Tiểu Dự án phát triển giáo dục nghề nghiệp và giải quyết việc làm cho người lao động vùng dân tộc thiểu số và miền núi thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đang được triển khai trên địa bàn tỉnh Phú Thọ. Dự án góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và giải quyết việc làm cho lao động là người dân tộc thiểu số ở địa phương.
Dành nguồn kinh phí lớn để thực hiện dự án
Theo Ban Dân tộc tỉnh Phú Thọ, địa phương đã dành nguồn kinh phí lớn cho phát triển giáo dục nghề nghiệp và giải quyết việc làm cho người lao động vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Đây là tiểu Dự án 3, trong Dự án 5 về phát triển giáo dục đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Giai đoạn 2021- 2025, vốn sự nghiệp trung hạn dành cho tiểu Dự án 3 là 175,9 tỷ đồng. Năm 2023, tỉnh đã giải ngân đạt 128 tỷ đồng; trong đó, năm 2022 kéo dài thực hiện sang năm 2023 là 37,7 tỷ đồng.
Nguồn vốn này đã hỗ trợ sửa chữa, bảo dưỡng một số công trình nhà xưởng, phòng học, ký túc xá… cho Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú tỉnh và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên các huyện Tân Sơn, Yên Lập; hỗ trợ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý dạy và học tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp; hỗ trợ đào tạo nghề và các nội dung khác cho Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú tỉnh và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên các huyện: Thanh Sơn, Tân Sơn, Yên Lập, Đoan Hùng, Thanh Thủy.
Từ nguồn kinh phí, tỉnh đã mua sắm nhiều máy móc, trang thiết bị phục vụ đào tạo cho Trường Trung cấp nghề Dân tộc nội trú tỉnh và Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên các huyện: Thanh Sơn, Tân Sơn, Yên Lập; tuyên truyền, tư vấn hướng nghiệp, khởi nghiệp, học nghề, việc làm và các dịch vụ hỗ trợ việc làm; xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật trình độ sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng; hỗ trợ người lao động thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng…
Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình triển khai, địa phương vẫn còn nhiều vướng mắc như: Công tác giao kế hoạch vốn trung hạn, phân bổ vốn của một số nội dung còn chậm; việc thực hiện một số nội dung, dự án, tiểu dự án chưa đảm bảo tiến độ theo kế hoạch; nguồn vốn sự nghiệp từ năm 2022 chuyển sang năm 2023 còn lớn. Công tác thông tin, tuyên truyền, quán triệt nội dung các Chương trình mục tiêu Quốc gia tại một số địa phương chưa được thực sự toàn diện, sâu rộng, hiệu quả chưa cao. Bên cạnh đó, Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi là chương trình mới với nhiều dự án thành phần, do nhiều bộ, ngành quản lý, hệ thống cơ chế chính sách và văn bản hướng dẫn nhiều. Vì vậy, một số văn bản thiếu đồng bộ, nhất quán, gây khó khăn trong quá trình thực hiện.
Kiến nghị mở rộng quy mô hỗ trợ
Ông Lê Tiến Quân, Phó trưởng Ban Dân tộc tỉnh cho biết, trong quá trình triển khai thực tế, địa phương còn nhiều vướng mắc như: theo Thông tư số 17/2022/TT-BLĐTBXH, ngày 6/9/2022 của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội "Hướng dẫn thực hiện một số nội dung về giáo dục nghề nghiệp và giải quyết việc làm cho người lao động tại các tiểu dự án và nội dung thành phần thuộc 03 chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025", 100% các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh có xã khu vực III, khu vực II, khu vực I thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 đều được đầu tư từ nguồn kinh của dự án. Tuy nhiên, theo khoản 12 Điều 23 Thông tư số 15/2022/TT-BTC, ngày 4/3/2022 của Bộ Tài chính "Quy định quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, giai đoạn I: từ năm 2021 đến năm 2025", đối tượng được hỗ trợ là “các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn vùng dân tộc thiểu số và miền núi”. Như vậy, Phú Thọ chỉ có 3/14 cơ sở giáo dục nghề nghiệp được hỗ trợ đầu tư. Điều này gây khó khăn cho các địa phương trong quá trình phân bổ vốn và thanh quyết toán vốn được giao.
Theo ông Lê Tiến Quân, từ năm 2015 trở lại đây, theo hướng dẫn của Trung ương, tỉnh đã thực hiện việc sáp nhập Trung tâm Dạy nghề với Trung tâm giáo dục thường xuyên thành Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên. Sau khi sáp nhập, các trung tâm vẫn hoạt động dạy nghề theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp. Tuy nhiên theo Luật Giáo dục, các cơ sở giáo dục thường xuyên bao gồm Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên không phải là cơ sở giáo dục nghề nghiệp, không thuộc đối tượng thụ hưởng của các Chương trình mục tiêu Quốc gia. Quy định này gây khó khăn cho việc hỗ trợ đầu tư các Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên. Trong khi đó, thực tế, các trung tâm này đang đảm nhận việc đào tạo nghề ngắn hạn cho phần lớn lực lượng lao động trên địa bàn.
Để tiếp tục mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục nghề nghiệp cho người lao động vùng dân tộc thiểu số và miền núi, tỉnh đề nghị, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính sớm sửa đổi, bổ sung một số văn bản thiếu đồng bộ, thiếu nhất quán, gây khó khăn trong quá trình thực hiện. Hai ngành cần thống nhất về địa bàn hỗ trợ sửa chữa, bảo dưỡng một số hạng mục công trình nhà xưởng, phòng học, ký túc và các công trình phục vụ sinh hoạt, tập luyện cho học sinh, sinh viên; mua sắm trang thiết bị phục vụ đào tạo cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Hai ngành xem xét bổ sung Trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên vào đối tượng thụ hưởng của các Chương trình mục tiêu Quốc gia.
Ông Hồ Đại Dũng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ cho biết, cùng với viện kiến nghị Trung ương sửa đổi, bổ sung một số văn bản thiếu đồng bộ, nhất quán, gây khó khăn trong quá trình thực hiện, địa phương tiếp tục mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục nghề nghiệp; hỗ trợ lao động là người DTTS tiếp cận thuận lợi với thông tin thị trường lao động, dịch vụ hỗ trợ tìm kiếm, kết nối việc làm; hỗ trợ thanh niên dân tộc thiểu số sau khi tốt nghiệp các cơ sở giáo dục Đại học, giáo dục nghề nghiệp tìm kiếm được việc làm phù hợp với khả năng, nguyện vọng.
Tỉnh sẽ xây dựng các mô hình đào tạo nghề, hỗ trợ đào tạo nghề; hỗ trợ người lao động thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng; tăng cường các điều kiện đảm bảo chất lượng dạy và học cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp vùng dân tộc thiểu số và miền núi. Địa phương tăng cường tuyên truyền, tư vấn hướng nghiệp, khởi nghiệp, học nghề, việc làm và các dịch vụ hỗ trợ việc làm, đi làm việc ở nước ngoài... Phú Thọ phấn đấu đến năm 2030 sẽ có 55% lao động trong độ tuổi là người dân tộc thiểu số được đào tạo nghề; trong đó, tỷ lệ người dân tộc thiểu số trong độ tuổi lao động được đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu, điều kiện và có thu nhập ổn định đạt từ 35 - 40%...
Đào An
