Du lịch Việt Nam:

“Phóng điểu” - nét văn hóa đặc sắc của người Kinh Bắc

“Phóng điểu” - nét văn hóa đặc sắc của người Kinh Bắc
Vùng đất “mỹ tục khả phong”, địa linh nhân kiệt Bắc Ninh có bề dày truyền thống lịch sử, văn hiến lâu đời, có nhiều nét văn hóa đặc trưng, trong đó có thú chơi nuôi thả chim bồ câu. Tương truyền, từ thời nhà Lý, một số làng xã được vua giao trọng trách huấn luyện chim bồ câu để làm nhiệm vụ “bưu tá triều đình”, đưa thư mật từ biên ải về kinh đô thông tin chiến sự. Sau khi loạn lạc kết thúc, những chú chim bồ câu được người dân nghiên cứu chuyển sang nuôi huấn luyện thả đàn, phục vụ hội thi và biểu diễn nghệ thuật. Sau mỗi mùa thu hoạch, nhiều người tập trung tại đình làng, sân kho hoặc bờ đê để tổ chức hội thi “phóng điểu”. Trong tiết trời trong xanh, từng đàn chim lượn vòng rồi vút lên, những ánh mắt nhìn theo, vui cười, tán thưởng. Hội thi đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa truyền thống của người dân xứ Kinh Bắc, gửi gắm ước mơ về một mùa màng bội thu, đất nước an lạc, hòa bình. Từ hội thi, người dân đã phát triển thành thú chơi nuôi thả chim bồ câu và lưu truyền cho đến ngày nay. Ông Trần Văn Hiện, xã Bồng Lai, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, là một trong những người nổi tiếng nuôi chim bồ câu “mát tay” và giành được nhiều giải thưởng. Ngay từ khi còn nhỏ, ông đã được theo chân ông nội, theo bố quẩy đôi quang gánh mang lồng chim thi hội. Với gần 40 năm nuôi thả chim bồ câu, ông không nhớ mình đã gặt hái bao nhiêu giải thưởng, từ giải hội làng, hội phường đến cấp tỉnh. Hiện nay, nhà ông đang "huấn luyện" khoảng 65 con chim với 2 lồng chim chủ lực mang đi thi và biểu diễn.
Ông Trần Văn Hiện, xã Bồng Lai, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh đang vực đàn chim bồ câu bay. Ảnh: Thanh Thương - TTXVN
Ông Trần Văn Hiện, xã Bồng Lai, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh đang vực đàn chim bồ câu bay. Ảnh: Thanh Thương - TTXVN
Theo kinh nghiệm của ông Hiện, để có được đàn chim bồ câu đạt chuẩn, người chơi phải mất khoảng 3 tháng để huấn luyện. “Nghề chơi cũng lắm công phu, tốn nhiều công sức. Ghép đàn là một trong những khâu quan trọng nhất để có được đàn chim đẹp. Nguồn gốc chim bố, mẹ phải nhanh nhẹn, khỏe mạnh, không dị tật, nuôi hoàn toàn bằng thóc nếp. Chim đi thi có dáng người nhỏ, ngực nở, ngươi mắt nhỏ, nách hẹp, khi cầm lên, hai cánh chiến quắp, thậm chí siết chặt vào tay người cầm mới là con chim cao kiệt, bay giỏi”, ông Hiện nói. Ông Nguyễn Văn Hà, xã Việt Hùng, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, cho biết gần 30 năm qua, ông đã từng mang lồng chim đi thi hoặc biểu diễn tại nhiều tỉnh trên cả nước như Bắc Giang, Quảng Ninh, Hải Dương, Nghệ An, Thái Bình, Hưng Yên… để thỏa niềm vui, đam mê với chim bồ câu. “Để đoạt giải cao trong các hội thi, chim được huấn luyện bay xung quanh nóc nhà bằng cách dùng sào xua lên mái, dần dần xua bay xa hơn tới các tầm “hạ”, tầm “trung” hay tầm “thượng”. Khi đi thi, người chơi “đổ máng” (tức thả đàn chim ra khỏi lồng), đàn chim phải bay đều “chằn chặn”, không con nào bay thấp hoặc cao so với đàn, bay “xoáy trôn ốc”, bén thượng là đạt”, ông Hà nói.
Ông Nguyễn Văn Hà, xã Việt Hùng, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh đang chăm chim bồ câu bay. Ảnh: Thanh Thương - TTXVN
Ông Nguyễn Văn Hà, xã Việt Hùng, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh đang chăm chim bồ câu bay. Ảnh: Thanh Thương - TTXVN
Cũng theo ông Hà, một cặp chim thường có giá bán 200.000 đồng nhưng những cặp chim đoạt giải có giá cao hơn, khoảng 3 triệu đồng/cặp, thậm chí có những đôi chim được trả tới 30 triệu đồng nhưng thường các chủ nuôi không bán. “Chim bồ câu là loài chim đại diện cho hòa bình, có mặt ở rất nhiều quốc gia trên thế giới nhưng thú vui nuôi thả chim bồ câu chỉ có tại Việt Nam. Thế nên dù được trả giá cao nhưng rất ít khi người chơi đem bán…”, ông Hà giải thích. Hiện nay, trên toàn tỉnh Bắc Ninh có khoảng gần 600 người tham gia nuôi thả chim bồ câu chuyên nghiệp với khoảng gần 1.000 đàn chim, tương đương 10.000 con, tập trung tại các huyện như Yên Phong, Quế Võ, Tiên Du, thành phố Bắc Ninh. Theo ông Nguyễn Thành Sơn, Phó Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Bắc Ninh, những năm gần đây, hoạt động nuôi thả chim bồ câu tỉnh Bắc Ninh rất phát triển, có tổ chức và chuyên nghiệp hơn với số người chơi lớn, nhiều đàn chim.
Các nghệ nhân đang vực chim. Ảnh: Thanh Thương - TTXVN
Các nghệ nhân đang vực chim. Ảnh: Thanh Thương - TTXVN
“Nuôi thả chim bồ câu bay không chỉ là thú chơi dân gian, tao nhã mà còn thể hiện nét đẹp văn hóa của người dân Bắc Ninh. Thời gian tới, để phát triển hoạt động này, Hội Sinh vật cảnh tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục duy trì các cuộc thi thả chim bồ câu, đặc biệt là cuộc thi cấp tỉnh. Bên cạnh đó, tăng nguồn hỗ trợ kinh phí đối với người dự thi, phát triển câu lạc bộ nuôi thả chim bồ câu bay tại các địa phương, tạo sân chơi lành mạnh, văn hóa cho người chơi”, ông Sơn nói. Cũng theo ông Sơn, từ tháng 5/2018, tỉnh Bắc Ninh đã tổ chức nuôi thả chim bồ câu tại các điểm công cộng trên địa bàn thành phố như Công viên Nguyễn Văn Cừ, Đài tưởng niệm các anh hùng Liệt sỹ, Tượng đài Lý Thái Tổ, Trung tâm Văn hóa Kinh Bắc… Đây là hoạt động nhằm quảng bá văn hóa nuôi thả chim bồ câu bay của người dân Kinh Bắc. Bên cạnh đó,thú chơi này cũng tạo điểm nhấn giữa lòng thành phố, hướng tới xây dựng thành phố hòa bình, xanh sạch đẹp, hiện đại, góp phần phát triển du lịch tỉnh Bắc Ninh.
Diệp Trương

Có thể bạn quan tâm

Vẻ đẹp mùa hồng chín trên cao nguyên Mộc Châu

Vẻ đẹp mùa hồng chín trên cao nguyên Mộc Châu

Không chỉ níu chân du khách, bởi khí hậu mát mẻ trong lành, những mùa hoa rực rỡ và cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, tỉnh Sơn La, những ngày này còn khoác lên mình chiếc áo vàng cam đầy quyến rũ. Những vườn hồng sai trĩu quả, với từng chùm quả chín vàng đung đưa trong nắng mùa thu, tạo nên một khung cảnh đẹp như bức tranh cổ tích.

Du lịch Hà Nội lập kỷ lục đón hơn 30 triệu khách

Du lịch Hà Nội lập kỷ lục đón hơn 30 triệu khách

Từ đầu năm đến hết tháng 10, ngành du lịch Thủ đô đã lập kỷ lục đón 30,36 triệu lượt khách du lịch. Trong hai tháng cuối năm, Hà Nội tiếp tục là một trong những điểm đến hấp dẫn hàng đầu cả nước.

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Giữ hồn văn hóa Khmer qua lễ dâng y Kathina

Lễ dâng y Kathina là dịp để đồng bào Khmer và Phật tử thực hành hạnh bố thí, tạo phước báu; đồng thời gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống tốt đẹp của bà con Khmer Nam Bộ theo hệ phái Phật giáo Nam Tông.

Cảnh báo rủi ro đặt Tour du lịch 'chui'

Cảnh báo rủi ro đặt Tour du lịch 'chui'

Thời gian qua, du lịch Tuyên Quang ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ và nhiều chuyển biến tích cực, nổi bật với lượng khách tăng cao và các hoạt động kích cầu sôi động, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm và nâng cao đời sống nhân dân.

Ẩm thực mở lối kết nối du lịch

Ẩm thực mở lối kết nối du lịch

Từ những món ăn gắn với đời sống đồng bào đến các sản vật mang dấu ấn vùng miền, Tuyên Quang đang hướng tới khai thác giá trị văn hóa ẩm thực để làm phong phú trải nghiệm và tăng sức hấp dẫn của điểm đến.

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng tại các buôn làng Tây Nguyên

Đánh thức tiềm năng du lịch cộng đồng tại các buôn làng Tây Nguyên

Phát triển du lịch cộng đồng tại các buôn làng dân tộc M’Nông ở Tây Nguyên giữ vai trò thiết yếu trong việc cải thiện sinh kế người dân và bảo tồn bản sắc văn hóa bản địa. Mặc dù đã đạt được những bước tiến tích cực ban đầu, song thực tế vẫn tồn tại nhiều khó khăn, thách thức.

Dốc Thẩm Mã nhộn nhịp mùa du lịch Cao nguyên đá

Dốc Thẩm Mã nhộn nhịp mùa du lịch Cao nguyên đá

Mùa thu cũng là thời điểm du lịch Cao nguyên đá trở nên sôi động, Dốc Thẩm Mã (Tuyên Quang) nhộn nhịp đón du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, khám phá. Không chỉ bị cuốn hút bởi cảnh sắc núi non hùng vĩ, những thảm hoa tam giác mạch thơ mộng, du khách còn hào hứng trải nghiệm các hoạt động văn hóa truyền thống, cảm nhận sức hấp dẫn riêng có của vùng đất cực Bắc Tổ quốc.

Những cung đường níu chân du khách ở Lào Cai

Những cung đường níu chân du khách ở Lào Cai

Từ những thửa ruộng bậc thang mùa vàng, những nếp nhà sàn, đồi chè Shan tuyết, cung đường di sản văn hóa ruộng bậc thang tại tỉnh Lào Cai đang được định hình và mang đến hành trình trải nghiệm nhiều sắc thái cho du khách.

Khơi nguồn lực phát triển du lịch

Khơi nguồn lực phát triển du lịch

Hội tụ di sản lịch sử cách mạng, cảnh quan núi đá, hồ sinh thái và nền văn hóa đa dạng của các dân tộc, Tuyên Quang có điều kiện hình thành những hành trình du lịch giàu trải nghiệm.

Xà Phìn - mùa vàng bên mái rêu

Xà Phìn - mùa vàng bên mái rêu

Tháng 10, Xà Phìn (Tuyên Quang) khoác lên mình sắc vàng óng của mùa lúa chín, nổi bật giữa núi rừng Tây Côn Lĩnh. Những thửa ruộng bậc thang uốn lượn bên mái nhà sàn phủ rêu xanh tạo nên bức tranh vùng cao đẹp mê hoặc và bình yên.

Thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch Tây Bắc

Thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch Tây Bắc

Sáng 16/10, tại Quảng trường Golden Field, phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai tổ chức khai mạc Hội chợ Du lịch Tây Bắc năm 2026 và Không gian quảng bá, kết nối sản phẩm OCOP nhằm giới thiệu những giá trị nổi bật về du lịch, văn hóa và sản vật của Lào Cai cùng các địa phương khu vực Tây Bắc, tạo không gian giao lưu, trải nghiệm và thúc đẩy liên kết, hợp tác phát triển du lịch.

Sắc hoa tam giác mạch dưới chân Cột cờ Tổ quốc

Sắc hoa tam giác mạch dưới chân Cột cờ Tổ quốc

Những ngày đầu tháng 10, vùng đất dưới chân Cột cờ quốc gia Lũng Cú (tỉnh Tuyên Quang) bước vào mùa hoa đẹp nhất trong năm, thu hút du khách tìm về thưởng ngoạn cảnh sắc, khám phá văn hóa và trải nghiệm cuộc sống của đồng bào vùng cao. Với khoảng 70ha tam giác mạch cùng không gian du lịch đang tiếp tục được chỉnh trang, làm mới, Lũng Cú hứa hẹn trở thành điểm hẹn hấp dẫn trong mùa du lịch cuối năm 2026.

Thác Bản Giốc - bản hùng ca non nước Cao Bằng

Thác Bản Giốc - bản hùng ca non nước Cao Bằng

Thác Bản Giốc (xã Đàm Thủy, tỉnh Cao Bằng) được ví như “viên ngọc” trên chiếc “vương miện” du lịch Cao Bằng. Với cảnh vật nên thơ và hùng vĩ, mỗi năm Thác Bản Giốc thu hút hàng trăm nghìn lượt du khách đến tham quan, để lắng nghe "hơi thở" của đá và nước, để cảm nhận vẻ đẹp bất tận của non nước vùng biên cương phía Bắc Tổ quốc.

Nơi thời gian dừng lại cùng kiến trúc Chăm cổ

Nơi thời gian dừng lại cùng kiến trúc Chăm cổ

Nổi bật trên ngọn đồi Trầu, phường Đô Vinh, tỉnh Khánh Hòa là những ngọn tháp gạch đỏ Po Klong Garai. Qua nhiều thế kỷ, quần thể kiến trúc này vẫn lưu giữ dấu ấn nghệ thuật Chăm, cũng là nơi cộng đồng người Chăm tiếp nối các nghi lễ tín ngưỡng, gìn giữ ký ức văn hóa.