Phát triển 'Lũy tre biên giới Việt' ở nơi phên giậu Tổ quốc

Ba Sơn là xã biên giới có vị trí quan trọng của tỉnh Lạng Sơn, với nhiều đường mòn, lối mở, địa hình đồi núi phức tạp, đời sống của một bộ phận nhân dân còn khó khăn.

Trước đây, người dân khu vực xã biên giới Ba Sơn chủ yếu canh tác ngô, sắn, phụ thuộc nhiều vào thời tiết nên năng suất bấp bênh, thu nhập thấp. Nhằm tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân, Đồn Biên phòng Ba Sơn, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn đã khảo sát vị trí và quyết định đưa giống tre Bát Độ vào trồng, lựa chọn hộ dân có đất sát biên giới, vận động nhân dân cùng tham gia, cùng chăm sóc, cùng hưởng lợi. Cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ cây giống, cùng bà con phát dọn thực bì, đào hố, trồng cây, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây tre.

Đây là loại cây dễ trồng, sinh trưởng nhanh, rễ bám sâu chống xói mòn tốt, đặc biệt phù hợp với đất dốc. Tre Bát Độ chỉ mất khoảng 2 năm để bắt đầu cho thu hoạch măng và có thể khai thác liên tục trong 10 đến 15 năm tiếp theo. Từ những cây tre Bát Độ đầu tiên bén rễ, Đồn Biên phòng Ba Sơn đã triển khai mô hình “Lũy tre biên giới Việt” ở xã, tạo nên “hàng rào xanh” nơi phên giậu. Mỗi khóm tre bén rễ trên đất biên cương góp phần bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế, bồi đắp ý thức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, gắn trách nhiệm của nhân dân với nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia.

Thượng tá Dương Văn Hảo, Chính trị viên Đồn Biên phòng Ba Sơn cho biết, đơn vị hướng tới mục tiêu kép, vừa giúp người dân có thêm nguồn thu nhập ổn định, vừa chống sạt lở, giữ đất. Mô hình bắt đầu được Đồn Biên phòng Ba Sơn triển khai từ tháng 9/2022, bằng nguồn vốn hỗ trợ và ngày công của cán bộ, chiến sĩ, Đồn Biên phòng Ba Sơn đã phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền địa phương và người dân trồng được trên 12.800 cây tre giống, tổng giá trị hơn 300 triệu đồng, phủ xanh chiều dài hơn 8 km dọc tuyến biên giới.

Đến tháng 4/2026, đơn vị tiếp tục phối hợp với Tỉnh đoàn Lạng Sơn, Đoàn Thanh niên xã Ba Sơn và các đơn vị đồng hành nhân rộng mô hình, trồng thêm gần 1.000 cây tre dọc tuyến đường dài hơn 1km từ mốc 1188 đến mốc 1189 trên phần đất của các hộ dân thuộc thôn Nà Xia và Tân Cương, xã Ba Sơn.

Trung úy Triệu Văn Quý, Đội trưởng Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Ba Sơn chia sẻ, khi triển khai mô hình, đơn vị xác định phải làm cho người dân hiểu rõ lợi ích thiết thực của cây tre, đó là lấy măng, tạo cảnh quan xanh, nhưng quan trọng hơn là giúp bà con thêm gắn bó với phần đất sát biên giới. Khi người dân trực tiếp trồng chăm sóc, khai thác lợi ích kinh tế từ cây tre, bà con thêm gắn bó với từng triền đồi, từng lối mòn, từng vị trí cột mốc trên dải đất quê hương, từ đó tự giác hơn trong việc bảo vệ đường biên, cột mốc.

Sự thành công của mô hình không chỉ mang lại ấm no cho từng gia đình mà còn đóng góp trực tiếp vào mục tiêu giảm nghèo. Bí thư Đảng ủy xã Ba Sơn Vy Minh Long đánh giá, đây là một mô hình thiết thực thể hiện tinh thần trọng dân, sát dân của lực lượng biên phòng. Từ cây tre Bát Độ, các hộ dân tại các thôn giáp biên đã có sinh kế mới hiệu quả. Thời gian tới, Đảng ủy, UBND xã sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức tập huấn kỹ thuật sơ chế, bảo quản nhằm nâng cao giá trị, từng bước xây dựng thương hiệu măng Bát Độ Ba Sơn gắn với chương trình OCOP.

Sau thời gian chăm sóc, diện tích tre Bát Độ trồng đợt đầu tiên của xã đã chính thức cho thu hoạch măng. Những gia đình nhận chăm sóc từ 200-300 gốc tre có thể thu về từ 30-50 triệu đồng/vụ.

Ông Nông Văn Pợ, thôn Nà Xia, xã Ba Sơn chia sẻ, gia đình ông đồng tình ủng hộ ý tưởng của Bộ đội Biên phòng và đã nhận chăm sóc hơn 200 gốc. Gia đình vừa có thêm nguồn thu từ khai thác măng, vừa giữ đất, chống xói mòn, cùng Bộ đội bảo vệ biên giới quê hương, Tổ quốc. Năm nay tre cho thu hoạch rộ, mang lại thu nhập cao, gia đình đã có thên vốn để sửa sang lại nhà cửa và lo cho các cháu ăn học đầy đủ.

Mô hình “Lũy tre biên giới Việt” đã lan tỏa sâu rộng, góp phần xây dựng phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới. Hiện nay, Đồn Biên phòng Ba Sơn đã bàn giao đoạn biên giới dài 41,587km cùng 57 cột mốc quốc giới cho 6 tập thể và 158 hộ gia đình trong xã phối hợp quản lý. Mỗi người dân trở thành lực lượng tại chỗ, thường xuyên bám nắm địa bàn, kịp thời cung cấp nhiều nguồn tin có giá trị.

Từ cách nghĩ thiết thực, gần dân, vì dân và dựa vào sức dân, Đồn Biên phòng Ba Sơn đã đưa mô hình “Lũy tre biên giới Việt” trở thành điểm tựa kinh tế bền vững, thành “hàng rào xanh” bảo vệ, môi trường và chủ quyền lãnh thổ quốc gia nơi phên giậu Đông Bắc của Tổ quốc.

Hiện nay, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lạng Sơn quản lý, bảo vệ 231,74 km đường biên giới quốc gia, khu vực biên giới gồm 11 xã với 285 thôn (trong đó có 72 thôn giáp biên giới); dân số trên 118.200 người, chủ yếu là dân tộc Tày, Nùng, Kinh, Dao cùng sinh sống. Trong 10 năm qua, mô hình "Lũy tre biên giới Việt" tại Lạng Sơn đã trồng hơn 18.000 gốc tre./.