Lâu nay, như đã thành một thói quen cố hữu, mỗi khi năm hết tết đến, người dân tỉnh Gia Lai lại nhắn nhủ người quen nhờ đặt mua nước mắm Đề Gi, làng nước mắm truyền thống nổi tiếng miền Trung và Tây Nguyên để sử dụng và làm quà tết biếu người thân và bạn bè.
Chị Lê Thị Lệ, một chủ xưởng sản xuất nước mắm Đề Gi ở thôn An Quang Đông, xã Đề Gi cho biết, nước mắm nơi đây được sản xuất 100% bằng phương thức truyền thống hàng trăm năm nay, nước mắm Đề Gi có những đặc tính thơm, ngon, vị ngọt, trong, màu sắc tươi đẹp,... mà ít nơi nào có được. Nhờ đó, nước mắm Đề Gi trở thành một thương hiệu nước mắm được mọi người tin dùng như hiện nay.
Cũng theo chị Lệ, để làm nên những đặc tính ưu việt trên là do nước mắm Đề Gi được chế biến hoàn toàn bằng nguồn cá tươi được đánh bắt từ biển Đề Gi kết hợp với muối của làng sản xuất muối Đức Phổ cùng xã. Do đó, nước mắm có vị mặn vừa phải, mặn ngọt chứ không mặn khắt và chát; mỗi mẻ nước mắm được muối từ 6 - 12 tháng,... Đặc biệt, nước mắm Đề Gi rất đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm bởi nước mắm nơi đây được sản xuất hoàn toàn bằng phương thức thủ công, cá tươi, muối sạch, không sử dụng hóa chất trong các công đoạn muối mắm và bảo quản, không đe doạ đến sức khoẻ của người sử dụng.
Nước mắm Đề Gi được đóng chai các loại lớn nhỏ, sẵn sàng cung ứng cho thị trường Tết.
Nhờ thế, cứ mỗi khi vào khoảng cuối tháng 11 đến tháng 12 Âm lịch, trên các ngả đường vào làng nước mắm Đề Gi (nằm trên địa bàn 2 thôn An Quang Đông và An Quang Tây, xã Đề Gi) đều tấp nập xe cộ của các thương lái, người dân ở các địa phương trong và ngoài tỉnh tìm đến để đặt mua.
Theo ông Đinh Xuân Lộc, Trưởng thôn An Quang Đông, hiện nay, thôn An Quang Đông đã có trên 360 hộ dân của làng nước mắm Đề Gi, bình quân mỗi mẻ nước mắm, sau khi trừ đi các chi phí như: cá, muối, công,… người dân còn lãi được khoảng 40 %.
Theo thống kê của Ủy ban nhân dân xã Đề Gi, bình quân mỗi năm làng nước mắm Đề Gi sản xuất được khoảng 150.000 lít nước mắm các loại, đạt doanh số khoảng 12 tỷ đồng/năm. Nhờ nguồn thu từ sản xuất nước mắm, đời sống của các hộ dân làng nghề nhìn chung là ổn định và phát triển hơn so với các hộ dân khác trong xã. Qua đó, các hộ dân làng nghề có đều đã mua sắm các đồ dùng và phương tiện đắt tiền và hiện đại về sử dụng.
Đặc biệt, các hộ dân làng nghề đã có điều kiện hơn để chăm sóc và đầu tư cho con cái học hành đến nơi đến chốn. Tỷ lệ con em làng nghề thi đậu vào các trường đại học, cao đẳng uy tín, có điểm đầu vào cao trong nước ngày càng nhiều theo lũy tiến thời gian. Qua đó, con em của làng đã đưa những kiến thức, kinh nghiệm, các tiến bộ khoa học - công nghệ hiện đại đã tiếp thu, lĩnh hội được tại các trường học về chuyển giao lại cho người thân áp dụng vào sản xuất, nâng cao chất lượng, số lượng, doanh thu và uy tín góp phần phát triển làng nghề.
Nước mắm Đề Gi được đóng chai các loại lớn nhỏ, sẵn sàng cung ứng cho thị trường Tết.
Theo ông Nguyễn Phước Thắng - Trưởng phòng Kinh tế xã Đề Gi, để tạo điều kiện cho người dân phát triển làng nghề, hàng năm xã Đề Gi thường phối hợp với các cơ quan hữu quan tổ chức các lớp tập huấn chuyển giao các tiến bộ khoa học - kỹ thuật sản xuất cho bà con, hỗ trợ để các gia đình sản xuất nước mắm đăng ký kinh doanh, tiếp cận với các nguồn vốn ưu đãi để đầu tư sản xuất.
Bên cạnh đó, xã còn hỗ trợ các hộ gia đình tham gia các hội chợ thương mại để giới thiệu sản phẩm, quảng bá thương hiệu; liên kết với các hợp tác xã, doanh nghiệp đảm bảo đầu ra cho các hộ gia đình để người dân làng nghề yên tâm sản xuất, phát triển làng nghề,.../.
