Phát triển du lịch bản địa bằng dược liệu quý tại Sa Pa

Phát triển du lịch bản địa bằng dược liệu quý tại Sa Pa
Anh Má A Chu (thôn Má Tra, xã Sa Pả, huyện Sa Pa) chỉ tay vào vườn actiso đang đến mùa thu hoạch lá hào hứng nói: “Năm năm nay, người Mông bản tôi thoát được nghèo rồi”. Nói rồi anh hối hả cùng hàng chục anh em cùng bản hái lá cho kịp chuyến xe chở về nhà máy. Từ lá actiso, người dân tộc Mông này tự hào khoe không chỉ anh em trong bản được đổi đời, mà họ còn góp phần phát triển sản phẩm du lịch bản địa từ cây actiso.
Người dân tộc Mông đổi đời nhờ cây actiso. Ảnh: nhandan.com.vn
Người dân tộc Mông đổi đời nhờ cây actiso. Ảnh: nhandan.com.vn
Đổi đời nhờ dược liệu quý Gieo giống từ tháng 7-2017, những ngày đầu năm 2018, vườn actiso nhà anh Má A Chu đã vào vụ thu hoạch. 1 giờ 30 phút chiều, giữa cái nắng chói chang của Sa Pa, cả gia đình anh Má A Chu hối hả hái lá trên vườn actiso cho kịp chuyến xe chở về nhà máy TraphacoSapa ở Lào Cai. Anh Chu kể, anh là người đầu tiên ở bản này tìm lên Công ty TraphacoSapa xin giống actiso về trồng, được cán bộ kỹ thuật của công ty về tận nơi cầm tay chỉ việc, hướng dẫn quy trình trồng trọt, chăm bón, thu hoạch. Sau năm năm, vườn actiso nhà anh cho thu nhập ổn định khoảng 120 triệu/năm, trong đó riêng tiền bán lá cho nhà máy tới 70 triệu và phần còn lại anh kiếm thêm từ hoa, thân lá actiso. Đến nay, cả sáu hộ gia đình chung quanh nhà anh cũng đã bỏ trồng lúa, chung ruộng đất với anh để mở rộng vườn atiso, kinh tế các gia đình đều khấm khá lên. Cách đó không xa, vườn actiso nhà Má A Máo (thôn Má Tra, xã Sa Pả, Sa Pa) cũng đang tất bật thu hái lá atiso trên vườn atiso rộng 0,3 ha của mình. Nếu như trước đây mỗi năm cả gia đình anh chỉ trông chờ vào một vụ lúa (ở Sa Pa mỗi năm chỉ trồng lúa được một vụ) với thu nhập khoảng 6-7 triệu đồng, cuộc sống rất thiếu thốn, thì nay vườn actiso mỗi năm mang lại cho gia đình anh nguồn thu đến 30 triệu đồng, khiến anh rất phấn khởi. Cũng nhờ mở rộng diện tích trồng actiso với quy mô lớn nên ngày nào vườn actiso nhà anh đều có khách du lịch, cả người nước ngoài vào tham quan, chụp ảnh, khiến thôn bản trở nên sôi động… Người dân tộc Mông, Dao ở đây được đổi đời nhờ cây actiso. Họ đã có tiền mua tivi, xe máy, có tiền để tiết kiệm…
Vườn actiso nhà Má A Sung đang tất bật thu hoạch lá. Ảnh: nhandan.com.vn
Vườn actiso nhà Má A Sung đang tất bật thu hoạch lá. 
Ảnh: nhandan.com.vn
Gần 20 năm trước, TraphacoSapa tìm được hướng đi đưa sản phẩm actiso vào trồng theo tiêu chuẩn GACP WHO - tiêu chuẩn thực hành tốt trồng trọt và thu hái dược liệu theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO); có vai trò rất quan trọng trong việc tạo ra nguồn nguyên liệu làm thuốc bảo đảm chất lượng. Để thuyết phục bà con tin vào giá trị của cây actiso là một hành trình khá chật vật. Phó Giám đốc TrapacoSapa Lê Quân cho biết, người dân tộc ít người vốn không biết chữ và cũng có tính ỉ lại. Vì thế, để gầy dựng niềm tin cho bà con, cán bộ kỹ thuật của công ty phải cung ứng miễn phí giống cây, cầm tay chỉ việc kỹ thuật nuôi trồng, đến cho vay vốn để mua phân bón, lắp hệ thống nước tưới tiêu… và ký hợp đồng bao tiêu đầu ra. Năm 2001 chỉ vài hộ dân canh tác trên diện tích 3-5 ha với sản lượng vài trăm cân lá, đến nay, diện tích trồng lên tới 50 ha và cho sản lượng hai nghìn tấn lá/năm. Vườn trồng actiso theo tiêu chuẩn GACP đã phát triển tại các thị trấn Sa Pa, Tả Phìn và Sa Pả với 90% số vườn là của dân tộc ít người Mông, Dao. Nếu như trước đây, cây actiso được người dân Sa Pa coi là cây xóa đói giảm nghèo thì hiện nay, loại cây này được coi là cây làm giàu. “Chúng tôi hiện đã phát triển được 50 ha diện tích trồng actiso với 116 hộ dân tham gia trồng cây theo tiêu chuẩn GACP. Hơn 500 lao động trực tiếp và 3.000 lao động gián tiếp trồng actiso. Thu nhập từ actiso tính trung bình khoảng 5-7 triệu người/tháng, thu nhập cao gấp 7-10 lần so với trồng lúa” - Anh Quân hào hứng nói thêm: “Nhiều người dân họ không dám lĩnh tiền hàng tháng, nhờ công ty gửi tiết kiệm giúp để lĩnh hàng năm vì họ sợ mang tiền về lại tiêu hết”. Phát triển du lịch bằng dược liệu quý Actiso Sa Pa được biết đến khi có rất nhiều đặc sản được nhắc tới như một thương hiệu du lịch của mảnh đất quyến rũ lòng người này. Trong đó, actiso được coi là một cây trồng đặc biệt, là dược liệu sạch và cung ứng nhiều loại hình sản phẩm phục vụ du khách như: cao actiso, hoa ngâm rượu, thân actiso làm trà… Vào thời điểm tháng 5-7, hoa actiso bung sắc tím, nở rộ trên những vườn bạt ngàn màu xanh cũng níu chân nhiều du khách, đặc biệt là du khách nước ngoài. Khác với actiso Đà Lạt chủ yếu lấy hoa để làm trà thì actiso Sa Pa được thu hoạch chính là lá để chiết xuất cao, vì thế, hoạt chất cao của actiso Sa Pa vượt trội hơn hẳn. Cao actiso Sa Pa sau khi được chiết xuất sẽ cung ứng khoảng 40 nghìn tấn cao nguyên liệu phục vụ sản xuất thuốc Boganic. Ngoài ra, một sản phẩm bản địa đang rất hấp dẫn du khách chính là cao mềm do TraphacoSapa sản xuất với sản lượng 40 nghìn lọ/năm.
Vườn hoa actiso nở rộ vào tháng 5-7, là điểm du lịch rất hấp dẫn du khách. Ảnh: nhandan.com.vn
Vườn hoa actiso nở rộ vào tháng 5-7, là điểm du lịch rất hấp dẫn du khách. Ảnh: nhandan.com.vn
Ngoài bán lá cho nhà máy TraphacoSapa, người dân còn có cơ hội thu hoạch thêm từ hoa, từ thân cây actiso. Vào khoảng tháng 5-7, người dân thu hoạch hoa và bán để ngâm rượu (giá khoảng 17-50 nghìn đồng/kg). Từ khi Đà Lạt bị mất dần diện tích trồng actiso, rất nhiều doanh nghiệp đã đến Sa Pa thu mua thân cây actiso để làm trà khô. Được trồng theo tiêu chuẩn GACP-WHO, actiso ở Sa Pa có sức sống khá bền vững. Nhờ điều kiện khí hậu thuận lợi, cùng với sự khắt khe trong kỹ thuật trồng cây sạch, actiso có thể vượt qua được sự khắc nghiệt của thời tiết ngay cả khi bị sương tuyết. Những chiếc lá bánh tẻ có chất lượng tốt nhất mới được đưa vào sản xuất. Lá sẽ được chiết xuất với điều kiện đặc biệt và được cô đặc, bảo đảm giữ được hoạt chất của sản phẩm. Hiện đại hóa các sản phẩm bản địa từ actiso, đến nay, nhiều sản phẩm actiso được coi là món quà đặc sản của mảnh đất Sa Pa như cao actiso Sapa với dạng bào chế cổ truyền; cao mềm Actiso Sapa; trà phun sương Actiso Sapa; cao phun sương Actiso Sapa. Những sản phẩm này được bày bán ở các điểm du lịch như Thác Bạc, chợ Trung tâm Sa Pa, các nhà thuốc, quầy dược liệu tại thị trấn Sa Pa và thành phố Lào Cai. Đặc biệt trong tháng 3-2018, một dòng sản phẩm mới với "linh hồn" là tinh chất actiso vùng núi cao Sa Pa và bột cacao Bến Tre nguyên chất sẽ tạo nên dòng sản phẩm Chocolate detox, một thức uống cân bằng và bổ dưỡng, có lợi cho sức khỏe.
Theo nhandan.com.vn

Có thể bạn quan tâm

Ẩm thực mở lối kết nối du lịch

Ẩm thực mở lối kết nối du lịch

Từ những món ăn gắn với đời sống đồng bào đến các sản vật mang dấu ấn vùng miền, Tuyên Quang đang hướng tới khai thác giá trị văn hóa ẩm thực để làm phong phú trải nghiệm và tăng sức hấp dẫn của điểm đến.

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng tại các buôn làng Tây Nguyên

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng tại các buôn làng Tây Nguyên

Phát triển du lịch cộng đồng tại các buôn làng dân tộc M’Nông ở Tây Nguyên giữ vai trò thiết yếu trong việc cải thiện sinh kế người dân và bảo tồn bản sắc văn hóa bản địa. Mặc dù đã đạt được những bước tiến tích cực ban đầu, song thực tế vẫn tồn tại nhiều khó khăn, thách thức.

Dốc Thẩm Mã nhộn nhịp mùa du lịch Cao nguyên đá

Dốc Thẩm Mã nhộn nhịp mùa du lịch Cao nguyên đá

Mùa thu cũng là thời điểm du lịch Cao nguyên đá trở nên sôi động, Dốc Thẩm Mã (Tuyên Quang) nhộn nhịp đón du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, khám phá. Không chỉ bị cuốn hút bởi cảnh sắc núi non hùng vĩ, những thảm hoa tam giác mạch thơ mộng, du khách còn hào hứng trải nghiệm các hoạt động văn hóa truyền thống, cảm nhận sức hấp dẫn riêng có của vùng đất cực Bắc Tổ quốc.

Những cung đường níu chân du khách ở Lào Cai

Những cung đường níu chân du khách ở Lào Cai

Từ những thửa ruộng bậc thang mùa vàng, những nếp nhà sàn, đồi chè Shan tuyết, cung đường di sản văn hóa ruộng bậc thang tại tỉnh Lào Cai đang được định hình và mang đến hành trình trải nghiệm nhiều sắc thái cho du khách.

Khơi nguồn lực phát triển du lịch

Khơi nguồn lực phát triển du lịch

Hội tụ di sản lịch sử cách mạng, cảnh quan núi đá, hồ sinh thái và nền văn hóa đa dạng của các dân tộc, Tuyên Quang có điều kiện hình thành những hành trình du lịch giàu trải nghiệm.

Xà Phìn - mùa vàng bên mái rêu

Xà Phìn - mùa vàng bên mái rêu

Tháng 10, Xà Phìn (Tuyên Quang) khoác lên mình sắc vàng óng của mùa lúa chín, nổi bật giữa núi rừng Tây Côn Lĩnh. Những thửa ruộng bậc thang uốn lượn bên mái nhà sàn phủ rêu xanh tạo nên bức tranh vùng cao đẹp mê hoặc và bình yên.

Thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch Tây Bắc

Thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch Tây Bắc

Sáng 16/10, tại Quảng trường Golden Field, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai tổ chức khai mạc Hội chợ Du lịch Tây Bắc năm 2026 và Không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP nhằm giới thiệu những giá trị nổi bật về du lịch, văn hóa và sản vật của Lào Cai cùng các địa phương khu vực Tây Bắc, tạo không gian giao lưu, trải nghiệm và thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch.

Sắc hoa tam giác mạch dưới chân Cột cờ Tổ quốc

Sắc hoa tam giác mạch dưới chân Cột cờ Tổ quốc

Những ngày đầu tháng 10, vùng đất dưới chân Cột cờ quốc gia Lũng Cú (tỉnh Tuyên Quang) bước vào mùa hoa đẹp nhất trong năm, thu hút du khách tìm về thưởng ngoạn cảnh sắc, khám phá văn hóa và trải nghiệm cuộc sống của đồng bào vùng cao. Với khoảng 70ha tam giác mạch cùng không gian du lịch đang tiếp tục được chỉnh trang, làm mới, Lũng Cú hứa hẹn trở thành điểm hẹn hấp dẫn trong mùa du lịch cuối năm 2026.

Thác Bản Giốc - bản hùng ca non nước Cao Bằng

Thác Bản Giốc - bản hùng ca non nước Cao Bằng

Thác Bản Giốc (xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng) được ví như “viên ngọc” trên chiếc “vương miện” du lịch Cao Bằng. Với cảnh vật nên thơ và hùng vĩ, mỗi năm Thác Bản Giốc thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách đến tham quan, để lắng nghe "hơi thở" của đá và nước, để cảm nhận vẻ đẹp bất tận của non nước vùng biên cương phía Bắc Tổ quốc.

Nơi thời gian dừng lại cùng kiến trúc Chăm cổ

Nơi thời gian dừng lại cùng kiến trúc Chăm cổ

Nổi bật trên ngọn đồi Trầu, phường Đô Vinh, tỉnh Khánh Hòa là những ngọn tháp gạch đỏ Po Klong Garai. Qua nhiều thế kỷ, quần thể kiến trúc này vẫn lưu giữ dấu ấn nghệ thuật Chăm, cũng là nơi cộng đồng người Chăm tiếp nối các nghi lễ tín ngưỡng, gìn giữ ký ức văn hóa.

Điện Biên đánh thức tiềm năng du lịch vùng biên Thanh Yên

Điện Biên đánh thức tiềm năng du lịch vùng biên Thanh Yên

Nằm ở khu vực biên giới của tỉnh Điện Biên, xã Thanh Yên sở hữu nhiều lợi thế để phát triển du lịch với cảnh quan thiên nhiên đa dạng, nguồn khoáng nóng, thác nước, sông suối cùng hệ thống di sản văn hóa phong phú của đồng bào các dân tộc.

Du lịch Lào Cai: Kỳ thú bay trên mùa vàng Khau Phạ

Du lịch Lào Cai: Kỳ thú bay trên mùa vàng Khau Phạ

Được mệnh danh là một trong "tứ đại đỉnh đèo" của Việt Nam, là “huyền thoại Cổng trời Yên Bái”, những năm gần đây, đèo Khau Phạ được biết đến nhiều hơn nhờ dịch vụ dù lượn.

Sức hút từ điểm đến Ngọc Côn mùa vàng

Sức hút từ điểm đến Ngọc Côn mùa vàng

Cứ mỗi độ tháng 9, tháng 10, thung lũng Ngọc Côn (xã Đình Phong, tỉnh Cao Bằng) lại khoác lên mình tấm áo vàng óng rực rỡ, bừng sáng cả một miền biên viễn. Dù chưa được đầu tư hay khai thác du lịch bài bản, vẻ đẹp hoang sơ, nguyên bản của vùng đất này đang tạo nên sức hút đặc biệt đối với du khách trong và ngoài nước.