Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà, tỉnh Khánh Hòa, cho biết, đơn vị vừa phát hiện một loài rùa núi viền thuộc nhóm động vật bị đe dọa có nguy cơ tuyệt chủng. Loài rùa này được đưa vào danh sách những loài động vật bị đe dọa của Sách đỏ IUCN năm 2000 và danh mục hạng VU của Sách Đỏ Việt Nam.
Theo đó, rùa núi viền có tên khoa học là Manouria impressa thuộc chi Manouria là một chi rùa trong họ rùa cạn hay họ rùa núi - Testudinidae. Loài này sinh sống trong các khu rừng ở Trung Quốc và các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam. Đây là một trong số các loài rùa cạn đẹp nhất với mai và da màu nâu vàng. Rùa núi viền có mai dài khoảng từ 180 - 206 mm, không gồ quá cao và những tấm vảy ở giữa phẳng. Trên mai của chúng thường có màu vàng đậm và được chia thành các vảy có viền màu đậm. Xung quanh viền mai có những gai hình răng cưa nhọn và hơi cong lên. Đầu của loài rùa này có màu vàng và nhiều tấm sừng ở bên trên. Một số rùa núi viền có miệng màu hồng nhạt. Phần giữa của yếm dưới bụng phẳng, phía trước và sau có những vết lõm hình chữ V. Chân rùa núi viền có hình trụ, da màu vàng đậm và có vảy đen. Do đây là rùa cạn nên giữa các ngón chân của chúng không có màng da.
Theo Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà, rùa núi viền sống chủ yếu ở các khu rừng miền núi, tại khe rãnh, thung lũng và dưới các lớp lá cây khô. Loài động vật này hoạt động mạnh vào chiều tối. Ban ngày, chúng trú trong các hang, hốc. Rùa núi viền thường ăn các loại quả rụng, nấm và những mầm cỏ non… Loài rùa này sinh sống ở các tỉnh như Lai Châu, Lào Cai, Nghệ An, Hà Tĩnh, Kon Tum và Lâm Đồng; các khu vực có độ cao thấp hơn 2.000 m so với mực nước biển. Tại Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà, rùa núi viền sinh sống ở độ cao 200 - 400 m bên cạnh các con suối nhỏ trong rừng, có khi chúng lại ở độ cao trên 900 m dưới tán cây rừng. Hiện khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà đã thực hiện nhiều biện pháp tăng cường tuần tra, bảo vệ rừng để hạn chế tác động của con người đến môi trường sống của các loài động vật hoang dã, trong đó có loài rùa núi viền.
Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà nằm cách thành phố Nha Trang khoảng 40 km về phía Tây Nam, thuộc địa bàn 4 huyện: Cam Lâm, Diên Khánh, Khánh Sơn và Khánh Vĩnh. Hệ sinh thái Hòn Bà phong phú, nhiều nơi vẫn còn tương đối nguyên sinh; tài nguyên động, thực vật đa dạng với nhiều loài quý hiếm và đặc hữu. Theo thống kê chưa đầy đủ, Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà có 321 loài 90 họ thuộc 27 bộ, trong đó có 56 loài động vật quý hiếm. Riêng tại đây có 70 loài thú trong 23 họ ở 9 bộ.
Đặng Tuấn
