chóng ổn định cuộc sống và giảm thiểu thiệt hại.

Không gian văn hóa đa sắc tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Không gian văn hóa đa sắc tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam

Hoà trong chuỗi hoạt động mừng Ngày Giải phóng miền Nam 30/4 và Quốc tế Lao động 1/5, chương trình dân ca, dân vũ “Xúng xính chợ phiên” tại Làng Văn hoá - Du lịch các dân tộc Việt Nam tái hiện sinh động không gian chợ vùng cao qua các tiết mục đan xen và hoạt động giao lưu, trải nghiệm cùng du khách.

Đổi thay trong vùng 'Căn cứ Bắc' ở Nam Tây Nguyên

Đổi thay trong vùng 'Căn cứ Bắc' ở Nam Tây Nguyên

Từng là nơi đón tiếp cán bộ, xây dựng căn cứ chiến lược cho thời kỳ kháng chiến, đến nay vùng "Căn cứ Bắc" (xã Lộc Bắc cũ, nay là xã Bảo Lâm 5, Lâm Đồng) đã vươn mình, thay da đổi thịt đem đến cuộc sống ấm no cho đồng bào các dân tộc nơi đây.

Giữ vững thế trận Biên phòng nơi tuyến đầu, bảo vệ vững chắc 'phên giậu' của Tổ quốc

Giữ vững thế trận Biên phòng nơi tuyến đầu, bảo vệ vững chắc 'phên giậu' của Tổ quốc

Trong tiến trình đổi mới tổ chức bộ máy, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp là bước đi tất yếu nhằm tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, nhất là ở khu vực biên giới của Tổ quốc. 

Những người không ngủ nơi phên dậu Tổ quốc

Những người không ngủ nơi phên dậu Tổ quốc

Trong những ngày nghỉ lễ dịp 30/4-1/5, trên tuyến biên giới miền Tây Nghệ An, cán bộ, chiến sĩ các đồn biên phòng bước vào cao điểm trực sẵn sàng chiến đấu. Quân số được duy trì nghiêm túc 24/24 giờ, các tổ, chốt được tăng cường, sẵn sàng xử lý mọi tình huống phát sinh, không để bị động, bất ngờ.

Sắc màu nhộn nhịp nơi chợ vùng cao Tuyên Quang

Sắc màu nhộn nhịp nơi chợ vùng cao Tuyên Quang

Giữa núi non trùng điệp của Tuyên Quang, những phiên chợ vùng cao hiện lên như bức tranh sống động, đậm đà bản sắc văn hóa các dân tộc.

Không chỉ là nơi trao đổi hàng hóa, chợ còn là không gian gặp gỡ, giao lưu, nơi lưu giữ những phong tục, tập quán và nét sinh hoạt mộc mạc, chân tình của đồng bào, tạo nên sức hút riêng cho du lịch vùng cao.

Khơi thông nguồn lực kinh tế biên mậu vùng Tây Nam của Tổ quốc

Khơi thông nguồn lực kinh tế biên mậu vùng Tây Nam của Tổ quốc

Nằm ở cửa ngõ Tây Nam đất nước, An Giang không chỉ gánh vác sứ mệnh bảo vệ chủ quyền thiêng liêng mà còn là “cầu nối” chiến lược trong dòng chảy hội nhập quốc tế. Với đường biên giới dài gần 150km, tỉnh vừa giữ vững từng tấc đất biên cương, vừa phát triển kinh tế biên mậu, nâng cao đời sống người dân vùng biên, xây dựng vùng biên giới thành “phên giậu” vững chắc của Tổ quốc.

Bàn giao 5 công trình dân sinh, sẻ chia khó khăn với người dân biên giới

Bàn giao 5 công trình dân sinh, sẻ chia khó khăn với người dân biên giới

Nhân dịp kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), ngày 30/4, Đồn Biên phòng Hướng Phùng (Bộ đội Biên phòng Quảng Trị) đã tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ và phối hợp với nhóm thiện nguyện “Vì nụ cười trẻ thơ” thành phố Hải Phòng bàn giao 5 công trình giếng khoan phục vụ dân sinh cho người dân trên địa bàn xã Hướng Phùng.

Hiệu quả trong ứng dụng công nghệ trong cảnh báo cháy rừng

Hiệu quả trong ứng dụng công nghệ trong cảnh báo cháy rừng

Trước những diễn biến phức tạp của thời tiết trong mùa khô, việc ứng dụng công nghệ vào quản lý, bảo vệ rừng đang trở thành giải pháp quan trọng. Tại Hạt kiểm lâm Sìn Hồ, Chi cục Kiểm lâm Lai Châu, hệ thống quan trắc, cảnh báo cháy rừng sớm đã phát huy hiệu quả, giúp lực lượng kiểm lâm chủ động hơn trong phát hiện và xử lý các điểm cháy.

Đổi thay trên vùng đất Ô Lâm anh hùng

Đổi thay trên vùng đất Ô Lâm anh hùng

Nằm giữa lòng vùng Bảy Núi huyền thoại, xã Ô Lâm (tỉnh An Giang) hôm nay không chỉ là bản hùng ca bất tử về tinh thần “kiên cường bám trụ, giữ vững núi Tô”, mà còn là minh chứng sống động cho sự hồi sinh kỳ diệu từ tro tàn chiến tranh. Tựa lưng vào những địa danh lịch sử lừng lẫy, vùng đất căn cứ cách mạng năm xưa đang chuyển mình mạnh mẽ trong vận hội mới, viết tiếp chương sử ấm no trên hành trình xây dựng nông thôn mới trù phú, an lành.

Phát huy hiệu quả mô hình lúa gạo sạch theo chuỗi liên kết

Phát huy hiệu quả mô hình lúa gạo sạch theo chuỗi liên kết

Mô hình liên kết sản xuất lúa gạo sạch tại xã Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi đã chứng minh một điều, khi nông dân, doanh nghiệp và địa phương cùng tham gia, hạt lúa có thêm cơ hội nâng cao giá trị. Quy trình canh tác an toàn, đầu ra ổn định, lợi nhuận tăng là những yếu tố triển vọng để nhân rộng trong thời gian tới.

‘Bảo mẫu’ cho đàn voi giữa đại ngàn Buôn Đôn

‘Bảo mẫu’ cho đàn voi giữa đại ngàn Buôn Đôn

Mùa khô ở Tây Nguyên, giữa nắng như thiêu như đốt trong rừng khộp Buôn Đôn, nài voi của của Trung tâm Bảo tồn voi, cứu hộ động vật và quản lý bảo vệ rừng tỉnh Đắk Lắk vẫn rong ruổi cùng những chú voi đi tìm kiếm nguồn nước, thức ăn và chăm sóc sức khỏe cho voi.

'Bạch mã' giúp người dân miền núi xứ Lạng làm giàu

'Bạch mã' giúp người dân miền núi xứ Lạng làm giàu

Chăn nuôi ngựa, nhất là ngựa bạch những năm gần đây đang phát triển mạnh ở các địa phương tại tỉnh Lạng Sơn. Vật nuôi này mang lại hiệu quả kinh tế cao, giúp đồng bào các dân tộc xứ Lạng ổn định cuộc sống, nhiều hộ vươn lên làm giàu...

Nơi chắp cánh ước mơ cho học sinh vùng cao biên giới Lai Châu

Nơi chắp cánh ước mơ cho học sinh vùng cao biên giới Lai Châu

Không còn bó hẹp trong những chiếc bảng đen, phấn trắng truyền thống, những tiết học tại Trường Phổ thông Dân tộc Bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Trung Chải (xã Pa Tần, tỉnh Lai Châu) giờ đây trở lên sinh động từ những màn hình tương tác thông minh.