Nhà trình tường, di sản văn hóa người Mông ở Hà Giang
Khánh Hoà
Những ngôi nhà trình tường với kiến trúc cổ truyền được coi là một nét văn hoá của người Mông ở vùng Cao nguyên đá ở Hà Giang. Theo quan niệm của họ, ngôi nhà trình tường truyền thống chính là thước đo đánh giá sự giàu có của mỗi gia đình, mỗi dòng họ, đây cũng là căn cứ để xác định đâu là người Mông cư trú lâu nhất vùng.
Khói bếp bên những ngôi nhà trình tường. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVNNgười Mông trình tường nhà hoàn toàn bằng đất nện dày, không có bất cứ cột hay cọc nào làm trụ, đất được chọn là loại có độ kết dính cao, loại bỏ sạch rễ cây, đá to, cỏ rác. Ảnh: Khánh Hoà – TTXVNNhững ngôi nhà trình tường với kiến trúc cổ được coi là một nét văn hoá của người Mông ở vùng cao nguyên đá ở Hà Giang. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVNNhà trình tường của người Mông tại thôn Lao Xa, xã Sủng Là, huyện Đồng Văn, Hà Giang. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVN
Hoa lê bung nở bên ngôi nhà trình tường tại xã Phó Bảng, huyện Đồng Văn, Hà Giang. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVN
Nhà trình tường nghĩa là tường của ngôi nhà được đầm bằng đất, trình để cho đất chặt lại thành bức tường, người ta gọi là nhà trình tường. Nhà trình tường có mái lợp bằng mái âm dương, xung quanh sử dụng gỗ thông trên cao nguyên đá, tường thì được làm bằng đất, người dân sử dụng những vật liệu xung quanh có sẵn để xây nhà, tất cả các khâu để hoàn thiện ngôi nhà trình tường đều được làm thủ công bằng tay, không có bất cứ máy móc nào.
Những ngôi nhà trình tường với kiến trúc cổ được coi là một nét văn hoá của người Mông ở vùng cao nguyên đá ở Hà Giang. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVNMùa Xuân bên ngôi nhà trình tường tại thôn Lao Xa, xã Sủng Là, huyện Đồng Văn, Hà Giang. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVN
Mái ngói âm dương đặc trưng của những ngôi nhà trình tường. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVNNgười dân sinh hoạt trong những ngôi nhà trình tường. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVNBên trong ngôi nhà trình tường. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVNCuộc sống hằng ngày trong những ngôi nhà trình tường. Ảnh: Khánh Hoà - TTXVN
Thiên nhiên rộng lớn, địa hình hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt của vùng cao nguyên đá có ảnh hưởng sâu sắc đến kiến trúc nhà người Mông nơi đây, nhà trình tường ấm vào mùa đông và mát vào mùa hè.
Nhằm tạo chuyển biến về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và sức cạnh tranh cũng như thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu đổi mới mô hình phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn.
Trước diễn biến mưa lớn kéo dài, lũ trên các sông tiếp tục lên nhanh, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức sơ tán 653 hộ dân với 2.468 người tại các khu vực có nguy cơ ngập lụt, chia cắt và sạt lở đất đến nơi an toàn.
Ngày 13/9, tại sân đua bò Chùa Rô (xã An Cư, tỉnh An Giang), UBND xã An Cư, Ban Quản trị Chùa Rô phối hợp với Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ (VTV Nam Bộ) tổ chức Hội đua bò truyền thống Chùa Rô lần thứ XII năm 2026.
Tối 12/9 tại Trường Liên cấp Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, chương trình “Trăng thu biên cương” được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực, mang đến không khí Trung thu vui tươi, ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn biên giới.
Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, từ ngày 12/9 đến sáng 13/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị xuất hiện mưa to đến rất to, khiến nhiều sông lên nhanh, một số tuyến giao thông và khu vực dân cư miền núi bị ngập, chia cắt cục bộ.
Chiều 12/9, UBND xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ sạt lở đá lớn nặng hàng tấn trên đường. Hiện các lực lượng chức năng đang lên phương án xử lý, khắc phục.
Từ tối 11 đến chiều 12/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã xảy ra mưa vừa đến mưa to và có nơi có dông. Đặc biệt, ở khu vực biên giới của tỉnh, mưa lớn kéo dài nhiều giờ khiến mực nước trên các sông, suối dâng cao, một số tuyến đường bị ngập, gây ách tắc và chia cắt tạm thời một số nơi.
Sáng 12/9, ông Lê Đình Phương, Giám đốc Ban Quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên Pù Luông cho biết, đơn vị vừa có văn bản đề nghị chính quyền địa phương tạm dừng đón khách tham quan tại khu vực Hang Dơi (thôn Kho Mường, xã Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa) để đảm bảo an toàn cho du khách và nhân dân.
Hơn một năm qua, việc phân cấp cho cấp xã tiếp nhận và giải quyết thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho cá nhân, hộ gia đình đã mang lại diện mạo mới tại nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Sáng 12/9, Đại tá Nguyễn Văn Tiếp, Trưởng phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết đèo D’Ran trên tuyến Quốc lộ 20 đã thông tuyến trở lại sau 1 đêm bị đóng đèo do đất đá trôi xuống mặt đường vì mưa lũ tại nhiều vị trí.
Am hiểu tiếng nói, phong tục và đời sống của bà con, thầy giáo Trần Thích, nguyên Hiệu trưởng Trường Tiểu học Châu Văn Liêm, nhiều năm trực tiếp tuyên truyền chính sách, tham gia hòa giải, vận động nguồn lực chăm lo an sinh và khuyến học. Với ông, muốn người dân đồng thuận, trước hết phải gần gũi, lắng nghe và tạo dựng niềm tin.
Ở vùng biên giới Nà Hỳ, tỉnh Điện Biên, nơi điều kiện tiếp cận công nghệ của người dân còn hạn chế, những người lính Đồn Biên phòng Nậm Nhừ đang tìm cách đưa thông tin chính thống và kỹ năng số đến gần hơn với từng bản làng. Từ những chiếc điện thoại, mã QR đến loa truyền thanh di động, họ đang trở thành những “người lính truyền thông số”, giúp bà con chủ động hơn trong tiếp cận thông tin và bảo vệ mình trên không gian mạng.
Chiều 11/9, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam phối hợp với Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Tuyên Quang tổ chức Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026 - Vòng đối thoại địa phương tỉnh Tuyên Quang, với sự tham dự của lãnh đạo tỉnh, chuyên gia kinh tế cùng đông đảo doanh nhân, doanh nghiệp trên địa bàn.
Sau nhiều ngày mưa lớn gây ngập lụt, sạt lở tại nhiều khu vực, ngày 11/9, khi nước tại một số nơi bắt đầu rút, chính quyền các địa phương tỉnh Lâm Đồng khẩn trương huy động lực lượng hỗ trợ người dân dọn dẹp nhà cửa, đường sá, khắc phục hậu quả; đồng thời rà soát, đánh giá thiệt hại và chủ động phương án ứng phó trước nguy cơ mưa lớn tiếp diễn.
Thực hiện sắp xếp lại mạng lưới giáo dục công lập, bước vào năm học 2026-2027, tỉnh Thanh Hóa đã giảm từ 1.932 xuống còn 766 trường, tương đương giảm 1.166 đầu mối, hơn 60%.
Điện Biên đang tập trung các giải pháp đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, đồng thời theo dõi sát tiến độ thực hiện kịch bản tăng trưởng kinh tế, phấn đấu hoàn thành các mục tiêu quý III và cả năm 2026.
Trên những triền núi vừa đi qua mùa ngô, người dân các xã vùng cao tỉnh Tuyên Quang lại bắt đầu làm đất, lên luống, gieo xuống những hạt tam giác mạch nhỏ bé, chuẩn bị cho Lễ hội Hoa tam giác mạch lần thứ XII với chủ đề “Âm vang miền đá”.
Thực hiện chủ trương sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục công lập, năm học 2026-2027, hệ thống trường học trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk bước vào giai đoạn vận hành theo mô hình mới. Toàn tỉnh giảm 642/1.267 cơ sở giáo dục, tương đương 50,7%. Quy mô mạng lưới thay đổi kéo theo những thay đổi lớn về tổ chức, đội ngũ và phương thức quản lý. Những ngày đầu vận hành cho thấy, các trường cơ bản bảo đảm việc dạy và học; đồng thời bắt đầu nhận diện những thuận lợi, khó khăn và từng bước điều chỉnh cách quản trị để phù hợp với mô hình mới.