Ngày 5/4, Ủy ban nhân dân xã Hùng Sơn (thành phố Đà Nẵng) tổ chức Lễ hội khai năm tạ ơn rừng. Đây là một nghi lễ cộng đồng của đồng bào dân tộc thiểu số Cơ Tu nơi đây, mang ý nghĩa tri ân núi rừng, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, cuộc sống bình yên và no ấm cho dân làng.
Từ sáng sớm, khu vực nhà sinh hoạt cộng đồng của làng ở Khu du lịch sinh thái rừng Pơ mu (xã Hùng Sơn) đã rộn ràng tiếng nói cười, tiếng chiêng trống và bước chân của người dân trong trang phục truyền thống. Trên khoảng sân rộng, cây nêu được dựng lên ở giữa như biểu tượng kết nối con người với đất trời, báo hiệu một mùa lễ hội mở đầu cho năm mới nơi miền sơn cước.
Phần lễ diễn ra trong không khí trang nghiêm với các nghi thức dâng lễ vật, khấn nguyện và tạ ơn rừng theo phong tục lâu đời của đồng bào địa phương. Đối với người dân Hùng Sơn, rừng không chỉ là nơi che chở, cung cấp nguồn nước, lâm sản và sinh kế, mà còn là không gian văn hóa, tâm linh gắn bó với đời sống cộng đồng qua nhiều thế hệ.
Già làng Hốih Mia (xã Hùng Sơn, thành phố Đà Nẵng) cho biết, từ xưa đến nay, bà con luôn quan niệm rừng là nơi nuôi sống con người, là “mái nhà lớn” của dân làng. Vì vậy, đầu năm mới, cộng đồng cùng nhau làm lễ để bày tỏ lòng thành kính, cầu mong mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt, gia đình yên ấm, con cháu khỏe mạnh.
Theo già Hốih Mia, điều quan trọng nhất mà lễ hội truyền lại không chỉ là nghi thức tín ngưỡng, mà còn là bài học về cách sống hài hòa với thiên nhiên. Người lớn thông qua lễ cúng để nhắc nhở lớp trẻ phải biết quý rừng, giữ rừng, không khai thác bừa bãi và luôn ý thức rằng nếu rừng mất đi thì bản làng cũng sẽ mất đi “nguồn sống”.
Sau phần nghi lễ, phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động mang màu sắc văn hóa bản địa như: biểu diễn cồng chiêng, múa truyền thống, giao lưu dân ca, thi các trò chơi dân gian và giới thiệu ẩm thực địa phương. Không khí lễ hội diễn ra rộn ràng nhưng vẫn giữ được nét mộc mạc, gần gũi, phản ánh rõ đời sống văn hóa của cư dân miền núi.
Một trong những điểm nhấn đặc biệt gắn với lễ hội là không gian rừng Pơ mu cổ thụ tại Hùng Sơn, nơi được xem là tài nguyên sinh thái quý giá của địa phương. Nhiều cây trong quần thể rừng có tuổi đời hàng trăm năm, thân lớn, tán rộng, phân bố trên địa hình đồi núi đặc trưng, tạo nên cảnh quan nguyên sơ và giá trị đa dạng sinh học nổi bật.Không ít cây cổ thụ ở đây được người dân đặt tên theo đặc điểm hình dáng, vị trí hoặc những câu chuyện gắn với ký ức cộng đồng. Cách gọi ấy không chỉ thể hiện sự gần gũi, trân trọng của người dân đối với rừng, mà còn cho thấy tri thức bản địa vẫn đang được gìn giữ như một phần quan trọng trong đời sống văn hóa của địa phương.
Chị Nguyễn Mai Trinh (du khách từ Quảng Trị) chia sẻ, cảm xúc rõ nét nhất mà lễ hội mang đến cho du khách không chỉ là vẻ đẹp nguyên sơ của núi rừng, mà còn là cách người dân nơi đây gìn giữ thiên nhiên bằng sự tôn kính, xem rừng như một phần máu thịt trong đời sống hằng ngày. Đây cũng được xem là lợi thế riêng để địa phương phát triển du lịch theo hướng trải nghiệm, khám phá thiên nhiên và tìm hiểu đời sống văn hóa truyền thống.
Ông Nguyễn An - Bí thư Đảng ủy xã Hùng Sơn nhấn mạnh, việc phục dựng và duy trì Lễ hội Khai năm tạ ơn rừng là một trong những nỗ lực của địa phương nhằm bảo tồn bản sắc văn hóa truyền thống, đồng thời từng bước hình thành sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với thiên nhiên và cộng đồng bản địa. Mục tiêu không chỉ là thu hút du khách, mà còn tạo sinh kế bền vững cho người dân ngay trên chính quê hương mình.
Thông qua Lễ hội Khai năm tạ ơn rừng, cộng đồng người Cơ Tu nơi xã biên giới Hùng Sơn đã có dịp cùng nhìn lại giá trị của thiên nhiên, truyền thống và thắt chặt tình đoàn kết. Khi văn hóa được người dân ra sức gìn giữ, cùng việc kết hợp quản lý bảo vệ rừng đã tạo nên nền tảng để Hùng Sơn phát triển theo hướng bền vững, hài hòa và lâu dài./.