Người đi tìm "vương miện" cho cây bơ

Người đi tìm "vương miện" cho cây bơ
Lão nông Nguyễn Đăng Trung bên cây bơ giống đầu dòng trĩu quả.
Lão nông Nguyễn Đăng Trung bên cây bơ giống đầu dòng trĩu quả.
Cha đẻ của giống bơ lạ
Táo bạo. Nhiều người nói về lão như thế. Bởi lão là người tiên phong ở Bảo Lâm dám cưa trắng cả chục hécta cà phê giống cũ để ghép giống mới, rồi trồng xen giống bơ sáp vào trang trại cà phê để thu lợi gấp hai, ba lần trên cùng đơn vị diện tích. Hiện trang trại hơn chục hécta của lão nông Nguyễn Đăng Trung tại thôn Tiền Yên (xã Lộc Đức, Bảo Lâm), với trên 2.500 cây bơ đang bước vào thời kỳ thu hoạch đều được cơ quan hữu quan công nhận là cây đầu dòng để nhân giống cung cấp cho cả vùng Tây Nguyên.
Nhiều người ở xã Lộc Đức, nói về lão rằng: Trong khi nhiều hộ tại Tiền Yên trồng cây keo che bóng cho cà phê, ông Trung lại làm theo cách khác. Ông quyết định chọn cây bơ, vì vừa làm cây che bóng vừa cho thu hoạch. Những năm trước, thấy năng suất, chất lượng của giống bơ thực sinh (trồng bằng hạt) còn thấp, ông tìm đến một trung tâm nghiên cứu cây ăn quả ở thành phố Bảo Lộc mua hơn 300 cây bơ ghép giống mới về trồng. Cây phát triển không được như mong đợi, ông lại khăn gói đi tìm những cây bơ cho quả ngon để cắt chồi mang về tự ghép… Sau hơn 13 năm ròng rã cất công tìm kiếm, đầu tư tiền của, nhân giống, trồng thử nghiệm, ông đã tạo dựng được trang trại cà phê - bơ giống đầu dòng hơn 10 hécta, đứng đầu khu vực Tây Nguyên. Nhiều người dành cho lão cái biệt danh trìu mến: “ông vua kép”.
Nắng buông dịu nhẹ. “Ông vua kép” Nguyễn Đăng Trung đưa tôi ngược miền ký ức. Ông kể: Đi dữ lắm. Bạt nắng mà đi. Mình phải tìm đến những vùng trồng bơ nổi tiếng mới mong có cây giống tốt, cứ nghe ở đâu có giống bơ ngon là mình có mặt. Trong quá trình khảo nghiệm, điệp khúc “trồng - chặt” cứ lặp lại miết. Và niềm vui vỡ òa ngay chính mảnh đất cao nguyên bazan, ông phát hiện ra cây bơ ngon nhất ngay trung tâm huyện Bảo Lâm. Đó là cây bơ cổ thụ của gia đình bà Tuyết, được trồng từ thời Pháp thuộc. Ông xin cắt một số chồi về ghép. Lúc đầu do thiếu kinh nghiệm, chưa rành kỹ thuật nên cây bị thối rễ, chết gần hết. “Không nản chí, tôi lại tìm tòi học hỏi kinh nghiệm, lên mạng tìm tài liệu, mạnh dạn đầu tư vườn ươm công nghệ cao, nhờ vậy đã ghép thành công và trồng đại trà giống bơ mới này” - ông Trung thổ lộ. 
Qua thời gian, bơ phát triển tốt, lúc lỉu quả, nhiều quả nặng đến 1,5kg, dài 40cm, trông như quả mướp, thớ màu vàng, mịn và dẻo, hàm lượng chất béo cao. “Tôi may mắn tìm thấy cây bơ sáp độc nhất, vô nhị này khi cây còn sung sức và kịp xin chồi về ghép. Bây giờ thì lão bơ trên đã cằn cỗi, suy kiệt, do sự tác động của nhiều yếu tố khách quan, chủ quan” - ông Trung bộc bạch. 
Tình cờ, ông Trung còn tìm được cây bơ độc đáo khác tại huyện Bảo Lâm, để bổ sung vào bộ sưu tập bơ lạ của mình. Sau khi ông mang chồi về ghép, cho ra loại bơ có quả như cái bầu nước, dài đến 20cm, nhiều quả nặng hơn một ký, mùi và vị loài bơ lạ này làm nhiều người thích thú, tìm về.
Đưa bơ đi thi “hoa hậu”
Năm 2009, tại hội thi “cây bơ năng suất cao, chất lượng tốt tỉnh Lâm Đồng lần thứ ba”, lão nông Nguyễn Đăng Trung mang hai cây bơ “độc” và “lạ” này dự thi và giành luôn hai giải đứng đầu. Từ đây, Hội đồng khoa học công nhận, đây là những giống bơ đầu dòng và đặt tên là BLD 034 và BLD 036.
Nở nụ cười đôn hậu, ông Trung kể: Tìm được cây giống thì lại thấp thỏm chờ đợi nhiều năm ròng, đến ngày cây ra quả mới biết chất lượng. Chưa kể, khi có được giống bơ tốt vẫn phải chờ các cuộc thi về “cây giống ăn quả” của các cơ quan hữu quan. Những ai chuyên sản xuất, nhân giống cây ăn quả đều trông đợi vào những cuộc thi này, chẳng khác gì các cuộc thi “hoa hậu”, người nào cũng muốn giành “vương miện” cho cây giống của mình.  
 
Ông Trung kiểm tra giống bơ ghép trước khi cung cấp cho người dân.
Ông Trung kiểm tra giống bơ ghép trước khi cung cấp cho người dân.
Không dừng lại ở đó, ông Trung tiếp tục tuyển chọn thêm một số giống bơ phù hợp khí hậu, thổ nhưỡng địa phương để ghép BLD 034, BLD 036, tạo ra thế hệ bơ mới kháng bệnh tốt, đạt năng suất, chất lượng cao để trồng đại trà, trồng xen với cà phê trên toàn diện tích của trang trại. Để vươn tới đỉnh chất lượng, ông không ngần ngại đầu tư cơ sở hạ tầng, công nghệ tiên tiến và sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP cho toàn bộ diện tích trang trại. Nhờ đó, mỗi cây bơ mới sáu tuổi đã cho cả trăm quả mỗi năm, khoảng 9 đến 10 tấn/hécta. Riêng năm 2014, gia đình ông thu trên 50 tấn quả từ trang trại bơ trồng xen cà phê. Tùy vào kích cỡ quả, bơ chính vụ hay trái mùa mà giá bán dao động từ 30-60 ngàn đồng/kg, gấp nhiều lần so với bơ thường, mang về thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Tiếng lành đồn xa, nhiều doanh nghiệp đã tìm đến trang trại của “vua bơ”, đưa bơ lạ vào bán trong nhà hàng, siêu thị với giá nhảy vọt.
Cùng với bơ ăn quả, gia đình ông Trung còn dành hơn 1ha đất xây dựng trang trại bơ giống, chuyển giao mô hình trồng xen bơ với cây cà phê, cung cấp giống bơ ghép cho cả khu vực Tây Nguyên. Hai năm gần đây, ông Trung đã sản xuất và cung cấp cho nông dân quanh vùng trên 50 ngàn cây bơ giống chất lượng, thu về cả tỷ đồng.
Với hành trình không ngừng nghỉ tìm “thương hiệu” cho cây bơ, lão nông Nguyễn Đăng Trung đã được vinh danh tại Hội nghị Tổng kết phong trào thi đua yêu nước tỉnh Lâm Đồng năm 2014. Vinh dự hơn, ông được nông dân trong vùng suy tôn là “vua bơ”.
Thụy Trang (Báo Lâm Đồng)

Có thể bạn quan tâm

Đồng bào Khmer Nam Bộ - Bài 2: Nâng tầm giáo dục cho thế hệ trẻ

Đồng bào Khmer Nam Bộ - Bài 2: Nâng tầm giáo dục cho thế hệ trẻ

Hiện nay, ngày càng nhiều thanh thiếu niên Khmer ở Nam Bộ có điều kiện học tập tốt hơn, từ bậc phổ thông đến đại học. Nhờ đó, các em có thêm cơ hội tiếp thu kiến thức, rèn luyện kỹ năng, lựa chọn nghề nghiệp phù hợp để xây dựng tương lai, góp phần phát triển quê hương.

Đồng bào Khmer Nam Bộ - Bài 1: Giải pháp sinh kế hiệu quả

Đồng bào Khmer Nam Bộ - Bài 1: Giải pháp sinh kế hiệu quả

Nhờ chính sách đầu tư đồng bộ của Đảng, Nhà nước cùng ý chí vươn lên, vùng đồng bào Khmer Nam Bộ đang khởi sắc toàn diện. Từ đổi mới sinh kế, nâng cao chất lượng giáo dục đến gìn giữ bản sắc văn hóa, bà con đang từng bước xây dựng cuộc sống ấm no, bền vững.

Đồng bào Raglai đoàn kết, nâng cao đời sống gắn với phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Đồng bào Raglai đoàn kết, nâng cao đời sống gắn với phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, chiều 21/11, tại thôn Giá, xã vùng cao Phước Hà (tỉnh Khánh Hòa), Ủy viên Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh cùng đoàn công tác của Văn phòng Trung ương Đảng và các cơ quan Trung ương, lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa đến dự và chung vui với đồng bào Raglai.

Tạo nền tảng phát triển cho các xã vùng cao

Tạo nền tảng phát triển cho các xã vùng cao

Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đã góp phần cải thiện hạ tầng, thúc đẩy sản xuất và nâng cao đời sống người dân tại nhiều xã vùng cao tỉnh Phú Thọ.

Lãnh đạo Phòng Văn hóa - Xã hội xã Tả Lèng cùng các học viên tham dự lễ bế giảng lớp đào tạo nghề chăn nuôi gia cầm tại bản Mào Phô

30 lao động vùng cao Tả Lèng có thêm nghề chăn nuôi gia cầm

Sau hai tháng học tập, 30 lao động tại bản Mào Phô, xã Tả Lèng, tỉnh Lai Châu đã hoàn thành lớp đào tạo nghề chăn nuôi gia cầm. Khóa học giúp người dân nắm thêm kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh cho vật nuôi để áp dụng vào sản xuất tại gia đình.

Quảng Lập mở lớp nghề dịch vụ, tạo sinh kế cho lao động vùng cao

Quảng Lập mở lớp nghề dịch vụ, tạo sinh kế cho lao động vùng cao

Nhằm nâng cao kỹ năng nghề, mở rộng cơ hội việc làm cho người lao động, xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng đang triển khai các lớp đào tạo nghề chế biến món ăn và sửa chữa xe máy, góp phần tạo thêm lựa chọn sinh kế cho người dân tại địa bàn có đông người dân tộc thiểu số.

Số hóa thủ tục y tế, giảm khó khăn cho người dân vùng cao

Số hóa thủ tục y tế, giảm khó khăn cho người dân vùng cao

Tỉnh Lạng Sơn đang tích cực triển khai việc tích hợp thẻ bảo hiểm y tế trên ứng dụng VNeID, tổ chức khám sức khỏe và lập sổ sức khỏe điện tử cho nhân dân. Việc tích hợp thẻ bảo hiểm y tế trên ứng dụng VNeID giúp người dân thuận tiện hơn khi đi khám, chữa bệnh.

Thắp lên tương lai tươi sáng cho trẻ vùng cao

Thắp lên tương lai tươi sáng cho trẻ vùng cao

Điểm trường Lũng Khỉnh, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Thị Xuân, xã Thông Nông, tỉnh Cao Bằng là nơi học tập của nhiều học sinh là con em đồng bào dân tộc Mông. Để mang được con chữ đến nơi này, các thầy cô giáo phải vượt núi vào bản, đến từng nhà vận động học sinh đến lớp.

Cao Bằng: Gieo chữ giữa ngàn mây Lũng Khỉnh

Cao Bằng: Gieo chữ giữa ngàn mây Lũng Khỉnh

Điểm trường Lũng Khỉnh (Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Thị Xuân, xã Thông Nông, tỉnh Cao Bằng) nằm cheo leo trên đỉnh núi cao, là nơi học tập của những học sinh dân tộc Mông lớn lên giữa núi đá.

Ưu tiên đào tạo nghề cho học sinh dân tộc thiểu số

Ưu tiên đào tạo nghề cho học sinh dân tộc thiểu số

Tỉnh Khánh Hòa xác định đào tạo nghề là một giải pháp quan trọng trong định hướng triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2030.

Học nghề giúp người trẻ Lai Châu mở lối thoát nghèo

Học nghề giúp người trẻ Lai Châu mở lối thoát nghèo

Tại Lai Châu, học nghề đang mở ra cơ hội việc làm và cải thiện cuộc sống cho nhiều thanh niên dân tộc thiểu số, nhất là những em thuộc hộ nghèo, cận nghèo. Không chỉ hỗ trợ chi phí học tập, các chính sách giáo dục nghề nghiệp còn hướng tới đào tạo kỹ năng gắn với nhu cầu tuyển dụng.

Hướng tới đào tạo nghề cho 70% người dân tộc thiểu số trong độ tuổi

Hướng tới đào tạo nghề cho 70% người dân tộc thiểu số trong độ tuổi

Thành phố Đồng Nai  đẩy mạnh đào tạo nghề gắn với nhu cầu sản xuất, tạo việc làm và phát triển sinh kế cho đồng bào dân tộc thiểu số.  Địa phương đặt mục tiêu 70% người dân tộc trong độ tuổi được học nghề phù hợp với thực tế, tỷ lệ có việc làm sau đào tạo đạt 85%.

Đồng hành xây dựng môi trường giáo dục an toàn nơi biên cương

Đồng hành xây dựng môi trường giáo dục an toàn nơi biên cương

Những ngày tháng 11, khi cả nước hướng về Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, tại các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở ở vùng biên giới tỉnh Quảng Trị, bên cạnh những thầy cô tận tụy với học sinh còn có sự đồng hành của những người lính mang quân hàm xanh.